Czy ptasia grypa H5N1 stanowi realne zagrożenie?

Ptasia grypa H5N1 stanowi rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie. Ten bardzo zakaźny wirus może być śmiertelny dla ptaków, a ludzie mający bliski kontakt z chorymi zwierzętami narażeni są na ryzyko zakażenia. W 2022 i 2023 roku obserwowano niepokojące rozprzestrzenianie się H5N1 w Ameryce – po raz pierwszy w historii ptasia grypa dotarła do krajów takich jak Argentyna, Kolumbia czy Peru. W styczniu 2023 roku także Gwatemala zmierzyła się z wybuchem tej choroby wśród pelikanów brunatnych.

Naukowcy postanowili zbadać, jak szybko i skutecznie gwatemalski system zdrowia publicznego poradził sobie z tym zagrożeniem. Do oceny wykorzystali specjalne wskaźniki 7-1-7 – system, który sprawdza, czy władze potrafią wykryć chorobę w ciągu 7 dni, zgłosić ją w ciągu 1 dnia i rozpocząć działania w ciągu kolejnych 7 dni. Badacze przeprowadzili wywiady z urzędnikami zaangażowanymi w walkę z wybuchem, aby zrozumieć, co działało dobrze, a gdzie pojawiły się problemy. Okazało się, że miejscowi rybacy bardzo szybko zauważyli chore pelikany i zgłosili to regionalnemu epidemiologowi tego samego dnia.

Wyniki pokazały interesujący obraz – wykrycie i zgłoszenie choroby przebiegło wzorowo, ale pełna reakcja trwała aż 34 dni zamiast wymaganych 7. Głównym problemem okazała się słaba współpraca między służbami weterynaryjnymi a służbą zdrowia ludzkiego. Badanie ujawniło też pozytywne strony gwatemalskiego systemu: doskonałą współpracę z lokalnymi społecznościami (rybacy od razu zgłosili problem), dostępność funduszy awaryjnych oraz możliwość korzystania z prywatnych laboratoriów. Jednak zabrakło odpowiedniego sprzętu ochronnego, personelu oraz krajowych możliwości testowania wirusa. To pokazuje, jak ważna jest lepsza koordynacja między różnymi służbami zdrowia. Gdyby wirus przeszedł na ludzi, 34-dniowe opóźnienie mogłoby mieć poważne konsekwencje.

Podsumowanie

Ptasia grypa H5N1 stanowi rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie po tym, jak w 2022 i 2023 roku po raz pierwszy w historii dotarła do krajów Ameryki Łacińskiej, w tym Argentyny, Kolumbii i Peru. Naukowcy zbadali reakcję gwatemalskiego systemu zdrowia publicznego na wybuch H5N1 wśród pelikanów brunatnych w styczniu 2023 roku, wykorzystując wskaźniki 7-1-7, które oceniają zdolność wykrycia choroby w ciągu 7 dni, zgłoszenia w ciągu 1 dnia i rozpoczęcia działań w kolejnych 7 dni. Badanie wykazało, że wykrycie i zgłoszenie przebiegło wzorowo dzięki szybkiej reakcji lokalnych rybaków, jednak pełna odpowiedź systemu trwała 34 dni zamiast wymaganych 7. Główną przyczyną opóźnienia była słaba współpraca między służbami weterynaryjnymi a służbą zdrowia ludzkiego. Pozytywne aspekty to doskonała współpraca z lokalnymi społecznościami, dostępność funduszy awaryjnych i możliwość korzystania z prywatnych laboratoriów, natomiast problemem był brak odpowiedniego sprzętu ochronnego, personelu i krajowych możliwości testowania wirusa. Badanie podkreśla kluczowe znaczenie lepszej koordynacji między różnymi służbami zdrowia, ponieważ w przypadku przeniesienia wirusa na ludzi opóźnienie mogłoby mieć poważne konsekwencje.