Triflurydyna – charakterystyka działań niepożądanych
Każda substancja czynna stosowana w leczeniu chorób, zwłaszcza onkologicznych, niesie ze sobą ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Triflurydyna, wykorzystywana głównie w połączeniu z typiracylem, nie jest wyjątkiem. Działania niepożądane tej substancji mogą być zarówno łagodne, jak i poważne, a ich rodzaj i częstość zależą od wielu czynników, takich jak dawka, czas stosowania, droga podania czy wiek pacjenta12. Warto pamiętać, że nie u każdego pacjenta wystąpią działania niepożądane, a ich obecność należy zawsze rozważać w kontekście korzyści płynących z leczenia12.
W przypadku triflurydyny najcięższymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia pracy szpiku kostnego (np. zmniejszenie liczby białych krwinek, czerwonych krwinek i płytek krwi) oraz toksyczne działanie na układ pokarmowy12. Działania te mogą wymagać modyfikacji leczenia, takich jak zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Częstość i nasilenie skutków ubocznych mogą być większe u osób starszych oraz u pacjentów, którzy wcześniej byli poddani radioterapii34.
Bardzo często występujące działania niepożądane (≥ 1 na 10 pacjentów)
- Neutropenia – znaczne zmniejszenie liczby neutrofili, czyli białych krwinek, co zwiększa podatność na infekcje. Objawia się często gorączką lub ogólnym osłabieniem56.
- Leukopenia – ogólny spadek liczby białych krwinek, co również może prowadzić do większego ryzyka zakażeń56.
- Niedokrwistość – zmniejszenie liczby czerwonych krwinek, objawiające się osłabieniem, bladością skóry i dusznością56.
- Małopłytkowość – spadek liczby płytek krwi, co może prowadzić do łatwiejszego powstawania siniaków i krwawień56.
- Zmniejszenie apetytu – może prowadzić do utraty masy ciała i osłabienia organizmu56.
- Biegunka, nudności, wymioty – dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych56.
- Zmęczenie – uczucie przewlekłego zmęczenia, które może utrudniać codzienne funkcjonowanie56.
Często występujące działania niepożądane (≥ 1 na 100 do < 1 na 10 pacjentów)
- Zakażenia dolnych dróg oddechowych – mogą objawiać się kaszlem, dusznością i gorączką56.
- Neutropenia z gorączką – poważniejsza postać neutropenii, wymagająca pilnej interwencji56.
- Limfopenia – spadek liczby limfocytów, jednej z grup białych krwinek56.
- Niedobór albumin we krwi – może prowadzić do obrzęków i pogorszenia stanu odżywienia56.
- Zaburzenia smaku, neuropatia obwodowa – zaburzenia czucia, mrowienie lub drętwienie kończyn56.
- Duszność – uczucie trudności w oddychaniu78.
- Ból brzucha, zaparcia, zapalenie jamy ustnej – objawy ze strony układu pokarmowego78.
- Hiperbilirubinemia – podwyższony poziom bilirubiny we krwi, objawiający się żółtaczką78.
- Zespół dłoniowo-podeszwowy – zaczerwienienie, pieczenie i ból dłoni oraz stóp910.
- Wysypka, łysienie, świąd, sucha skóra910.
- Białkomocz – obecność białka w moczu, co może być sygnałem problemów z nerkami910.
- Gorączka, obrzęk, zapalenie błon śluzowych, złe samopoczucie910.
- Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, fosfatazy zasadowej we krwi, zmniejszenie masy ciała910.
Niezbyt często występujące działania niepożądane (≥ 1 na 1000 do < 1 na 100 pacjentów)
- Posocznica, zakaźne zapalenie jelit, zakażenie płuc, zakażenie dróg żółciowych, półpasiec, zakażenie grzybicze, zakażenie bakteryjne56.
- Pancytopenia, granulocytopenia, zmniejszona liczba monocytów, niedobór krwinek czerwonych56.
- Odwodnienie, zaburzenia poziomu elektrolitów (hiperglikemia, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipofosfatemia, hiponatremia, hipernatremia), dna moczanowa56.
- Lęk, bezsenność56.
- Neurotoksyczność, zaburzenia czucia, parestezje, zawroty głowy, ból głowy56.
- Zaburzenia widzenia (zmniejszona ostrość, zamazane lub podwójne widzenie), suchość oczu, zaćma78.
- Dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca78.
- Zapalenie okrężnicy, ostre zapalenie trzustki, niedrożność jelit, krwotok żołądkowo-jelitowy, wodobrzusze, refluks, choroba przyzębia78.
- Toksyczne działanie na wątrobę, poszerzenie dróg żółciowych78.
- Złuszczanie skóry, pokrzywka, reakcja na światło, rumień, trądzik, pęcherze, zaburzenia paznokci910.
- Obrzęk stawów, bóle mięśni, bóle kości, kurcze mięśni910.
- Niewydolność nerek, zapalenie pęcherza, krwiomocz910.
- Zaburzenia miesiączkowania910.
- Ogólne pogorszenie stanu zdrowia, suchość skóry, uczucie dyskomfortu910.
- Zwiększenie stężenia kreatyniny, wydłużenie odstępu QT, zwiększenie INR, zmniejszenie hematokrytu910.
Zgłaszanie działań niepożądanych
Każde podejrzewane działanie niepożądane powinno być zgłaszane do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta. Pozwala to na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i ochronę pacjentów przed poważnymi skutkami ubocznymi1112.
Tabela podsumowująca działania niepożądane triflurydyny
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często |
|---|---|---|---|
| Krew i układ chłonny | Neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość | Neutropenia z gorączką, limfopenia | Pancytopenia, granulocytopenia, niedobór krwinek czerwonych, leukocytoza |
| Układ pokarmowy | Biegunka, nudności, wymioty | Ból brzucha, zaparcia, zapalenie jamy ustnej | Krwotok żołądkowo-jelitowy, ostre zapalenie trzustki, niedrożność jelit, refluks, choroba przyzębia |
| Układ nerwowy | – | Zaburzenie smaku, neuropatia obwodowa | Neurotoksyczność, parestezje, ból głowy, zawroty głowy |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Zespół dłoniowo-podeszwowy, wysypka, łysienie, świąd, sucha skóra | Złuszczanie skóry, pokrzywka, rumień, trądzik, pęcherze |
| Wątroba i drogi żółciowe | – | Hiperbilirubinemia | Toksyczne działanie na wątrobę, poszerzenie dróg żółciowych |
| Układ oddechowy | – | Duszność | Zator tętnicy płucnej, krwawienie z nosa, kaszel |
| Nerki i drogi moczowe | – | Białkomocz | Niewydolność nerek, krwiomocz, zapalenie pęcherza |
| Ogólne | Zmęczenie | Gorączka, obrzęk, zapalenie błon śluzowych, złe samopoczucie | Ogólne pogorszenie stanu zdrowia, suchość skóry, uczucie dyskomfortu |
Triflurydyna – monitorowanie i bezpieczeństwo terapii
Triflurydyna, szczególnie w terapii nowotworów zaawansowanych, może powodować zarówno częste, jak i rzadkie działania niepożądane. Najważniejsze skutki uboczne dotyczą zaburzeń krwi, układu pokarmowego oraz ogólnego samopoczucia pacjenta. Osoby starsze i pacjenci po radioterapii mogą być szczególnie narażeni na cięższy przebieg działań niepożądanych. Regularne badania kontrolne i zgłaszanie niepokojących objawów to kluczowe elementy bezpiecznej terapii triflurydyną34.


















