Ogólne zasady dawkowania walgancyklowiru
Walgancyklowir jest dostępny w postaci tabletek powlekanych (450 mg) oraz proszku do sporządzania roztworu doustnego (50 mg/ml). Lek stosuje się doustnie, najczęściej podczas posiłków, co poprawia jego wchłanianie i ogranicza ryzyko działań niepożądanych12.
- Dorośli: Standardowa dawka w leczeniu aktywnego CMV zapalenia siatkówki to 900 mg dwa razy na dobę przez 21 dni (leczenie początkowe)12.
- Następnie zaleca się leczenie podtrzymujące w dawce 900 mg raz na dobę34.
- Zapobieganie zakażeniu CMV po przeszczepieniu narządu miąższowego: Dawka to 900 mg raz na dobę, rozpoczęta w ciągu 10 dni po przeszczepieniu i kontynuowana przez 100 dni (lub do 200 dni po przeszczepieniu nerki u pacjentów wysokiego ryzyka)56.
- Dzieci i młodzież: Dawka ustalana indywidualnie według wzoru uwzględniającego powierzchnię ciała oraz czynność nerek. Stosuje się roztwór doustny lub, jeśli to możliwe, tabletki56.
- Dawkowanie walgancyklowiru musi być ściśle przestrzegane, aby uniknąć groźnych dla zdrowia powikłań, takich jak uszkodzenie szpiku kostnego czy nerek.
- Lek należy przyjmować podczas posiłków, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych i zwiększa skuteczność leczenia.
- Nie należy przekraczać zalecanej dawki ani samodzielnie zmieniać schematu leczenia.
- W przypadku pominięcia dawki, nie wolno stosować podwójnej dawki w celu jej uzupełnienia.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
U dzieci dawka jest ustalana indywidualnie na podstawie powierzchni ciała oraz czynności nerek. Stosuje się wzór: Dawka [mg] = 7 × powierzchnia ciała (BSA) × klirens kreatyniny (Clcr). Jeżeli wyliczona dawka przekracza 900 mg, podaje się maksymalnie 900 mg na dobę. W przypadku przeszczepu nerki u dzieci, profilaktykę prowadzi się przez 200 dni, a w przypadku innych narządów – przez 100 dni78.
W leczeniu CMV zapalenia siatkówki nie zaleca się stosowania u dzieci, ponieważ skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały potwierdzone w tej grupie34.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych nie przeprowadzono odrębnych badań dotyczących dawkowania, jednak z uwagi na częste pogorszenie czynności nerek w tej grupie, konieczne jest dostosowanie dawki na podstawie wydolności nerek9.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Walgancyklowir jest wydalany głównie przez nerki, dlatego w przypadku ich niewydolności dawka musi być odpowiednio zmniejszona. Zalecenia dotyczące dawkowania:
- Klirens kreatyniny >60 ml/min: 900 mg 2 razy na dobę (leczenie początkowe), 900 mg raz na dobę (leczenie podtrzymujące lub profilaktyka).
- Klirens 40-59 ml/min: 450 mg 2 razy na dobę (początkowe), 450 mg raz na dobę (podtrzymujące/profilaktyka).
- Klirens 25-39 ml/min: 450 mg co 2 doby.
- Klirens 10-24 ml/min: leczenie początkowe niezalecane, podtrzymujące/profilaktyka – 450 mg raz na dobę.
- Klirens <10 ml/min: 450 mg co 2 doby (podtrzymujące/profilaktyka), leczenie początkowe niezalecane.
U pacjentów poddawanych hemodializie nie zaleca się stosowania tabletek walgancyklowiru, ponieważ nie można dokładnie określić odpowiedniej dawki10.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania walgancyklowiru u osób z niewydolnością wątroby nie zostały określone. Jednakże, ponieważ lek jest wydalany głównie przez nerki, nie przewiduje się konieczności zmiany dawki, choć zalecana jest ostrożność11.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Stosowanie walgancyklowiru jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. W przypadku kobiet w ciąży, lek może być stosowany tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, ze względu na możliwe działania teratogenne i toksyczne na rozrodczość1213.
- Lek może powodować poważne działania niepożądane, takie jak zahamowanie czynności szpiku kostnego (spadek liczby białych krwinek, płytek krwi i hemoglobiny).
- Konieczne są regularne badania krwi podczas leczenia, szczególnie u osób z zaburzeniami czynności nerek i dzieci.
- W przypadku wystąpienia ciężkiej leukopenii, neutropenii lub niedokrwistości, może być konieczne przerwanie leczenia lub zastosowanie dodatkowych leków wspomagających produkcję krwinek.
- Należy unikać kontaktu proszku lub roztworu z oczami i skórą oraz nie przełamywać ani nie kruszyć tabletek.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie walgancyklowiru różni się w zależności od wskazania:
- Leczenie aktywnego CMV zapalenia siatkówki u dorosłych: 900 mg dwa razy na dobę przez 21 dni (leczenie początkowe), potem 900 mg raz na dobę (leczenie podtrzymujące). Czas leczenia podtrzymującego ustala się indywidualnie13.
- Zapobieganie CMV po przeszczepie narządu miąższowego: 900 mg raz na dobę przez 100 lub 200 dni w zależności od rodzaju przeszczepu i oceny ryzyka5.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna dawka dobowa walgancyklowiru to 900 mg dwa razy na dobę (czyli 1800 mg), stosowana wyłącznie w leczeniu początkowym CMV zapalenia siatkówki. Przekroczenie tej dawki może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak uszkodzenie nerek, wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i układu nerwowego (np. drgawki)1415.
W razie przedawkowania konieczne jest szybkie nawodnienie i, jeśli to możliwe, zastosowanie hemodializy w celu usunięcia leku z organizmu1617.
Tabela: Schemat dawkowania walgancyklowiru w zależności od grupy pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli – leczenie CMV zapalenia siatkówki | 900 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 900 mg raz na dobę (podtrzymująco) |
| Dorośli – profilaktyka po przeszczepieniu narządu | 900 mg raz na dobę przez 100 dni (inne narządy) lub do 200 dni (nerka, wysokie ryzyko) |
| Dzieci po przeszczepieniu narządu | Dawka wg wzoru: 7 × BSA × klirens kreatyniny; maks. 900 mg na dobę przez 100 lub 200 dni |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, ale z dostosowaniem do czynności nerek |
| Pacz. z niewydolnością nerek | Modyfikacja dawki wg klirensu kreatyniny; patrz sekcja „Dawkowanie w szczególnych grupach” |
| Pacz. z niewydolnością wątroby | Brak danych – ostrożność, zwykle jak u dorosłych |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Przeciwwskazany podczas karmienia; w ciąży tylko gdy korzyści przewyższają ryzyko |
Walgancyklowir – konieczność indywidualnego dostosowania dawki
Walgancyklowir jest lekiem wymagającym ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania. Zarówno niedobór, jak i nadmiar leku mogą prowadzić do poważnych skutków zdrowotnych. Odpowiednie dostosowanie dawki w zależności od wieku, czynności nerek i wskazania terapeutycznego zwiększa skuteczność leczenia i minimalizuje ryzyko powikłań. W przypadku dzieci oraz osób z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie musi być każdorazowo dostosowywane indywidualnie. Regularne monitorowanie parametrów krwi oraz czynności nerek jest niezbędne podczas całego okresu stosowania leku.


















