Ogólne zasady dawkowania wodorotlenku glinu

Wodorotlenek glinu (Aluminii hydroxidum) stosowany jest głównie w leczeniu objawowym dolegliwości żołądkowo-jelitowych związanych z nadkwaśnością, takich jak zgaga, niestrawność, refluks czy choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy123. Preparaty zawierające wodorotlenek glinu dostępne są najczęściej w formie tabletek do żucia lub ssania, tabletek do rozgryzania, a także w postaci zawiesiny doustnej456. Substancja ta występuje również w połączeniach z innymi składnikami, jak magnezu wodorotlenek, symetykon czy kwas alginowy, co może wpływać na sposób dawkowania78.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Tabletki do żucia lub ssania: najczęściej zalecana dawka to 1-2 tabletki po posiłku lub w razie bólu, zwykle 3 do 4 razy na dobę91011.
  • Tabletki do rozgryzania i żucia: typowo stosuje się 2 tabletki 3 razy na dobę około 1,5 godziny po posiłku i 2 tabletki przed snem; można przyjąć dodatkową dawkę w razie wystąpienia bólu11.
  • Zawiesina doustna: zwykle przyjmuje się 1 łyżkę stołową (10 ml) około 90 minut po posiłku lub w czasie bólu12.
  • Zawiesina w saszetkach: 1-2 saszetki jednorazowo w czasie bólu, nie przekraczając 12 saszetek na dobę13.

Częstotliwość i czas trwania leczenia

  • Tabletki i zawiesiny najczęściej stosuje się po posiłkach i przed snem, w razie potrzeby także w czasie bólu119.
  • Nie należy przekraczać maksymalnych dawek dobowych (patrz poniżej)119.
  • Czas leczenia zwykle nie powinien przekraczać 2-4 tygodni bez konsultacji z lekarzem119.
Ważne:

  • Wodorotlenek glinu najczęściej występuje w preparatach złożonych, np. z magnezu wodorotlenkiem czy symetykonem. W takich przypadkach dawkowanie odnosi się do całego preparatu, a nie wyłącznie do samego wodorotlenku glinu74.
  • Nie należy przekraczać zalecanych dawek i czasu leczenia bez konsultacji z lekarzem, aby uniknąć działań niepożądanych, takich jak zaburzenia elektrolitowe czy zaparcia1114.
  • Tabletki do żucia lub ssania powinny być rozgryzane lub ssane, co zwiększa skuteczność działania9.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci poniżej 6 lat: nie zaleca się stosowania większości preparatów z wodorotlenkiem glinu w tej grupie wiekowej, a niektóre leki są wprost przeciwwskazane1516.
  • Dzieci od 6 do 12 lat: zazwyczaj stosuje się połowę dawki zalecanej dla dorosłych, np. 1 tabletka do 3-4 razy na dobę, maksymalnie 4 tabletki na dobę917.
  • Dzieci powyżej 12 lat: najczęściej stosuje się dawki jak u dorosłych17.

Pacjenci w podeszłym wieku

W większości przypadków nie ma konieczności zmiany dawkowania u osób starszych, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przy długotrwałym stosowaniu1819. W tej grupie wiekowej istnieje zwiększone ryzyko zaparć i innych działań niepożądanych, dlatego zalecane jest stosowanie najniższych skutecznych dawek przez możliwie krótki czas16.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Łagodna do umiarkowanej niewydolność nerek: preparaty zawierające wodorotlenek glinu należy stosować ostrożnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Może wystąpić kumulacja glinu w organizmie1820.
  • Ciężka niewydolność nerek: preparaty z wodorotlenkiem glinu są przeciwwskazane, szczególnie u pacjentów dializowanych212215.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie ma jednoznacznych zaleceń dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, jednak w niektórych preparatach zaleca się ostrożność ze względu na możliwość retencji sodu lub innych składników pomocniczych23.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Stosowanie w ciąży jest możliwe tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne i po konsultacji z lekarzem. Zaleca się szczególną ostrożność, zwłaszcza w I trymestrze ciąży23.
  • Brak danych wskazujących na ryzyko stosowania w okresie karmienia piersią, jednak decyzję o zastosowaniu powinien podjąć lekarz24.
Wskazówki dla osób z grup ryzyka:

  • Długotrwałe stosowanie wodorotlenku glinu, zwłaszcza w dużych dawkach lub u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych, encefalopatii lub osłabienia kości (osteomalacji)2025.
  • U dzieci poniżej 6 lat oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, dlatego preparaty te są przeciwwskazane lub wymagają szczególnej ostrożności1516.
  • W przypadku wystąpienia zaparć, biegunki lub innych niepokojących objawów należy rozważyć przerwanie stosowania i skonsultować się z lekarzem26.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

  • Tabletki do żucia, ssania i rozgryzania: maksymalna dobowa dawka to najczęściej 8-12 tabletek, w zależności od preparatu11917.
  • Zawiesina doustna: nie należy przekraczać 140 ml na dobę12.
  • Zawiesina w saszetkach: maksymalnie 12 saszetek na dobę13.
  • Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych, a przy długotrwałym stosowaniu także do zaburzeń elektrolitowych, hipofosfatemii, encefalopatii i uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek1425.

Podsumowanie: Wodorotlenek glinu – dawkowanie dla różnych grup pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 1-2 tabletki po posiłku i/lub w czasie bólu, zwykle 3-4 razy na dobę; max. 8-12 tabletek na dobę. Zawiesina: 10 ml po posiłku, max. 140 ml/dobę11913
Dzieci poniżej 6 lat Przeciwwskazane lub niezalecane1516
Dzieci 6-12 lat Połowa dawki dorosłych, np. 1 tabletka do 3-4 razy na dobę, max. 4-6 tabletek na dobę917
Dzieci powyżej 12 lat Dawka jak u dorosłych17
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych, zalecana ostrożność przy zaburzeniach nerek lub długotrwałym stosowaniu1816
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek Stosować ostrożnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem1820
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek Przeciwwskazane212215
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosować tylko w razie konieczności, po konsultacji z lekarzem2324

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować wodorotlenek glinu?

Nie zaleca się stosowania dłużej niż 2-4 tygodnie bez konsultacji z lekarzem.12

Jaka jest maksymalna dawka wodorotlenku glinu dla dorosłych?

Maksymalnie 8-12 tabletek na dobę lub 140 ml zawiesiny, w zależności od preparatu.123

Czy można stosować wodorotlenek glinu u dzieci?

Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. Dzieci powyżej 6 lat mogą przyjmować połowę dawki dorosłych.12

Czy wodorotlenek glinu jest bezpieczny w ciąży?

Może być stosowany tylko w razie konieczności, najlepiej po konsultacji z lekarzem, zwłaszcza w I trymestrze.1

Czy wodorotlenek glinu można stosować przy chorobach nerek?

W łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek – tylko ostrożnie. W ciężkiej niewydolności nerek jest przeciwwskazany.12