Epidemiologia zespołu napięcia przedmiesiączkowego – rozpowszechnienie PMS

Zespół napięcia przedmiesiączkowego stanowi jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych dotykających kobiety w wieku rozrodczym. Badania epidemiologiczne prowadzone na całym świecie dostarczają cennych informacji o skali tego zjawiska, pozwalając lepiej zrozumieć, jak powszechny jest ten problem i które grupy kobiet są szczególnie narażone na jego wystąpienie¹.

Globalne rozpowszechnienie zespołu napięcia przedmiesiączkowego

Według kompleksowej metaanalizy obejmującej 17 badań z różnych krajów świata, łączna częstość występowania zespołu napięcia przedmiesiączkowego wynosi 47,8% (95% CI: 32,6-62,9)¹. Oznacza to, że prawie połowa wszystkich kobiet w wieku rozrodczym doświadcza objawów PMS w jakiejś formie podczas swojego życia. Te dane pokazują skalę problemu na poziomie globalnym i podkreślają znaczenie zespołu napięcia przedmiesiączkowego jako powszechnego schorzenia ginekologicznego.

Badania wskazują również, że około 80-90% kobiet w wieku rozrodczym doświadcza przynajmniej jednego z objawów przedmiesiączkowych w pewnym momencie swojego życia²³. Jednak nie wszystkie te kobiety spełniają kryteria diagnostyczne zespołu napięcia przedmiesiączkowego, który wymaga obecności objawów na tyle nasilonych, że wpływają na codzienne funkcjonowanie.

Różnice geograficzne w występowaniu PMS

Jedna z najbardziej uderzających cech epidemiologii zespołu napięcia przedmiesiączkowego to znaczne różnice w częstości występowania między różnymi krajami i regionami świata. Najniższe rozpowszechnienie odnotowano we Francji, gdzie wynosi ono 12% (95% CI: 11-13), podczas gdy najwyższe zaobserwowano w Iranie – aż 98% (95% CI: 97-100)¹⁴.

Te dramatyczne różnice mogą wynikać z kilku czynników. Po pierwsze, różne kraje stosują różne kryteria diagnostyczne i narzędzia badawcze, co może wpływać na wyniki. Po drugie, czynniki genetyczne, dietetyczne i stylu życia mogą odgrywać istotną rolę w predyspozycji do rozwoju PMS². Dodatkowo, różnice kulturowe w postrzeganiu i zgłaszaniu objawów przedmiesiączkowych mogą również wpływać na statystyki.

Międzynarodowe badanie obejmujące 7226 kobiet z Europy, Ameryki Południowej i Azji wykazało, że częstość objawów PMS jest podobna między krajami i regionami, ale kobiety w niektórych krajach, takich jak Pakistan, są mniej zaznajomione z terminem PMS w porównaniu z kobietami europejskimi⁵⁶.

Zespół napięcia przedmiesiączkowego u młodych kobiet

Szczególną grupę stanowią studentki uniwersytetów, u których częstość występowania zespołu napięcia przedmiesiączkowego jest wyjątkowo wysoka. Badania prowadzone wśród studentek w różnych krajach pokazują następujące wskaźniki rozpowszechnienia: 33,82% w Chinach, 37% w Etiopii, 39,9% na Tajwanie, 65% w Egipcie, 72,1% do 91,8% w Turcji i 79% w Japonii². Te wysokie wskaźniki mogą być związane z wieloma czynnikami charakterystycznymi dla tej grupy wiekowej Zobacz więcej: PMS u studentek - wysokie wskaźniki występowania w populacji uniwersyteckiej.

W Polsce przeprowadzone badania również wskazują na wysoką częstość występowania PMS wśród młodych kobiet. Badanie tureckie wykazało, że 61,2% nastolatek doświadcza objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego⁷, co podkreśla, że problem ten dotyka kobiety już od wczesnego wieku reprodukcyjnego.

Zaburzenie dysforyczne przedmiesiączkowe

Najcięższą postacią zespołu napięcia przedmiesiączkowego jest zaburzenie dysforyczne przedmiesiączkowe (PMDD), które charakteryzuje się znacznie bardziej nasilonymi objawami, szczególnie w sferze emocjonalnej. Częstość występowania PMDD jest znacznie niższa niż PMS i wynosi od 1,8% do 5,8% wśród menstruujących kobiet⁸. Niektóre badania podają nawet szerszy zakres od 3% do 8%²⁹.

Według najnowszych danych z Uniwersytetu Oksfordzkiego, około 1,6% kobiet i dziewcząt na całym świecie ma objawowe zaburzenie dysforyczne przedmiesiączkowe, co oznacza około 31 milionów kobiet i dziewcząt globalnie¹⁰. Dodatkowo 3,2% ma wstępną diagnozę, gdzie schorzenie jest podejrzewane, ale objawy nie były mierzone przez wystarczająco długi okres, aby spełnić kryteria potwierdzonej diagnozy.

Czynniki demograficzne i społeczne wpływające na występowanie PMS

Badania epidemiologiczne nie wykazały jednoznacznego związku między zespołem napięcia przedmiesiączkowego a standardowymi czynnikami demograficznymi, takimi jak wykształcenie, dochód, status zatrudnienia, stan cywilny czy liczba dzieci¹¹. Jednak niektóre czynniki społeczne i behawioralne wydają się odgrywać istotną rolę w predyspozycji do rozwoju PMS Zobacz więcej: Czynniki ryzyka zespołu napięcia przedmiesiączkowego - wiek, styl życia.

Wiek wydaje się być istotnym czynnikiem – kobiety w czwartej dekadzie życia (30-40 lat) są najbardziej dotknięte objawami PMS³¹². Zespół napięcia przedmiesiączkowego może rozpocząć się już w okresie dojrzewania, około 2 lat po pierwszej miesiączce, i utrzymywać się do menopauzy, która zwykle występuje około 51. roku życia¹³.

Wpływ na jakość życia i koszty społeczne

Epidemiologia zespołu napięcia przedmiesiączkowego pokazuje nie tylko skalę problemu, ale także jego znaczący wpływ na społeczeństwo. W Stanach Zjednoczonych około 70-90% kobiet w wieku rozrodczym doświadcza przynajmniej niektórych nieprzyjemnych objawów w okresie przedmiesiączkowym, co można ekstrapolować na około 43-55 milionów kobiet rocznie¹³.

Spośród tej grupy, między 20% a 40%, czyli około 12-25 milionów kobiet rocznie, uważa, że ma objawy na tyle dokuczliwe, że kwalifikują się jako PMS. Dodatkowo szacuje się, że 3-8% kobiet w wieku rozrodczym w USA, czyli 2-5 milionów kobiet rocznie, ma objawy na tyle ciężkie, że można je sklasyfikować jako PMDD¹³.

Te liczby przekładają się na znaczące koszty ekonomiczne związane z absencją w pracy, zmniejszoną produktywnością i zwiększonymi kosztami opieki zdrowotnej. Badania pokazują, że kobiety z PMS mają wyższe wskaźniki nieobecności w pracy, wyższe wydatki medyczne i niższą jakość życia związaną ze zdrowiem¹³¹⁴.