Jak rozpoznać pierwsze oznaki choroby

Makroglobulinemia Waldenströma to powoli rozwijająca się postać chłoniaka, która może nie wywoływać żadnych objawów przez wiele lat1. Około 25% pacjentów jest bezobjawowych w momencie diagnozy, a choroba zostaje wykryta przypadkowo podczas badań krwi wykonywanych z innych powodów23. Kiedy jednak objawy się pojawiają, mogą być różnorodne i wynikają głównie z dwóch mechanizmów: infiltracji szpiku kostnego przez komórki nowotworowe oraz nadmiernej produkcji białka IgM.

Najczęstsze objawy wczesne

Najczęściej występującymi wczesnymi objawami makroglobulinemii Waldenströma są osłabienie i zmęczenie spowodowane niedokrwistością24. Niedokrwistość rozwija się, gdy komórki nowotworowe w szpiku kostnym wypierają prawidłowe krwinki czerwone, ograniczając ich produkcję5.

Inne typowe objawy wczesne obejmują:

  • Gorączkę bez widocznej przyczyny1
  • Utratę masy ciała bez wyraźnego powodu2
  • Nocne poty5
  • Utratę apetytu2
  • Duszność2
Ważne: Objawy takie jak gorączka, nocne poty i utrata masy ciała, nazywane objawami B, występują w około 38% przypadków makroglobulinemii Waldenströma i mogą wskazywać na aktywność choroby.

Objawy krwotoczne i skórne

Charakterystycznymi objawami makroglobulinemii Waldenströma są łatwe powstawanie siniaków oraz krwawienia, szczególnie z nosa i dziąseł16. Te objawy wynikają z uszkodzenia naczyń krwionośnych przez wysokie poziomy nieprawidłowego białka IgM oraz z obniżonej liczby płytek krwi6.

Problemy z krzepnięciem krwi mogą również prowadzić do przedłużonych lub nadmiernych krwawień nawet po drobnych urazach. U niektórych pacjentów obserwuje się również zmiany skórne związane z odkładaniem się białka IgM7.

Objawy neurologiczne

Około 10-20% pacjentów z makroglobulinemią Waldenströma doświadcza neuropatii obwodowej, która objawia się drętwieniam lub uczuciem mrowienia w dłoniach i stopach15. Neuropatia ta wynika z uszkodzenia nerwów przez nieprawidłowe białko IgM, które atakuje składniki osłonek nerwowych Zobacz więcej: Objawy neurologiczne w makroglobulinemii Waldenströma.

Inne objawy neurologiczne mogą obejmować:

  • Bóle głowy1
  • Zawroty głowy7
  • Zamieszanie1
  • Zaburzenia równowagi8

Powiększenie narządów

W około 30-40% przypadków makroglobulinemia Waldenströma prowadzi do powiększenia węzłów chłonnych, śledziony lub wątroby9. Pacjenci mogą odczuwać:

  • Wyczuwalne guzki pod skórą w okolicy szyi, pach lub pachwiny2
  • Uczucie pełności lub bólu pod lewym żebrem z powodu powiększonej śledziony1
  • Powiększony brzuch2
Uwaga: Powiększone węzły chłonne w makroglobulinemii Waldenströma są zazwyczaj bezbolesne, w przeciwieństwie do powiększenia węzłów w przebiegu infekcji.

Objawy związane z hiperwiskozją

Jednym z najbardziej charakterystycznych powikłań makroglobulinemii Waldenströma jest zespół hiperwiskozji, występujący u 6-30% pacjentów910. Nadmierna produkcja białka IgM powoduje zagęszczenie krwi, co utrudnia jej przepływ przez małe naczynia krwionośne Zobacz więcej: Zespół hiperwiskozji w makroglobulinemii Waldenströma.

Objawy hiperwiskozji obejmują:

  • Zaburzenia widzenia – niewyraźne widzenie, podwójne widzenie lub ślepote plamy7
  • Objawy neurologiczne – bóle głowy, zawroty głowy, zamieszanie7
  • Krwawienia – z nosa i dziąseł7
  • Senność i trudności z koncentracją11

Powikłania i objawy zaawansowane

W miarę postępu choroby mogą wystąpić poważniejsze powikłania. Amyloidoza, czyli odkładanie się nieprawidłowych białek w narządach, może prowadzić do uszkodzenia serca, nerek lub wątroby7. Objawy amyloidozy obejmują duszność, nieregularną pracę serca, pienistą mocz oraz biegunkę7.

Krioglobulinemia to kolejne powikłanie, w którym białka IgM reagują na niskie temperatury, powodując:

  • Sinienie i ból palców oraz stóp na zimnie7
  • Zmiany skórne w postaci plam purpurowych7
  • Owrzodzenia skóry7
  • Opuchnięte kostki i nogi7

Kiedy zgłosić się do lekarza

Ponieważ objawy makroglobulinemii Waldenströma mogą być niespecyficzne i przypominać inne schorzenia, ważne jest, aby skonsultować się z lekarzem przy wystąpieniu uporczywych objawów takich jak przewlekłe zmęczenie, częste krwawienia, bóle głowy czy zaburzenia widzenia12. Szczególnie niepokojące powinny być objawy sugerujące hiperwiskozję, które wymagają pilnej interwencji medycznej13.

Monitoring i obserwacja

U pacjentów bezobjawowych zaleca się regularne monitorowanie stanu zdrowia, ponieważ około 80% z nich będzie wymagać leczenia w ciągu 10 lat od diagnozy14. Objawy mogą rozwijać się stopniowo przez lata, dlatego ważne jest systematyczne obserwowanie wszelkich zmian w samopoczuciu i regularny kontakt z zespołem medycznym15.

Pytania i odpowiedzi

Czy makroglobulinemia Waldenströma zawsze powoduje objawy?

Nie, około 25% pacjentów nie ma żadnych objawów w momencie diagnozy. Choroba może rozwijać się bezobjawowo przez wiele lat i zostać wykryta przypadkowo podczas rutynowych badań krwi.

Jakie są najczęstsze pierwsze objawy makroglobulinemii Waldenströma?

Najczęstszymi wczesnymi objawami są przewlekłe zmęczenie i osłabienie spowodowane niedokrwistością, a także łatwe powstawanie siniaków i krwawienia z nosa lub dziąseł.

Co to jest zespół hiperwiskozji i jakie powoduje objawy?

Zespół hiperwiskozji występuje gdy nadmiar białka IgM zagęszcza krew. Objawia się bólami głowy, zaburzeniami widzenia, zawrotami głowy, zamieszaniem oraz krwawieniami z nosa i dziąseł.

Czy objawy makroglobulinemii Waldenströma mogą przypominać inne choroby?

Tak, objawy są często niespecyficzne i mogą przypominać inne schorzenia hematologiczne lub ogólnoustrojowe. Dlatego ważna jest dokładna diagnostyka przy występowaniu uporczywych objawów.

Kiedy powinienem zgłosić się do lekarza z podejrzeniem makroglobulinemii Waldenströma?

Należy skonsultować się z lekarzem przy wystąpieniu uporczywego zmęczenia, częstych krwawień, bólów głowy, zaburzeń widzenia lub drętwienia kończyn, szczególnie gdy objawy nasilają się lub nie ustępują.