Przyczyny rozwoju PA/IVS u dzieci

Atrezja zastawki tętnicy płucnej bez ubytku przegrody międzykomorowej (PA/IVS) to rzadka wrodzona wada serca, która stanowi mniej niż 1% wszystkich wrodzonych wad serca12. Pomimo postępów w badaniach medycznych, dokładne przyczyny tej wady pozostają w dużej mierze nieznane, co sprawia, że zrozumienie jej etiologii stanowi wciąż wyzwanie dla specjalistów.

Czas rozwoju wady podczas ciąży

PA/IVS rozwija się we wczesnym okresie ciąży, kiedy serce płodu przechodzi przez kluczowe etapy rozwoju. Wada ta powstaje w pierwszych ośmiu tygodniach ciąży, gdy serce płodu nie rozwija się prawidłowo34. W tym okresie główne naczynia krwionośne prowadzące do i z serca również zaczynają się rozwijać, co czyni ten czas krytycznym dla prawidłowego formowania się struktury serca5.

Ważne: Obecność nietkniętej przegrody międzykomorowej silnie sugeruje, że rozwój przebiegał normalnie poza 8. tydzień ciąży, gdyż jest to czas, w którym następuje prawidłowe zamknięcie embrionalnego połączenia międzykomorowego. Zastawka płucna była wówczas drożna, co oznacza, że uszkodzenie rozwojowe prowadzące do atrezji płucnej prawdopodobnie wystąpiło po zamknięciu połączenia międzykomorowego6.

Teorie dotyczące mechanizmów rozwoju

Istnieje kilka teorii próbujących wyjaśnić patogenezę tej wady. Główne teorie obejmują pierwotne uszkodzenie zastawki płucnej prowadzące do jej atrezji, nieprawidłową zastawkę żylną ograniczającą przepływ przez zastawkę trójdzielną do prawej komory, lub nieprawidłowy rozwój tętnic wieńcowych17.

Wiodącym paradygmatem jest pogląd, że pierwotne uszkodzenie rozwojowe początkowo powoduje zwężenie zastawkowe, które progresuje do atrezji. Ten pogląd jest poparty dowodami z echokardiografii płodowej, która udokumentowała przypadki progresji ze zwężenia płucnego do atrezji6. Jednak czynnik promujący takie początkowe zwężenie i ostateczne zrośnięcie płatków zastawkowych nie został jeszcze zidentyfikowany.

Czynniki genetyczne w rozwoju PA/IVS

Badania genetyczne dostarczają cennych informacji na temat podstawowych przyczyn PA/IVS. Chociaż konkretne mechanizmy genetyczne pozostają nieuchwytne, badania sugerują silny składnik dziedziczny dla obstrukcji prawostronnego odpływu serca i powiązanych wrodzonych wad serca2.

Badania wskazują, że heterotaksja i obstrukcja odpływu z prawej komory to najbardziej dziedziczne formy wrodzonych wad serca. W przypadku obstrukcji odpływu z prawej komory ryzyko nawrotu u krewnych pierwszego stopnia wynosi 48,6%, w porównaniu do 12,9% dla wad obturacyjnych odpływu z lewej komory i 11,7% dla wad konotrunkalnych7.

Uwaga genetyczna: Niektóre dzieci z zaburzeniami genetycznymi, takimi jak zespół DiGeorge’a czy zespół welokardiofacjalny, mogą być narażone na większe ryzyko rozwoju atrezji płucnej48. Badania sugerują również, że PA/IVS może wystąpić u 45% dzieci z zespołem DiGeorge’a9.

Rola czynników środowiskowych

Rola czynników środowiskowych w etiologii PA/IVS jest również nieznana, choć istnieją pewne sugestie co do ich wpływu. Dowody na to, że czynniki środowiskowe mogą bezpośrednio wpływać na rozwój prawego serca, pochodzą z raportu opisującego 14 niemowląt z hipoplazją prawego serca, wszystkich zdiagnozowanych w ciągu 2 lat w małym obszarze Ohio10.

Potencjalne czynniki ryzyka, które mogą powodować tę wrodzową wadę serca, to te, z którymi ciężarna matka może mieć kontakt, takie jak niektóre leki, dieta czy palenie papierosów11. Istnieją również wskazania, że te warunki mogą być powiązane z intensywnym paleniem, nadużywaniem alkoholu lub narkotyków12.

Czynniki matczyne podczas ciąży, takie jak cukrzyca matki, palenie, starszy wiek podczas ciąży lub przyjmowanie leków teratogennych (leków wpływających na płód), mogą zwiększać ryzyko wrodzonych nieprawidłowości serca u dziecka, w tym atrezji płucnej13. Zobacz więcej: Czynniki ryzyka rozwoju PA/IVS

Teoria przepływu i rozwój wady

Najpopularniejszą teorią wyjaśniającą morfogenezę atrezji zastawki płucnej jest teoria przepływu. Zakłada ona, że nieprawidłowość anatomiczna na wczesnym etapie rozwoju zmniejsza przepływ krwi przez prawe serce, co skutkuje zmniejszonym wzrostem struktur prawego serca14.

Brak wzrostu prowadzi do dalszego zmniejszenia przepływu przez prawe serce. Ostatecznie ten cykl kończy się nabytą atrezją zastawki płucnej. Kilka wad strukturalnych ma potencjał do zakłócenia przepływu przez prawą komorę, w tym pierwotne nieprawidłowości otworu owalnego, zastawki Eustachiusza, zastawki trójdzielnej i zastawki płucnej14.

Prawdopodobnie czas atrezji zastawki jest ważny i że niemowlęta z najmniejszymi strukturami prawego serca to te, które doświadczyły najwcześniejszej progresji do atrezji, podczas gdy te z rozszerzonymi prawymi sercami mogły mieć przepływ anterogradowy przez dłuższy okres, umożliwiając większy wzrost prawego serca w macicy14. Zobacz więcej: Mechanizmy rozwojowe i genetyczne PA/IVS

Współczesne spojrzenie na etiologię

Współczesne badania sugerują, że PA/IVS prawdopodobnie reprezentuje wspólny punkt końcowy dla szeregu podstawowych zaburzeń, zarówno dziedzicznych, jak i nabytych podczas życia płodowego6. Wada została zaobserwowana u rodzeństwa, co rodzi możliwość mechanizmu genetycznego w niektórych przypadkach. Obserwowano również rozwój tej wady podczas życia płodowego w związku z zespołem transfuzji bliźniąt6.

Najnowsze badania genetyczne, w tym sekwencjonowanie całego egzomu, odkryły nowe geny związane z atrezją płucnej13. Pojawiają się również nowe pytania dotyczące patogennych wariantów w genie SCN5A jako przyczyny zespołu Brugada współistniejącego z atrezją płucną z nietkniętą przegrodą międzykomorową, co sugeruje, że szkodliwe warianty w genie SCN5A mogą być zaangażowane w embriogenezę PA/IVS15.

Pytania i odpowiedzi

Co powoduje atrezję zastawki tętnicy płucnej bez ubytku przegrody międzykomorowej?

Dokładne przyczyny PA/IVS pozostają nieznane, ale prawdopodobnie wynikają z kombinacji czynników genetycznych, środowiskowych i zaburzeń rozwoju płodowego w pierwszych 8 tygodniach ciąży.

Czy PA/IVS jest wadą dziedziczną?

Badania wskazują na silny składnik dziedziczny - ryzyko nawrotu u krewnych pierwszego stopnia wynosi 48,6%. Wada może być związana z zespołem DiGeorge'a i innymi zaburzeniami genetycznymi.

W którym tygodniu ciąży rozwija się PA/IVS?

PA/IVS rozwija się w pierwszych ośmiu tygodniach ciąży, gdy serce płodu przechodzi przez kluczowe etapy rozwoju i formowania się głównych naczyń krwionośnych.

Jakie czynniki środowiskowe mogą wpływać na rozwój PA/IVS?

Potencjalne czynniki ryzyka obejmują palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niektóre leki, cukrzycę matki oraz narażenie na substancje teratogenne podczas ciąży.

Czy można zapobiec rozwojowi PA/IVS?

Ponieważ dokładne przyczyny są nieznane, całkowite zapobieganie nie jest możliwe, ale unikanie czynników ryzyka jak palenie, alkohol i właściwe leczenie cukrzycy może zmniejszyć ryzyko.

REKLAMA