Antybiotykooporność to zjawisko, w którym bakterie stają się odporne na działanie antybiotyków, co oznacza, że leki te przestają skutecznie zwalczać infekcje. Problem ten narasta głównie z powodu zbyt częstego i niewłaściwego stosowania antybiotyków, zarówno u ludzi, jak i w hodowli zwierząt. W odpowiedzi na to, coraz częściej sięga się po naturalne preparaty, które pomagają hamować rozwój bakterii i wzmacniać odporność. Jednym z takich preparatów jest laktoferyna, białko z mleka o silnych właściwościach przeciwbakteryjnych [1,2].

Gdzie występuje laktoferyna?

Laktoferynę zalicza się do białek z grupy transferyn, które cechuje duże powinowactwo do żelaza. Wytwarzają ją wszystkie ssaki. Jego największe ilości produkują przede wszystkim neutrofile, będące składnikiem krwi oraz komórki nabłonkowe. Największe ilości laktoferyny obecne są w:

• siarze i mleku matki;
• łzach;
• ślinie;
• wydzielinach błony śluzowej układu: pokarmowego, oddechowego oraz moczowo- płciowego;
• płynach stawowych;
• płynie mózgowo- rdzeniowym;
• woskowinie usznej.

Dzięki temu, że największe ilości laktoferyny znajdują się w wydzielinach błon śluzowych ssaków, stanowi ona istotny element naturalnej bariery ochronnej organizmu [3,4].

Jakie działanie ma laktoferyna?

Laktoferyna wykazuje szerokie działanie i może być stosowana przy różnych dolegliwościach. Poniżej opisujemy najważniejsze właściwości i działanie laktoferyny.

Immunomodulujące działanie laktoferyny

Laktoferyna odgrywa ważną rolę w naszym organizmie, wspierając układ odpornościowy. Działa w ten sposób, że aktywuje komórki odpornościowe, takie jak limfocyty T i B, makrofagi oraz komórki dendrytyczne, które pomagają zwalczać infekcje. Laktoferyna pobudza też produkcję substancji, które inicjują stan zapalny, co zwiększa zdolność organizmu do niszczenia patogenów. Ponadto, dzięki silnemu wiązaniu żelaza, ogranicza dostępność tego pierwiastka dla bakterii, co hamuje ich rozwój i zapobiega infekcjom [3,5].

Przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe oraz przeciwgrzybicze działanie laktoferyny

Laktoferyna nie tylko wspiera układ odpornościowy, ale także działa przeciwko drobnoustrojom. Zwiększa ruchliwość bakterii, co utrudnia im tworzenie biofilmu, a tym samym zmniejsza ich zdolność do infekowania organizmu i ułatwia działanie antybiotyków. Laktoferyna hamuje także replikację wirusów, w tym wirusa grypy i HIV, oraz wykazuje działanie przeciwgrzybicze, wpływając na ściany komórkowe grzybów i wspomagając leczenie zakażeń. Dzięki tym właściwościom laktoferyna jest cennym wsparciem w walce z różnymi infekcjami [2,3].

Laktoferyna w mleku matki

Laktoferyna jest bardzo ważnym składnikiem siary — mleka matki podawanemu noworodkowi w pierwszych dniach jego życia. Właśnie to białko w dużej mierze odpowiada za naturalną odporność dziecka. Jego niedobór natomiast stwierdza się u dzieci, które od pierwszych dni karmi się modyfikowanym mlekiem. Dodatkowe, jest ono często wzbogacone o żelazo, które staje się pożywką dla patogenów [3,6].

Kiedy brać laktoferynę? Na co pomaga?

Laktoferynę najlepiej brać, gdy potrzebujesz wsparcia odpornościowego, na przykład w okresach zwiększonego ryzyka infekcji, podczas rekonwalescencji, lub gdy masz osłabioną odporność. Laktoferyna może Ci również pomóc, gdy cierpisz na nawracające infekcje, takie jak przeziębienia czy infekcje dróg oddechowych, a także jako wsparcie przy leczeniu zakażeń bakteryjnych, wirusowych lub grzybiczych. 

Czy laktoferyna jest probiotykiem?

Nie, laktoferyna nie jest probiotykiem. Laktoferyna to białko występujące naturalnie w mleku, które ma właściwości wspierające układ odpornościowy i działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwgrzybiczo. Z kolei probiotyki to żywe mikroorganizmy, takie jak bakterie i drożdże, które wspomagają zdrowie jelit, a tym samym ogólną odporność organizmu. Laktoferyna i probiotyki mogą działać wspólnie, ale pełnią różne role w organizmie.

Laktoferyna — jak długo można ją stosować?

Nie ma dokładnych wytycznych odnośnie tego jak długo można stosować laktoferynę. Substancja dostała certyfikat GRAS (Generally recognized as safe) przez Amerykańską Agencję do spraw żywności i leków (FDA). W związku z tym jest substancją bezpieczną do stosowania. Długość terapii warto dostosować do swoich własnych potrzeb. Minimalny czas stosowania nie powinien wynosić krócej niż dwa tygodnie. Niektórzy producenci preparatów z laktoferyną zalecają przerwę na dwa tygodnie przed ponownym zastosowaniem leku. W przypadku dużych spadków odporności można powtarzać cykle stosowania laktoferyny.

Czy można podawać laktoferynę dla dzieci?

Laktoferyna jak najbardziej nadaje się do wzmacniania odporności u dzieci, zwłaszcza dla tych, które w okresie niemowlęcym nie żywią się mlekiem matki. Na rynku farmaceutycznym znajdziemy preparaty dostosowane dla najmłodszych. Są to preparaty w formie kropel, gdzie sam producent nie określa dolnej granicy wieku. Jako że niemowlęta są bardziej narażone na liczne patogeny chorobotwórcze, krople można podawać u najmłodszych dzieci, oczywiście, jeśli istnieje taka konieczność. Karmione mlekiem matki, które samo w sobie zawiera laktoferynę, zdrowe niemowlęta nie muszą przyjmować laktoferyny.

Co warto zapamiętać? Podsumowanie

Laktoferyna to białko, które naturalnie wspiera układ odpornościowy. Ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, co czyni ją cennym wsparciem w walce z różnymi infekcjami. Pomaga również regulować stan zapalny w organizmie i wspiera zdrowie jelit. Jej regularne stosowanie może przyczynić się do lepszego funkcjonowania układu odpornościowego, zwłaszcza w okresach zwiększonego ryzyka zachorowań.