Opieka nad pacjentem z rakiem prącia – kompleksowe wsparcie

Opieka nad pacjentem z rakiem prącia stanowi złożony proces, który wykracza daleko poza samo leczenie onkologiczne¹. Choroba ta i jej leczenie mają znaczący wpływ na jakość życia pacjenta, funkcjonowanie seksualne, samoocenę oraz relacje interpersonalne². Pacjenci borykają się nie tylko ze stresem psychologicznym związanym z diagnozą nowotworową, ale także z piętnem społecznym dotyczącym intymnej części ciała oraz konsekwencjami leczenia wpływającymi na oddawanie moczu i funkcje seksualne³.

Wielodyscyplinarny zespół opieki

Skuteczna opieka nad pacjentem z rakiem prącia wymaga zaangażowania zespołu specjalistów z różnych dziedzin medycyny⁴. W skład takiego zespołu wchodzą urolodzy, onkolodzy medyczni, onkolodzy radiacyjni, chirurdzy, pielęgniarki specjalistyczne oraz specjaliści od opieki paliatywnej⁵. Współpraca między specjalistami pozwala na zapewnienie kompleksowej opieki dostosowanej do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta⁶.

Pielęgniarki specjalistyczne odgrywają kluczową rolę w koordynowaniu opieki i edukacji pacjenta⁷. Pomagają pacjentom w radzeniu sobie z trudnościami oraz uzyskiwaniu dostępu do potrzebnej pomocy⁷. Specjalistyczne pielęgniarki onkologiczne są szczególnie przygotowane do rozpoznawania problemów psychologicznych i objawów związanych z chorobą⁸.

Wsparcie psychologiczne i emocjonalne

Rak prącia wywiera znaczący wpływ psychologiczny na pacjentów, który wynika nie tylko z samej diagnozy nowotworowej, ale także z konsekwencji leczenia, w tym utraty integralności cielesnej i funkcji seksualnych⁹. Stres emocjonalny u tych pacjentów jest unikalny i nie spełnia kryteriów zaburzenia psychicznego, jednak wymaga odpowiedniego wsparcia¹⁰.

Pacjenci z rakiem prącia często martwią się o to, jak fizyczne zmiany w ich ciele wpłyną na samoocenę, jak poradzą sobie z codziennymi czynnościami takimi jak oddawanie moczu, oraz jak choroba wpłynie na intymne relacje i życie seksualne⁷. Rozmowa o uczuciach może pomóc niektórym mężczyznom w radzeniu sobie ze zmienioną sylwetką ciała¹. Jeśli pacjent pozostaje w związku, ważne jest omawianie uczuć i obaw z partnerem¹.

Wsparcie ze strony innych mężczyzn, którzy przeszli przez podobne doświadczenia związane z rakiem prącia, oraz profesjonalne poradnictwo psychologiczne mogą znacząco pomóc w procesie adaptacji¹. Indywidualizowane wsparcie, obejmujące terapię seksualną, grupy wsparcia i poradnictwo rodzinne, jest niezbędne w rehabilitacji po leczeniu¹⁰ Zobacz więcej: Wsparcie psychologiczne w raku prącia - pomoc emocjonalna.

Opieka w domu i wsparcie praktyczne

Wielu pacjentów z rakiem prącia może potrzebować opieki i wsparcia w domu ze względu na chorobę, jej leczenie lub w przypadku zaawansowanego stadium nowotworu⁷. Dostępne jest wiele form praktycznego i emocjonalnego wsparcia⁷. Specjalistyczne pielęgniarki środowiskowe, w tym pielęgniarki Macmillan i pielęgniarki hospicyjne, specjalizują się w kontroli objawów, takich jak ból, nudności i inne objawy nowotworowe¹¹.

Pracownicy socjalni mogą pomóc w organizacji wsparcia domowego, w tym pomocy domowej przy zakupach lub pracach domowych, asystentów opieki domowej przy myciu i ubieraniu się, posiłków na kółkach oraz opieki wytchnieniowej¹¹. Pracownik socjalny może również pomóc w sprawach finansowych, sprawdzając uprawnienia do wszystkich należnych świadczeń lub doradzając w sprawie dotacji charytatywnych na dodatkowe koszty ogrzewania czy specjalne diety¹¹.

Monitorowanie i kontrole po leczeniu

Po zakończeniu leczenia raka prącia konieczne są regularne kontrole w celu potwierdzenia, że nowotwór nie nawrócił¹³. Obejmuje to ciągłe badania, skanowanie i badania fizykalne¹³. Większość wytycznych, w tym Europejskiego Towarzystwa Urologicznego i Narodowej Kompleksowej Sieci Onkologicznej, zaleca wizyty kontrolne co 3 miesiące w pierwszych 2 latach, co 6 miesięcy w latach 3-5 i corocznie później¹⁴.

Zaleca się dożywotnią obserwację, ponieważ nawrót może wystąpić nawet po 5 latach¹⁴. Ze względu na zachorowalność i śmiertelność związaną z nawrotami, zaleca się strategię nadzoru dostosowaną do ryzyka, ukierunkowaną na wczesne wykrywanie i leczenie¹⁴ Zobacz więcej: Kontrole i monitorowanie po leczeniu raka prącia.

Zapewnienie najwyższej jakości opieki

Centralizacja opieki nad pacjentami z rakiem prącia została podkreślona w zaktualizowanych wytycznych EAU-ASCO z 2023 roku¹⁵. Konsolidacja wiedzy specjalistycznej poprawia opiekę nad pacjentami, odnosząc się do złożoności raka prącia od diagnozy do leczenia¹⁵. Opieka wielodyscyplinarna, najlepiej w wyspecjalizowanych ośrodkach o dużym wolumenie, jest imperatywem dla opracowania optymalnego planu leczenia⁶.

Ważne jest rozpoznanie ewoluujących potrzeb pacjenta z diagnozą raka prącia, nawet wiele miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego odpowiednia obserwacja i usługi wsparcia pacjenta są również krytycznym aspektem opieki nad rakiem prącia³. Rzeczywistość jest taka, że znaczna część literatury na temat tego rzadkiego nowotworu w ciągu ostatnich dwóch dekad koncentrowała się na wynikach onkologicznych, a nie na wynikach funkcjonalnych i jakości życia¹⁶.