Tropikamid – na co zwrócić uwagę podczas stosowania?
Stosowanie tropikamidu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z określonymi chorobami oczu, dzieci, osób starszych oraz w przypadku niektórych innych schorzeń123.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Bezpieczeństwo stosowania tropikamidu w czasie ciąży i karmienia piersią nie zostało dokładnie zbadane. W przypadku kropli do oczu, decyzja o zastosowaniu tropikamidu w ciąży powinna być podjęta przez lekarza wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym ryzykiem dla dziecka45.
Podczas karmienia piersią nie można wykluczyć ryzyka dla niemowlęcia, ponieważ nie wiadomo, czy tropikamid przenika do mleka matki. Niemowlęta mogą być szczególnie wrażliwe na działanie tej substancji, dlatego jej stosowanie podczas laktacji również wymaga ostrożności456.
W przypadku preparatów złożonych, takich jak roztwór do wstrzykiwań stosowany podczas operacji oka (zawierający także fenylefrynę i lidokainę), nie zaleca się stosowania w okresie ciąży i karmienia piersią ze względu na brak wystarczających danych i możliwość działania niepożądanego na dziecko76.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Tropikamid powoduje przejściowe zaburzenia widzenia, takie jak rozmycie obrazu oraz światłowstręt (nadwrażliwość na światło), co może utrudniać bezpieczne prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn8910.
Po zastosowaniu kropli do oczu z tropikamidem nie należy prowadzić samochodu ani obsługiwać maszyn do czasu powrotu prawidłowego widzenia, co zwykle następuje w ciągu 6 godzin89. W przypadku preparatów podawanych podczas operacji oka (np. dokomorowe wstrzyknięcia), również zaleca się powstrzymanie od takich czynności do ustąpienia zaburzeń widzenia10.
Interakcje z alkoholem
W dostępnych charakterystykach produktu leczniczego nie opisano specyficznych interakcji tropikamidu z alkoholem. Jednakże, ponieważ tropikamid może powodować zaburzenia widzenia i wpływać na układ nerwowy, zaleca się zachowanie ostrożności i unikanie spożywania alkoholu w trakcie stosowania tej substancji8.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Przy stosowaniu kropli do oczu z tropikamidem brak jest szczególnych zaleceń dotyczących pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku preparatu podawanego podczas operacji oka (Mydrane), ze względu na bardzo niską ekspozycję ogólnoustrojową, nie jest wymagane dostosowanie dawki u osób z zaburzeniami czynności nerek11.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Podobnie jak w przypadku nerek, nie ma konieczności modyfikowania dawki tropikamidu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, szczególnie przy bardzo niskiej ekspozycji ogólnoustrojowej po dokomorowym podaniu podczas operacji oka12.
Stosowanie tropikamidu u seniorów
U osób starszych tropikamid może być stosowany, jednak należy zachować ostrożność, zwłaszcza jeśli występuje skłonność do podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego lub jaskra z wąskim kątem przesączania. Przed zastosowaniem należy wykluczyć ryzyko jaskry i dokładnie ocenić głębokość komory przedniej oka12.
W przypadku preparatów stosowanych podczas operacji (dokomorowo), nie jest konieczna modyfikacja dawki u osób starszych11.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Osoby z jaskrą pierwotną z tendencją do zamykania kąta lub jaskrą z wąskim kątem nie powinny stosować tropikamidu131415.
- Pacjenci z chorobami rogówki, stanami zapalnymi oka, zespołem suchego oka lub uszkodzeniami rogówki powinni stosować tropikamid ostrożnie ze względu na ryzyko podrażnień oraz zwiększonego wchłaniania leku161718.
- Nie należy stosować kropli do oczu z tropikamidem w przypadku założonych miękkich soczewek kontaktowych ze względu na obecność benzalkoniowego chlorku, który może uszkodzić soczewki i wywołać podrażnienia1314.
- W przypadku preparatów złożonych (np. Mydrane) istnieją dodatkowe ograniczenia i przeciwwskazania związane z obecnością innych substancji czynnych, takich jak lidokaina czy fenylefryna. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem, cukrzycą, padaczką czy zaburzeniami rytmu serca319.
Tropikamid – podsumowanie bezpieczeństwa stosowania
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Ostrożnie | Tylko gdy korzyść przewyższa ryzyko457 |
| Karmiące piersią | Ostrożnie | Ryzyko dla dziecka nie jest wykluczone456 |
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Zachować ostrożność, zwłaszcza przy skłonności do jaskry12 |
| Dzieci | Można stosować | Stosować odpowiednie stężenia; ryzyko toksyczności12 |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki11 |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki12 |
| Jaskra z wąskim kątem | Przeciwwskazane | Ryzyko ostrego ataku jaskry131415 |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Nie prowadzić do czasu powrotu widzenia8910 |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Brak danych o interakcjach, możliwe nasilenie działań niepożądanych8 |
| Soczewki kontaktowe | Przeciwwskazane | Nie stosować z miękkimi soczewkami1314 |


















