Objawy nadciśnienia tętniczego – kiedy hipertensja daje znać o sobie

Nadciśnienie tętnicze, znane także jako hipertensja lub hipertonia, to schorzenie, które w zdecydowanej większości przypadków nie daje żadnych objawów¹². Właśnie z tego powodu specjaliści nazywają je „cichym zabójcą” – może przez lata niszczyć nasze zdrowie, a my nie będziemy o tym wiedzieć³⁴. To niezwykle niebezpieczna cecha tej choroby, która sprawia, że miliony ludzi na całym świecie żyją z nierozpoznaną hipertensją, narażając się na poważne powikłania.

Dlaczego nadciśnienie nie daje objawów

Brak objawów w nadciśnieniu tętniczym wynika z faktu, że organizm stopniowo przyzwyczaja się do podwyższonego ciśnienia krwi⁵. Hipertensja zazwyczaj rozwija się przez lata, a proces ten przebiega tak powoli, że ciało ma czas na adaptację⁶. Dlatego też pacjent może czuć się całkowicie zdrowy, podczas gdy jego naczynia krwionośne i organy wewnętrzne są systematycznie uszkadzane przez zbyt wysokie ciśnienie⁷.

Szacuje się, że aż 46% dorosłych z hipertensją nie wie o swojej chorobie². W Stanach Zjednoczonych około jednej trzeciej osób z wysokim ciśnieniem krwi nie zdaje sobie sprawy ze swojego stanu⁴⁷. Te alarmujące statystyki pokazują skalę problemu i podkreślają znaczenie regularnych pomiarów ciśnienia tętniczego.

Objawy nadciśnienia w przypadkach skrajnych

Chociaż nadciśnienie tętnicze jest zazwyczaj bezobjawowe, istnieją sytuacje, w których mogą pojawić się pewne dolegliwości. Dzieje się to głównie wtedy, gdy ciśnienie krwi osiąga bardzo wysokie wartości lub gdy dochodzi do powikłań¹⁸. Objawy mogą wystąpić, gdy ciśnienie skurczowe przekracza 180 mmHg, a rozkurczowe 120 mmHg – stan ten nazywany jest kryzysem nadciśnieniowym²⁹.

Do najczęstszych objawów bardzo wysokiego ciśnienia należą⁴⁸:

• Silne bóle głowy, często pulsujące¹⁰
• Krwawienia z nosa, szczególnie spontaniczne¹
• Duszność i trudności w oddychaniu⁸
• Ból w klatce piersiowej⁴
• Zaburzenia widzenia, w tym niewyraźne widzenie⁸
• Zawroty głowy i uczucie niestabilności⁸
• Nudności i wymioty⁸
• Niepokój i dezorientacja⁸
• Szum w uszach⁸
• Nieregularny rytm serca⁸

Warto podkreślić, że te objawy nie są specyficzne wyłącznie dla nadciśnienia i mogą występować w wielu innych schorzeniach¹¹. Jednak ich wystąpienie w połączeniu z wysokimi wartościami ciśnienia krwi wymaga natychmiastowej interwencji medycznej Zobacz więcej: Kryzys nadciśnieniowy - objawy wymagające natychmiastowej pomocy.

Mylące objawy i nieprawdziwe przekonania

Wiele osób błędnie łączy z nadciśnieniem tętniczym objawy, które w rzeczywistości nie są z nim związane lub występują bardzo rzadko. Do najczęściej mylnie przypisywanych nadciśnieniu dolegliwości należą¹¹¹²:

• Częste bóle głowy (występują głównie przy bardzo wysokich wartościach)
• Krwawienia z nosa (zazwyczaj nie są związane z hipertensją)
• Zawroty głowy
• Nadmierne pocenie się
• Zaczerwienienie twarzy
• Nerwowość
• Problemy ze snem
• Plamki krwi w oczach

Te objawy są bardzo ogólne i mogą wynikać z wielu różnych problemów zdrowotnych¹¹. Poleganie na nich jako na wskaźnikach nadciśnienia może być bardzo mylące i niebezpieczne. Dlatego tak ważne jest regularne mierzenie ciśnienia krwi, niezależnie od tego, czy odczuwamy jakiekolwiek dolegliwości.

Objawy powikłań nadciśnienia

Paradoksalnie, pierwsze objawy związane z nadciśnieniem tętniczym mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy dojdzie już do poważnych powikłań tej choroby¹³. Długotrwale nieleczone nadciśnienie prowadzi do uszkodzenia różnych narządów, a objawy tych uszkodzeń mogą być pierwszym sygnałem alarmowym¹⁴.

Do objawów wskazujących na powikłania nadciśnienia należą¹³:

• Dławica piersiowa – ból w klatce piersiowej podczas wysiłku
• Duszność wysiłkowa
• Ból nóg podczas chodzenia (choroba tętnic obwodowych)
• Obrzęki kończyn dolnych (niewydolność serca)
• Zaburzenia rytmu serca
• Problemy z koncentracją i pamięcią
• Zaburzenia widzenia

Te objawy mogą świadczyć o tym, że nadciśnienie doprowadziło już do uszkodzenia serca, naczyń krwionośnych, mózgu lub innych organów Zobacz więcej: Objawy powikłań nadciśnienia tętniczego - gdy choroba atakuje organy. W takich przypadkach konieczne jest nie tylko leczenie samego nadciśnienia, ale także terapia powstałych powikłań.

Znaczenie wczesnego wykrywania

Ze względu na bezobjawowy przebieg nadciśnienia tętniczego, kluczowe znaczenie ma jego wczesne wykrywanie poprzez regularne pomiary ciśnienia krwi⁶⁸. Tylko systematyczna kontrola pozwala na rozpoznanie choroby zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń organów.

Zalecenia dotyczące częstotliwości pomiarów ciśnienia są następujące¹:

• Osoby zdrowe powyżej 18. roku życia – co najmniej raz na dwa lata
• Osoby z czynnikami ryzyka – częściej, zgodnie z zaleceniami lekarza
• Osoby z wcześniej stwierdzonym podwyższonym ciśnieniem – według indywidualnego planu kontroli

Wczesne wykrycie nadciśnienia umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia, które może zapobiec lub znacznie opóźnić wystąpienie poważnych powikłań sercowo-naczyniowych⁷. Im wcześniej rozpocznie się terapię, tym większe szanse na uniknięcie uszkodzeń narządów docelowych i utrzymanie dobrego stanu zdrowia na długie lata.