Objawy nowych wariantów COVID-19 – XEC, JN.1 i współczesne szczepy

W 2024 i 2025 roku obserwujemy ciągłą ewolucję wirusa SARS-CoV-2, z nowymi wariantami takimi jak XEC, JN.1 czy LB.1, które stają się dominującymi szczepami na całym świecie¹². Podobnie jak inne wirusy sezonowe, wirus wywołujący COVID-19 nadal mutuje i rozprzestrzenia się, szczególnie w chłodniejszych miesiącach zimowych¹.

Wariant XEC – dominujący szczep 2024/2025

Wariant XEC został przewidziany jako wysoce zakaźny podwariant koronawirusa, który rozprzestrzeniał się uporczywie w całym kraju w 2024 roku i stał się dominującym szczepem SARS-CoV-2². Dobrą wiadomością jest to, że jak dotąd nie ma dowodów na to, że XEC powoduje inne objawy lub cięższą chorobę niż inne niedawne szczepy².

Według CDC objawy XEC nadal obejmują kaszel, katar lub zatkany nos, biegunkę, gorączkę lub dreszcze, duszność i utratę smaku lub węchu³. Objawy mogą zacząć się jako łagodne, ale u niektórych osób mogą stać się bardziej poważne wraz z postępem choroby³. Nie jestem świadomy żadnych zmian w zachowaniu wirusa poza zwiększoną zakaźnością – mówi dr Roberts³.

Objawy związane z wariantem XEC pozostają w dużej mierze podobne do poprzednich wariantów Omicron. Eksperci zdrowia podkreślają, że najczęściej zgłaszanymi objawami w związku z COVID-19 są: kaszel, ból gardła, katar, kichanie, zmęczenie, ból głowy, bóle mięśniowe, zmienione poczucie węchu, zatkany nos, gorączka lub dreszcze, duszność lub trudności z oddychaniem, nudności lub wymioty oraz biegunka⁴.

Wariant JN.1 i jego charakterystyka

Objawy wariantu JN.1 COVID-19 są bardzo podobne do objawów innych szczepów koronawirusa pochodzących z linii Omicron⁶. Niektóre z najczęstszych objawów wariantu JN.1 mogą obejmować: gorączkę lub dreszcze, suchy, nieproduktywny kaszel, duszność lub trudności z oddychaniem, zmęczenie, bóle mięśniowe lub ciała, bóle głowy, ból gardła oraz katar lub zatkany nos⁶.

Objawy wariantu JN.1 COVID-19 zazwyczaj pojawiają się między 2 a 14 dniami po ekspozycji na wirus i mogą mieć charakter od łagodnego do ciężkiego⁶. Objawy COVID-19 JN.1 mogą trwać od kilku dni do tygodni⁶. Jeśli objawy wydają się trwać dłużej, możliwe jest, że doświadczasz długiego COVID⁶.

Ogólnie rzecz biorąc, JN.1 prawdopodobnie nie spowoduje ciężkiej choroby, ale jest wysoce zakaźny i ma pewne mutacje, które pozwalają mu uniknąć naszej odpowiedzi immunologicznej⁶. Objawy COVID-19 JN.1 są bardzo podobne do objawów innych szczepów Omicron, głównie obejmując ból głowy, kaszel, ból gardła, katar lub zatkany nos, zmęczenie, bóle mięśniowe i gorączkę⁶.

Wariant LB.1 i inne współczesne szczepy

LB.1 nie wydaje się powodować żadnych odrębnych lub nowych objawów i nie ma wskazań, że powoduje cięższą chorobę⁷. Objawy LB.1 są bardzo podobne do tych powodowanych przez warianty FLiRT i obejmują: ból gardła, kaszel, zmęczenie, katar, zatkany nos, gorączkę lub dreszcze, ból głowy, bóle mięśniowe, nową utratę smaku lub węchu, nudności lub wymioty oraz biegunkę⁷.

Nowsze szczepy wydają się powodować generalnie łagodniejsze infekcje w porównaniu z poprzednimi latami⁷. Jednak COVID nadal może powodować spektrum chorób. Niektórzy ludzie mają bardzo klasyczny ból gardła, katar, kaszel i niską gorączkę. U innych są to głównie nudności i biegunka z bardzo minimalnymi objawami oddechowymi. Może się różnić od A do Z i dalej⁷.

Porównanie z wcześniejszymi wariantami

Omicron i jego podwarianty generalnie powodowały łagodniejszą chorobę niż szczepy, które pojawiły się wcześnie w pandemii, takie jak Alpha i Delta, a objawy się nie zmieniły². Podczas fali Omicron, która rozpoczęła się w listopadzie 2021 roku, osoby, które miały co najmniej 2 szczepienia, zgłaszały łagodniejsze objawy⁸.

Typowe objawy zgłaszane podczas fali Omicron obejmowały katar, ból głowy, kichanie i ból gardła⁸. Ta odpowiedź różniła się od dominujących objawów wcześniej w pandemii, które obejmowały gorączkę, kaszel, dreszcze i ból mięśni⁸. Gdy gorączka występowała w przypadkach Omicron, częściej zgłaszano ją u niezaszczepionych niż u zaszczepionych przypadków⁸.

Z wariantem Omicron utrata lub zmienione poczucie węchu jest mniej powszechne niż z wariantem Delta, a ból gardła i zachrypnięty głos były znacznie bardziej powszechne⁹. Osoby zakażone podczas fali Omicron rzadziej doświadczają co najmniej jednego z trzech klasycznych objawów COVID-19 (gorączka, utrata węchu i uporczywy kaszel) w porównaniu z osobami zakażonymi podczas fali Delta⁹.

Czas trwania objawów nowych wariantów

Czas trwania ostrych objawów u osób z wariantem Delta był dłuższy niż u tych z wariantem Omicron (średni czas trwania 9 dni vs. 7 dni)⁹. Niezależnie od wariantu, czas trwania objawów jest krótszy u osób, które otrzymały trzy dawki szczepionek (Delta średni czas trwania 8 vs. Omicron czas trwania 4 dni)⁹.

Objawy zazwyczaj pojawiają się między dwoma a 14 dniami po ekspozycji na nowy wariant i trwają do dwóch tygodni¹⁰. Nowy szczep COVID wydaje się być lepszy w omijaniu odporności z poprzedniej infekcji lub szczepionki. Dlatego większość ludzi jest narażona na infekcję, jeśli zostanie wystawiona na działanie wirusa¹⁰.

Objawy u dzieci z nowymi wariantami

U dzieci objawy nowych wariantów COVID-19 pozostają podobne do tych obserwowanych wcześniej. Najczęstsze objawy COVID-19 u dzieci to: gorączka (wysoka temperatura 38 stopni Celsjusza lub więcej) – w tym dreszcze, suchy kaszel oraz zmęczenie¹¹. Mniej powszechne objawy COVID-19 u dzieci obejmują: utratę lub zmienione poczucie smaku lub węchu, zatkany nos, zapalenie spojówek, ból gardła, ból głowy, ból mięśni lub stawów, wysypkę skórną, nudności, wymioty lub biegunkę, dreszcze lub zawroty głowy¹¹.

Hospitalizowane dzieci częściej mają gorączkę, objawy brzuszne jak wymioty i duszność wraz z kaszlem i innymi objawami górnych dróg oddechowych¹². Bardzo niewiele dzieci i młodych ludzi z infekcjami układu oddechowego poważnie choruje¹³.

Wpływ szczepień na nowe warianty

Dla wielu osób COVID-19 obecnie powoduje mniejszą liczbę i mniej poważnych objawów niż podczas szczytu pandemii¹⁴. Jednak jeśli jesteś w podeszłym wieku, masz podstawowe schorzenia lub nie jesteś zaszczepiony, wszystkie zakłady są nieważne i możesz mieć tak samo ciężką chorobę jak wcześniej w pandemii¹⁴.

Ogólnie rzecz biorąc, ludzie mają tendencję do łagodniejszych objawów, jeśli byli wcześniej zakażeni, chociaż może się to różnić; szczepienie to najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy sposób ochrony przed cięższymi objawami¹⁵. Osoby, które dostają infekcje COVID-19 teraz, zazwyczaj mają objawy przez cztery lub pięć dni¹⁵.

Kiedy szukać pomocy medycznej

Pomimo tego, że nowe warianty często powodują łagodniejsze objawy, nadal istnieją sytuacje wymagające natychmiastowej pomocy medycznej. Jeśli jesteś w grupie zwiększonego ryzyka ciężkiej choroby z COVID-19, zaleca się, aby zadzwonić do lekarza, gdy tylko rozwiną się jakiekolwiek objawy lub test będzie pozytywny, ponieważ Paxlovid może być zalecany i jest najskuteczniejszy, gdy przyjmowany wkrótce po wystąpieniu objawów¹⁵.

Duszność lub ból w klatce piersiowej powinny skłonić do natychmiastowej opieki u każdego¹⁵. Dzięki szczepionkom i skutecznym terapiom mniej osób jest obecnie hospitalizowanych niż na początku pandemii. Jednak jeszcze w 2023 roku nadal były wzrosty hospitalizacji i zgonów¹⁶.