Ogólne zasady dawkowania trientyny
Trientyna jest stosowana doustnie w leczeniu choroby Wilsona u dorosłych, młodzieży oraz dzieci od 5. roku życia, które nie tolerują leczenia D-penicylaminą123. Lek dostępny jest w postaci tabletek powlekanych (np. 150 mg trientyny w postaci tetrachlorowodorku na tabletkę) oraz kapsułek twardych (np. 100 mg lub 200 mg trientyny – zasady na kapsułkę, zwykle jako dichlorowodorek trientyny)456. Dawkowanie zależy od postaci leku, wieku pacjenta oraz masy ciała, a także odpowiedzi klinicznej na leczenie789.
Standardowe dawki dla dorosłych
- Dla tabletek trientyny (tetrachlorowodorek): zalecana dawka wynosi od 450 mg do 975 mg na dobę, podzielona na 2–4 dawki7.
- Dla kapsułek trientyny (dichlorowodorek): zalecana dawka to 800–1600 mg na dobę, również podzielona na 2–4 dawki89.
Dawkę początkową zazwyczaj ustala się na dolnej granicy zakresu, a następnie dostosowuje w zależności od reakcji organizmu789. Tabletki lub kapsułki należy przyjmować na pusty żołądek – co najmniej godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po posiłku, zachowując odstęp minimum godziny od innych leków, pokarmu lub mleka101112.
Czas trwania terapii
Trientyna jest lekiem stosowanym długotrwale, często przez całe życie pacjenta. Czas leczenia zależy od przebiegu choroby oraz skuteczności terapii, a dawka powinna być regularnie monitorowana i dostosowywana w celu utrzymania prawidłowego poziomu miedzi w organizmie161718.
Dawkowanie trientyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- W przypadku tabletek trientyny (tetrachlorowodorek): dzieci i młodzież (≥ 5 lat) zwykle otrzymują 225–600 mg na dobę, w 2–4 dawkach podzielonych7.
- Dla kapsułek trientyny (dichlorowodorek): początkowa dawka to 400–1000 mg na dobę, dostosowana do wieku i masy ciała oraz reakcji na leczenie89.
- Nie zaleca się stosowania trientyny u dzieci poniżej 5 lat – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej789.
Pacjenci w podeszłym wieku
- Dla tabletek: nie jest wymagana modyfikacja dawki w tej grupie pacjentów10.
- Dla kapsułek: zaleca się ostrożne rozpoczynanie leczenia od najniższej zalecanej dawki, ze względu na częstsze choroby współistniejące oraz możliwe zaburzenia czynności wątroby, nerek lub serca89.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- W przypadku obu postaci trientyny nie ma konieczności specjalnej modyfikacji dawki, jednak należy zachować ostrożność i regularnie monitorować stan nerek oraz poziom miedzi w organizmie101920.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Dla obu postaci trientyny zalecana dawka jest taka sama jak u dorosłych, ale wskazane jest częstsze monitorowanie pacjentów z objawami wątrobowymi – zwłaszcza na początku leczenia1920.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Dawkowanie trientyny w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być bardzo ostrożnie monitorowane. Nadmierne leczenie wiąże się z ryzykiem niedoboru miedzi, co jest szczególnie niebezpieczne dla kobiet w ciąży i dzieci, ponieważ miedź jest niezbędna do prawidłowego rozwoju212223. Lekarz powinien na bieżąco dostosowywać dawkę, dbając o zachowanie równowagi między skutecznością leczenia a bezpieczeństwem matki i dziecka.
- Tabletki i kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą101112.
- Lek należy przyjmować na pusty żołądek, co najmniej godzinę przed posiłkiem lub dwie godziny po posiłku.
- Zachowuj odstęp minimum godziny między trientyną a innymi lekami, pokarmem lub mlekiem.
- Nie należy łączyć trientyny z cynkiem ani suplementami żelaza – jeśli są one konieczne, należy je przyjmować o innej porze131415.
- Regularnie kontroluj poziom miedzi i objawy, aby lekarz mógł odpowiednio dostosować dawkę.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Trientyna jest stosowana wyłącznie w leczeniu choroby Wilsona i nie ma innych wskazań do stosowania tego leku. Schemat dawkowania nie różni się w zależności od tego, czy u pacjenta przeważają objawy neurologiczne czy wątrobowe, jednak u osób z objawami neurologicznymi zaleca się ostrożniejsze zwiększanie dawki oraz częstsze monitorowanie stanu zdrowia na początku leczenia2425.
Maksymalna dawka dobowa i bezpieczeństwo stosowania
Maksymalna dawka dobowa trientyny nie została precyzyjnie określona w dokumentacji, jednak w przypadkach przyjęcia bardzo dużych ilości (nawet do 20 g) nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych262728. Jednak przewlekłe stosowanie zbyt wysokich dawek może prowadzić do niedoboru miedzi i powikłań, takich jak odwracalna niedokrwistość. Dlatego tak ważne jest regularne monitorowanie terapii i nieprzekraczanie dawek zalecanych przez lekarza.
Dawkowanie trientyny – podsumowanie w tabeli
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (tabletki) | 450–975 mg na dobę w 2–4 dawkach podzielonych |
| Dorośli (kapsułki) | 800–1600 mg na dobę w 2–4 dawkach podzielonych |
| Dzieci i młodzież (≥ 5 lat, tabletki) | 225–600 mg na dobę w 2–4 dawkach podzielonych |
| Dzieci i młodzież (≥ 5 lat, kapsułki) | 400–1000 mg na dobę w 2–4 dawkach podzielonych |
| Dzieci < 5 lat | Nie zaleca się / brak danych |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, ostrożnie rozpoczynać leczenie od dolnej granicy zakresu |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Zwykle nie wymaga modyfikacji dawki, ale konieczna ścisła kontrola |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Zwykle nie wymaga modyfikacji dawki, ale konieczna ścisła kontrola |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Indywidualne dostosowanie dawki pod kontrolą lekarza |
Trientyna – bezpieczeństwo i indywidualizacja leczenia
Dawkowanie trientyny wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego wiek, masę ciała, stan zdrowia oraz odpowiedź na leczenie. Bardzo ważne jest, aby pacjenci pozostawali pod stałą kontrolą lekarza i regularnie wykonywali badania monitorujące poziom miedzi. Stosowanie trientyny zgodnie z zaleceniami pozwala skutecznie kontrolować objawy choroby Wilsona i zapobiegać powikłaniom związanym z nadmiarem lub niedoborem miedzi161718.


















