Dermografizm, nazywany również pokrzywką dermograficzną, stanowi najczęstszą formę pokrzywki fizycznej i dotyka znaczącą część populacji na całym świecie12. Schorzenie to charakteryzuje się powstawaniem podniesionych zmian skórnych w odpowiedzi na mechaniczne podrażnienie skóry, takie jak drapanie czy nacisk.
Częstość występowania w populacji
Według danych epidemiologicznych, dermografizm występuje u około 2-5% populacji ogólnej34. Jest to najczęstsza forma pokrzywki fizycznej, co oznacza, że spośród wszystkich rodzajów pokrzywki wywołanej czynnikami fizycznymi, dermografizm dominuje pod względem częstości występowania56. Niektóre źródła podają nawet, że może dotyczyć do 25% populacji, co wskazuje na znaczną rozpowszechnienie tego schorzenia7.
Rozkład według wieku i płci
Dermografizm może wystąpić w każdym wieku, jednak wykazuje charakterystyczny rozkład wiekowy8. Szczyt zachorowań przypada na drugą i trzecią dekadę życia, co oznacza, że najczęściej dotyka młodych dorosłych w wieku 20-30 lat12. Badania potwierdzają, że schorzenie to jest szczególnie często obserwowane u nastolatków i młodych dorosłych910.
Jeśli chodzi o różnice między płciami, dane epidemiologiczne nie są jednoznaczne. Większość badań nie wykazuje znaczących różnic w częstości występowania dermografizmu między kobietami a mężczyznami211. Jednak niektóre badania sugerują niewielką przewagę wśród kobiet – jedno z badań pediatrycznych wykazało przewagę płci żeńskiej1, a inne źródła wskazują, że kobiety mogą być częściej dotknięte tym schorzeniem1012.
Czynniki demograficzne i etniczne
Badania epidemiologiczne nie wykazują związku między rasą a występowaniem dermografizmu12. Schorzenie to występuje równomiernie we wszystkich grupach etnicznych na całym świecie1314. Oznacza to, że dermografizm nie ma predyspozycji rasowej i może dotknąć osoby pochodzące z różnych regionów geograficznych i grup etnicznych z podobną częstotliwością.
Szczególne grupy ryzyka
Chociaż dermografizm może wystąpić u każdej osoby, istnieją określone grupy, w których częstość występowania jest zwiększona Zobacz więcej: Grupy ryzyka dermografizmu - kto jest najbardziej narażony. Szczególną uwagę zwracają kobiety w ciąży, zwłaszcza w drugim trymestrze, u których obserwuje się wyższą częstość występowania tego schorzenia12. Podobnie, kobiety w okresie rozpoczynającej się menopauzy również wykazują zwiększone ryzyko rozwoju dermografizmu.
Dzieci z chorobami atopowymi, takimi jak astma czy egzema, również wykazują zwiększone ryzyko rozwoju dermografizmu1. Dodatkowo, u dzieci z zespołem hipereozynofilowym obserwuje się częstsze występowanie tego schorzenia, co może być związane ze zwiększoną liczbą eozynofili we krwi.
Czynniki psychosocjalne i ich wpływ na epidemiologię
Interesującym aspektem epidemiologii dermografizmu jest jego związek z czynnikami psychosocjalnymi Zobacz więcej: Wpływ czynników psychosocjalnych na epidemiologię dermografizmu. Badania wykazują, że około jedna trzecia pacjentów doświadczających traumatycznych wydarzeń życiowych wraz z współistniejącymi problemami psychologicznymi rozwija dermografizm14. Stresujące wydarzenia, takie jak ciąża czy początek menopauzy, również wykazują związek z wyższą częstością występowania tego schorzenia.
Badania nad wpływem stresu psychospołecznego na dermografizm pokazują złożoność tego zagadnienia. Chociaż 33% pacjentów zgłasza nasilenie objawów pod wpływem stresu, kontrolowane badania nie zawsze potwierdzają bezpośredni wpływ ostrego stresu na nasilenie reakcji dermograficznej15. Niemniej jednak, związek między stresem a dermografizmem pozostaje ważnym elementem w zrozumieniu epidemiologii tego schorzenia.
Długotrwałość i rokowanie epidemiologiczne
Z perspektywy epidemiologicznej, dermografizm charakteryzuje się różnorodnym przebiegiem czasowym. Schorzenie może trwać od kilku miesięcy do wielu lat, a u niektórych osób może utrzymywać się przez całe życie316. Idiopatyczny objawowy dermografizm trwa średnio około 6 lat8.
Pozytywnym aspektem epidemiologicznym dermografizmu jest to, że w porównaniu z innymi przewlekłymi postaciami pokrzywki, wykazuje on najszybsze ustępowanie objawów. Badania pokazują, że po 5 latach u 36% pacjentów następuje całkowite ustąpienie objawów, a po 10 latach odsetek ten wzrasta do 51%17. U wielu pacjentów stan poprawia się z czasem i może ustąpić samoistnie lub pod wpływem leczenia.


















