Ogólne zasady dawkowania wodorotlenku glinu
Wodorotlenek glinu (Aluminii hydroxidum) stosowany jest głównie w leczeniu objawowym dolegliwości żołądkowo-jelitowych związanych z nadkwaśnością, takich jak zgaga, niestrawność, refluks czy choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy123. Preparaty zawierające wodorotlenek glinu dostępne są najczęściej w formie tabletek do żucia lub ssania, tabletek do rozgryzania, a także w postaci zawiesiny doustnej456. Substancja ta występuje również w połączeniach z innymi składnikami, jak magnezu wodorotlenek, symetykon czy kwas alginowy, co może wpływać na sposób dawkowania78.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Tabletki do żucia lub ssania: najczęściej zalecana dawka to 1-2 tabletki po posiłku lub w razie bólu, zwykle 3 do 4 razy na dobę91011.
- Tabletki do rozgryzania i żucia: typowo stosuje się 2 tabletki 3 razy na dobę około 1,5 godziny po posiłku i 2 tabletki przed snem; można przyjąć dodatkową dawkę w razie wystąpienia bólu11.
- Zawiesina doustna: zwykle przyjmuje się 1 łyżkę stołową (10 ml) około 90 minut po posiłku lub w czasie bólu12.
- Zawiesina w saszetkach: 1-2 saszetki jednorazowo w czasie bólu, nie przekraczając 12 saszetek na dobę13.
Częstotliwość i czas trwania leczenia
- Tabletki i zawiesiny najczęściej stosuje się po posiłkach i przed snem, w razie potrzeby także w czasie bólu119.
- Nie należy przekraczać maksymalnych dawek dobowych (patrz poniżej)119.
- Czas leczenia zwykle nie powinien przekraczać 2-4 tygodni bez konsultacji z lekarzem119.
- Wodorotlenek glinu najczęściej występuje w preparatach złożonych, np. z magnezu wodorotlenkiem czy symetykonem. W takich przypadkach dawkowanie odnosi się do całego preparatu, a nie wyłącznie do samego wodorotlenku glinu74.
- Nie należy przekraczać zalecanych dawek i czasu leczenia bez konsultacji z lekarzem, aby uniknąć działań niepożądanych, takich jak zaburzenia elektrolitowe czy zaparcia1114.
- Tabletki do żucia lub ssania powinny być rozgryzane lub ssane, co zwiększa skuteczność działania9.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci poniżej 6 lat: nie zaleca się stosowania większości preparatów z wodorotlenkiem glinu w tej grupie wiekowej, a niektóre leki są wprost przeciwwskazane1516.
- Dzieci od 6 do 12 lat: zazwyczaj stosuje się połowę dawki zalecanej dla dorosłych, np. 1 tabletka do 3-4 razy na dobę, maksymalnie 4 tabletki na dobę917.
- Dzieci powyżej 12 lat: najczęściej stosuje się dawki jak u dorosłych17.
Pacjenci w podeszłym wieku
W większości przypadków nie ma konieczności zmiany dawkowania u osób starszych, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przy długotrwałym stosowaniu1819. W tej grupie wiekowej istnieje zwiększone ryzyko zaparć i innych działań niepożądanych, dlatego zalecane jest stosowanie najniższych skutecznych dawek przez możliwie krótki czas16.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Łagodna do umiarkowanej niewydolność nerek: preparaty zawierające wodorotlenek glinu należy stosować ostrożnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem. Może wystąpić kumulacja glinu w organizmie1820.
- Ciężka niewydolność nerek: preparaty z wodorotlenkiem glinu są przeciwwskazane, szczególnie u pacjentów dializowanych212215.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie ma jednoznacznych zaleceń dotyczących konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, jednak w niektórych preparatach zaleca się ostrożność ze względu na możliwość retencji sodu lub innych składników pomocniczych23.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Stosowanie w ciąży jest możliwe tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne i po konsultacji z lekarzem. Zaleca się szczególną ostrożność, zwłaszcza w I trymestrze ciąży23.
- Brak danych wskazujących na ryzyko stosowania w okresie karmienia piersią, jednak decyzję o zastosowaniu powinien podjąć lekarz24.
- Długotrwałe stosowanie wodorotlenku glinu, zwłaszcza w dużych dawkach lub u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych, encefalopatii lub osłabienia kości (osteomalacji)2025.
- U dzieci poniżej 6 lat oraz u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ryzyko działań niepożądanych jest wyższe, dlatego preparaty te są przeciwwskazane lub wymagają szczególnej ostrożności1516.
- W przypadku wystąpienia zaparć, biegunki lub innych niepokojących objawów należy rozważyć przerwanie stosowania i skonsultować się z lekarzem26.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Tabletki do żucia, ssania i rozgryzania: maksymalna dobowa dawka to najczęściej 8-12 tabletek, w zależności od preparatu11917.
- Zawiesina doustna: nie należy przekraczać 140 ml na dobę12.
- Zawiesina w saszetkach: maksymalnie 12 saszetek na dobę13.
- Przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych, a przy długotrwałym stosowaniu także do zaburzeń elektrolitowych, hipofosfatemii, encefalopatii i uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek1425.
Podsumowanie: Wodorotlenek glinu – dawkowanie dla różnych grup pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 1-2 tabletki po posiłku i/lub w czasie bólu, zwykle 3-4 razy na dobę; max. 8-12 tabletek na dobę. Zawiesina: 10 ml po posiłku, max. 140 ml/dobę11913 |
| Dzieci poniżej 6 lat | Przeciwwskazane lub niezalecane1516 |
| Dzieci 6-12 lat | Połowa dawki dorosłych, np. 1 tabletka do 3-4 razy na dobę, max. 4-6 tabletek na dobę917 |
| Dzieci powyżej 12 lat | Dawka jak u dorosłych17 |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, zalecana ostrożność przy zaburzeniach nerek lub długotrwałym stosowaniu1816 |
| Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek | Stosować ostrożnie, najlepiej po konsultacji z lekarzem1820 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek | Przeciwwskazane212215 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Stosować tylko w razie konieczności, po konsultacji z lekarzem2324 |


















