Wstęp: Profil działań niepożądanych treprostynilu
Treprostynil, stosowany w formie roztworu do infuzji podskórnej lub dożylnej, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstotliwości. Większość tych działań wynika z mechanizmu działania substancji oraz sposobu jej podania. Najczęściej występują łagodne objawy, ale niektóre mogą być poważniejsze, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących dodatkowe leki, w tym przeciwzakrzepowe12. Ryzyko oraz rodzaj działań niepożądanych może się różnić w zależności od dawki, drogi podania (podskórna lub dożylna), stanu zdrowia pacjenta oraz innych czynników, takich jak wiek czy stosowanie innych leków13. Działania niepożądane są naturalną częścią stosowania każdej substancji czynnej, jednak nie u każdego pacjenta muszą wystąpić. Decyzję o rozpoczęciu leczenia zawsze należy podejmować, rozważając korzyści i potencjalne ryzyko1.
Działania niepożądane treprostynilu według częstotliwości
Bardzo często (u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Ból głowy – często opisywany przez pacjentów, może być odczuwany jako tępy lub pulsujący41.
- Rozszerzenie naczyń, uderzenia gorąca – objawia się uczuciem ciepła, rumieńcem lub zaczerwienieniem skóry14.
- Biegunka i nudności – najczęściej łagodne, jednak mogą być uciążliwe przy długotrwałym stosowaniu41.
- Ból szczęki – uczucie dyskomfortu lub bólu w okolicy szczęki, szczególnie podczas żucia4.
- Ból w miejscu podania infuzji, odczyn w miejscu infuzji, krwawienie lub krwiak – zwłaszcza przy podaniu podskórnym. Może pojawić się zaczerwienienie, obrzęk, ból lub siniak w miejscu wkłucia41.
Często (u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- Zawroty głowy – mogą występować zwłaszcza na początku leczenia lub przy zmianach pozycji ciała4.
- Niedociśnienie tętnicze – obniżenie ciśnienia krwi, które może powodować uczucie osłabienia lub omdlenia41.
- Wymioty – mogą towarzyszyć nudnościom, szczególnie przy wyższych dawkach leku4.
- Wysypka – różnego rodzaju zmiany skórne, najczęściej łagodne4.
- Ból mięśni, ból stawów, ból kończyn – mogą pojawiać się w różnych częściach ciała, zwykle ustępują samoistnie4.
- Obrzęk – obrzmienie rąk, nóg lub innych części ciała45.
- Zaczerwienienie skóry – szczególnie w miejscu podania leku4.
Niezbyt często (u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- Obrzęk powiek – opuchnięcie w okolicy oczu, zwykle przemijające4.
- Niestrawność – uczucie ciężkości po jedzeniu, zgaga4.
- Wymioty – mogą wystąpić także poza początkową fazą leczenia4.
- Świąd – swędzenie skóry, czasem towarzyszące wysypce4.
- Wykwit – pojedyncze zmiany skórne4.
- Ból pleców – dolegliwości bólowe w dolnej części pleców4.
- Zmniejszenie apetytu – obniżona chęć do jedzenia4.
- Zmęczenie – uczucie ogólnego osłabienia4.
Częstość nieznana
- Ostra niewydolność serca (z dużym rzutem) – poważny stan, który wymaga natychmiastowej pomocy medycznej1.
- Krwawienia, w tym z nosa, przewodu pokarmowego, dziąseł, krwioplucie, wymioty krwawe, krwiomocz – ryzyko jest wyższe zwłaszcza u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe67.
- Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi, co może zwiększać podatność na krwawienia7.
- Zakażenia związane z centralnym wkłuciem, posocznica, bakteriemia, zakażenie w miejscu infuzji, ropień w miejscu infuzji, cellulitis – szczególnie przy długotrwałym stosowaniu infuzji dożylnej lub podskórnej17.
- Zakrzepowe zapalenie żył – szczególnie przy obwodowej infuzji dożylnej1.
- Ból kości – rzadziej zgłaszany, ale możliwy7.
- Uogólnione wysypki (plamiste lub grudkowe), zapalenie tkanki łącznej – dotyczą głównie skóry8.
Możliwość zgłaszania działań niepożądanych
Każde działanie niepożądane, które pojawi się podczas stosowania treprostynilu, powinno być zgłoszone do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub do producenta leku. Takie zgłoszenia pomagają w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii i aktualizacji informacji o ryzyku związanym ze stosowaniem treprostynilu98.
Tabela podsumowująca działania niepożądane treprostynilu
| Układ narządowy | Bardzo często | Często | Niezbyt często | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Układ nerwowy | Ból głowy | Zawroty głowy | – | – |
| Oczy | – | – | Obrzęk powiek | – |
| Serce i naczynia | Rozszerzenie naczyń, uderzenia gorąca | Niedociśnienie tętnicze, przypadki krwawień | – | Ostra niewydolność serca (z dużym rzutem), zakrzepowe zapalenie żył |
| Układ pokarmowy | Biegunka, nudności | Wymioty | Niestrawność | Krwawienia z przewodu pokarmowego, smoliste stolce, krwotoki |
| Skóra i tkanka podskórna | – | Wysypka, świąd, zaczerwienienie skóry | Wykwit | Uogólnione wysypki, zapalenie tkanki łącznej |
| Mięśnie i stawy | Ból szczęki | Ból mięśni, ból stawów, ból kończyn | Ból pleców | Ból kości |
| Ogólne i w miejscu podania | Ból, odczyn, krwawienie lub krwiak w miejscu infuzji | Obrzęk | Zmniejszenie apetytu, zmęczenie | Zakażenie, ropień, cellulitis |
| Układ krwiotwórczy | – | – | – | Małopłytkowość |
Treprostynil – na co zwrócić szczególną uwagę podczas leczenia?
Treprostynil jest lekiem o udowodnionej skuteczności, jednak jak każda substancja czynna może powodować różne działania niepożądane. Najczęściej dotyczą one miejsca podania leku oraz układu pokarmowego i nerwowego. Warto pamiętać, że ryzyko poważniejszych powikłań, takich jak krwawienia czy zakażenia, zwiększa się przy długotrwałym stosowaniu infuzji, szczególnie dożylnej, oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów oraz regularna kontrola stanu zdrowia pozwala na bezpieczne prowadzenie terapii i szybkie reagowanie na ewentualne powikłania71.


















