Objawy łokcia tenisisty – jak rozpoznać zapalenie nadkłykcia bocznego

Łokieć tenisisty, znany również jako zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej, jest schorzeniem wywołującym charakterystyczne objawy, które znacząco wpływają na codzienne funkcjonowanie pacjenta¹. Rozpoznanie objawów tej dolegliwości jest kluczowe dla wczesnego wdrożenia odpowiedniego leczenia i zapobiegania przewlekłemu przebiegowi choroby.

Główne objawy łokcia tenisisty

Podstawowym objawem łokcia tenisisty jest ból zlokalizowany po zewnętrznej stronie stawu łokciowego, w miejscu gdzie ścięgna mięśni przedramienia przyczepiają się do nadkłykcia bocznego kości ramiennej¹². Ten charakterystyczny ból może mieć różny charakter – pacjenci opisują go jako ostry, palący lub tępy²³. Dolegliwości zazwyczaj rozwijają się stopniowo, rozpoczynając się od łagodnego dyskomfortu, który z czasem nasila się i może stać się bardzo uciążliwy⁴⁵.

Charakterystyczną cechą łokcia tenisisty jest promieniowanie bólu z zewnętrznej strony łokcia w kierunku przedramienia, a niekiedy aż do nadgarstka i dłoni¹⁶. U niektórych pacjentów ból może rozciągać się również w kierunku ramienia, barku, a nawet szyi, co wynika z kompensacyjnych mechanizmów organizmu próbującego zminimalizować dyskomfort⁵⁷.

Objawy funkcjonalne i ograniczenia w codziennych czynnościach

Łokieć tenisisty znacząco wpływa na zdolność wykonywania codziennych czynności. Pacjenci często skarżą się na trudności z chwytaniem przedmiotów, szczególnie gdy próbują trzymać coś przy wyprostowanej ręce⁸. Charakterystyczne jest osłabienie siły chwytu, które utrudnia wykonywanie podstawowych czynności takich jak podawanie ręki, trzymanie kubka z kawą, obracanie klamki czy otwieranie słoików¹².

Szczególnie problematyczne są czynności wymagające skręcania przedramienia lub prostowania nadgarstka przy obciążeniu. Pacjenci mogą odczuwać ból podczas pisania, szczotkowania zębów, noszenia toreb zakupowych czy wykonywania prac domowych⁹¹⁰. Nawet tak proste czynności jak uruchomienie samochodu czy podniesienie lekkiej książki mogą być źródłem znacznego dyskomfortu¹¹.

Sztywność i ograniczenie ruchomości stawu

Kolejnym istotnym objawem łokcia tenisisty jest sztywność stawu łokciowego, szczególnie odczuwalna rano po przebudzeniu lub po okresach bezczynności⁹¹². Sztywność może ograniczać pełne wyprostowanie lub zgięcie ręki w stawie łokciowym, co dodatkowo utrudnia wykonywanie codziennych czynności¹³¹⁴. U niektórych pacjentów można również zaobserwować niewielki obrzęk w okolicy stawu łokciowego, choć nie jest to objaw stały¹¹¹⁵.

Nasilenie objawów i czynniki wyzwalające ból

Objawy łokcia tenisisty charakteryzują się specyficznym wzorcem nasilania się w odpowiedzi na określone czynności¹⁶. Ból zazwyczaj nasila się podczas aktywności fizycznej i zmniejsza w czasie odpoczynku¹². Szczególnie problematyczne są czynności wymagające chwytania z siłą, podnoszenia przedmiotów z dłonią skierowaną w dół, czy wykonywania ruchów skręcających nadgarstkiem¹⁷.

Pacjenci często zgłaszają nasilenie bólu podczas ucisku okolicy nadkłykcia bocznego¹⁵¹⁸. Charakterystyczne jest również pojawienie się lub nasilenie dolegliwości podczas próby podniesienia dłoni przy opartym na stole przedramieniu, co stanowi jeden z testów diagnostycznych tej dolegliwości¹⁹²⁰.

Dodatkowe objawy i powikłania

W niektórych przypadkach łokieć tenisisty może powodować dodatkowe objawy, takie jak drętwienie lub mrowienie w przedramieniu, dłoni lub palcach²¹. Te objawy neurologiczne wynikają z ucisku lub podrażnienia nerwów w wyniku stanu zapalnego ścięgien²¹. U niektórych pacjentów może również wystąpić uczucie ciepła lub zaczerwienienie skóry w okolicy łokcia²².

Długotrwałe nieleczone objawy mogą prowadzić do znacznego ograniczenia funkcji kończyny górnej, utrudniając wykonywanie zawodu czy uprawianie sportu²³. W najcięższych przypadkach może dojść do całkowitej utraty funkcji w obrębie dotkniętej kończyny²³, dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i leczenie tej dolegliwości.

Przewlekły charakter objawów

Łokieć tenisisty charakteryzuje się często przewlekłym przebiegiem, a objawy mogą utrzymywać się przez okres od 6 miesięcy do 2 lat²⁴²⁵. Badania pokazują, że u około 90% pacjentów dochodzi do spontanicznej poprawy w ciągu roku, jednak proces ten może być długotrwały i wymagać cierpliwości²⁶²⁷.

Charakterystyczne są nawroty objawów, szczególnie po powrocie do czynności, które pierwotnie spowodowały rozwój schorzenia²⁵²⁷. Dlatego tak istotne jest nie tylko leczenie objawów, ale również modyfikacja czynności i wdrożenie odpowiednich ćwiczeń rehabilitacyjnych, które pomogą zapobiec nawrotom choroby.