Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneStandardowe dawki i ryzyko przedawkowania wodorotlenku glinu
Wodorotlenek glinu (Aluminii hydroxidum) jest substancją czynną, którą znajdziemy w wielu lekach dostępnych w postaci tabletek, tabletek do żucia lub zawiesin doustnych. Dawka standardowa zależy od preparatu oraz drogi podania, jednak w przypadku leków zobojętniających kwas żołądkowy zwykle przyjmuje się od 100 mg do 460 mg w jednej dawce, często w połączeniu z innymi substancjami, takimi jak wodorotlenek magnezu czy symetykon1234.
O przedawkowaniu mówimy wtedy, gdy przyjęta ilość substancji przekracza zalecane dawki jednorazowo lub przez dłuższy czas. W przypadku wodorotlenku glinu objawy ostrego zatrucia są bardzo rzadkie, ponieważ substancja ta wchłania się w minimalnym stopniu z przewodu pokarmowego5. Jednak długotrwałe stosowanie wysokich dawek może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek65.
Objawy przedawkowania wodorotlenku glinu
Przedawkowanie wodorotlenku glinu najczęściej objawia się zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego oraz zmianami w poziomie elektrolitów we krwi. Objawy zależą od dawki, czasu przyjmowania oraz stanu zdrowia pacjenta, w szczególności funkcji nerek67.
- Objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, ból brzucha, wymioty, zaparcia (zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub u osób z grupy ryzyka), niedrożność jelit6758.
- Zaburzenia elektrolitowe: podwyższenie stężenia glinu we krwi, obniżenie stężenia fosforanów, wzrost poziomu wapnia oraz zwiększone wydalanie wapnia z moczem9105.
- Objawy neurologiczne: w przypadku osób z niewydolnością nerek możliwe są poważne powikłania, takie jak encefalopatia (zaburzenia mowy, ataksja, objawy psychotyczne, drgawki, postępujące otępienie)5.
- Zmiany w układzie kostnym: długotrwałe, wysokie dawki mogą prowadzić do osteomalacji lub osteodystrofii (zaburzenia mineralizacji kości)5.
- Objawy przedawkowania wodorotlenku glinu mogą się różnić w zależności od tego, czy substancja stosowana jest samodzielnie, czy w połączeniu z innymi związkami (np. magnezu wodorotlenkiem lub sodu wodorowęglanem).
- W preparatach złożonych mogą pojawić się dodatkowe objawy związane z pozostałymi składnikami, na przykład biegunka (od magnezu) lub obrzęki (od sodu wodorowęglanu)10.
- Największe ryzyko poważnych działań niepożądanych dotyczy osób z niewydolnością nerek.
- W razie długotrwałego stosowania wysokich dawek zawsze warto kontrolować poziom elektrolitów i stan nerek.
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku ostrego przedawkowania wodorotlenku glinu i leków złożonych, najważniejsze jest leczenie objawowe oraz wspierające. U większości osób, które jednorazowo przyjęły większą dawkę, występują głównie objawy ze strony przewodu pokarmowego, które zwykle ustępują samoistnie85.
- Odstawienie leku oraz obserwacja stanu zdrowia11.
- W przypadku objawów przedawkowania należy monitorować stężenie elektrolitów, zwłaszcza u osób z chorobami nerek611.
- W ciężkich przypadkach, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może być konieczne zastosowanie dializy (hemodializa lub dializa otrzewnowa), aby usunąć nadmiar glinu i magnezu z organizmu67.
- Nie ma specyficznej odtrutki (antidotum) dla wodorotlenku glinu8.
Tabela objawów i postępowania w przypadku przedawkowania
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne: nudności, biegunka, ból brzucha, zaparcia | Odstawienie leku, obserwacja, leczenie objawowe | Raczej nie, chyba że objawy się nasilają lub utrzymują |
| Umiarkowane: zaburzenia elektrolitowe, przewlekłe zaparcia lub biegunki | Kontrola stężeń elektrolitów, monitorowanie funkcji nerek, leczenie objawowe | Może być konieczna, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi |
| Ciężkie: objawy neurologiczne, encefalopatia, zaburzenia rytmu serca, ciężkie zaburzenia elektrolitowe | Hospitalizacja, leczenie specjalistyczne, dializa w przypadku niewydolności nerek | Konieczna |
- Wodorotlenek glinu stosowany jest najczęściej w połączeniu z innymi substancjami, co wpływa na profil objawów przedawkowania.
- W długotrwałym stosowaniu mogą pojawić się zaburzenia mineralizacji kości, dlatego osoby leczone przewlekle powinny być pod stałą kontrolą lekarską.
- Niektóre preparaty zawierają również magnezu wodorotlenek lub sodu wodorowęglan – mogą one dodatkowo wpływać na gospodarkę elektrolitową oraz wywoływać inne objawy przy przedawkowaniu105.
- W przypadku wystąpienia niepokojących objawów po przyjęciu dużej dawki leku, należy skonsultować się z lekarzem.
Wodorotlenek glinu – bezpieczeństwo stosowania i konsekwencje przedawkowania
Podsumowując, przedawkowanie wodorotlenku glinu rzadko prowadzi do ostrych, groźnych dla życia objawów, jednak długotrwałe przyjmowanie dużych dawek, zwłaszcza u osób z chorobami nerek, może wywołać poważne zaburzenia elektrolitowe, neurologiczne i kostne. W przypadku większości osób jednorazowe przyjęcie większej dawki wiąże się głównie z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Kluczowe jest stosowanie się do zaleceń dotyczących dawkowania oraz regularna kontrola stanu zdrowia podczas długotrwałego leczenia. W razie pojawienia się objawów przedawkowania należy odstawić lek i w razie potrzeby skorzystać z pomocy medycznej675.