Czym jest EMFRA i dlaczego może zmienić ocenę zdrowia seniorów?

Naukowcy opracowali nowe narzędzie diagnostyczne, którym jest skala EMFRA (ang. Evaluation of Multidimensional Functioning and Risks in Aging), która umożliwia szybką i kompleksową ocenę funkcjonowania osób starszych². W przeciwieństwie do tradycyjnych testów oceniających jedynie obecność chorób, EMFRA koncentruje się na tym, jak osoba starsza faktycznie funkcjonuje w codziennym życiu¹.

Narzędzie to opiera się na czterech kluczowych obszarach zdrowia: funkcjach fizycznych (siła chwytu, szybkość chodzenia), funkcjach poznawczych (pamięć, koncentracja), stanie emocjonalnym (samopoczucie, satysfakcja z życia) oraz sytuacji społecznej (kontakty z rodziną, wsparcie)⁴⁶⁷⁸⁹. Dzięki takiemu podejściu lekarz może precyzyjnie określić, które aspekty Twojego funkcjonowania są zachowane, a które wymagają wsparcia¹⁰.

Badanie walidacyjne wykazało wysoką przydatność kliniczną EMFRA. Test został sprawdzony przez 15 ekspertów medycznych oraz przez 10 lekarzy i 10 seniorów w wywiadach poznawczych¹¹¹²¹³. Ta wieloetapowa walidacja zapewnia, że narzędzie jest zarówno naukowo poprawne, jak i praktyczne w codziennym użyciu¹⁴.

Dlaczego ocena wielowymiarowego funkcjonowania przewyższa tradycyjne testy?

Badania pokazują, że poziom funkcjonowania dostarcza cennych informacji o ryzyku utraty samodzielności, niezależnie od obecności konkretnych schorzeń¹. Oznacza to, że dwie osoby z tą samą chorobą mogą różnić się znacząco pod względem zdolności do samodzielnego życia.

Dotychczas w geriatrii dominowało pojęcie kruchości (ang. frailty), jednak okazuje się ono niejednoznaczne i trudne do precyzyjnego zdefiniowania³. Różne skale oceny kruchości grupują pod tą samą etykietą osoby o bardzo różnych profilach zdrowotnych, co utrudnia postawienie trafnej diagnozy i zaplanowanie odpowiedniego leczenia³. Dodatkowo wynik całkowity w tych skalach często nie odzwierciedla jasno stanu klinicznego pacjenta³.

Nowe podejście proponowane przez EMFRA koncentruje się na ocenie konkretnych obszarów funkcjonowania zamiast przypisywania ogólnej etykiety „kruchy”¹⁵. Taka ocena domenowa jest bardziej zgodna z zasadami Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia oraz Kompleksowej Oceny Geriatrycznej¹⁰¹⁵. Dzięki temu lekarz może szybko określić, w jakich obszarach osoba starsza porzebuje wsparcia, a w jakich zachowuje pełną sprawność¹⁰.

Jakie są perspektywy zastosowania EMFRA w praktyce klinicznej?

EMFRA stanowi istotny krok naprzód w ocenie funkcjonowania osób starszych¹⁶. Integrując wymiary fizyczny, poznawczy, emocjonalny i społeczny, narzędzie umożliwia szybką identyfikację potencjalnych zagrożeń zdrowotnych i wspomaga decyzje kliniczne¹⁶. W obecnym stadium rozwoju EMFRA wymaga jednak dalszych badań nad właściwościami psychometrycznymi przed wprowadzeniem do rutynowej praktyki¹⁶¹⁷. Wieloetapowa walidacja z udziałem ekspertów, lekarzy i pacjentów potwierdza jej potencjał jako uzupełnienia Kompleksowej Oceny Geriatrycznej¹⁴¹⁸.

Pytania i odpowiedzi