Charakterystyka działań niepożądanych trazodonu

Stosowanie trazodonu wiąże się z możliwością wystąpienia różnych działań niepożądanych, zarówno łagodnych, jak i poważniejszych. Najczęściej zgłaszane objawy to senność, uspokojenie, zawroty głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe czy zaburzenia snu123. Jednak u niektórych pacjentów mogą pojawić się także poważniejsze powikłania, takie jak zaburzenia rytmu serca, drgawki czy reakcje alergiczne45.
Działania niepożądane są naturalną częścią działania każdego leku, choć nie u każdego muszą wystąpić6. Ich występowanie i nasilenie może zależeć od postaci leku, dawki, czasu stosowania oraz indywidualnych predyspozycji, takich jak wiek, stan zdrowia czy inne przyjmowane leki1.

Podczas podejmowania decyzji o leczeniu trazodonem zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko, pamiętając, że większość działań niepożądanych jest łagodna i przemijająca, a korzyści z leczenia mogą być bardzo istotne dla zdrowia psychicznego67.

Działania niepożądane o nieznanej częstotliwości

Dla trazodonu nie określono dokładnych poziomów częstotliwości występowania poszczególnych działań niepożądanych – większość z nich ma status „częstość nieznana”, co oznacza, że nie można dokładnie przewidzieć, jak często się pojawią84.

Najczęstsze zgłaszane działania niepożądane

  • Senność, uspokojenie, ospałość – szczególnie wyraźne na początku leczenia, zazwyczaj ustępują z czasem37.
  • Zawroty głowy – mogą wystąpić w różnych sytuacjach, także przy zmianie pozycji ciała1.
  • Suchość błony śluzowej jamy ustnej – dość często zgłaszana, bywa uciążliwa, ale zwykle niegroźna3.
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowenudności, wymioty, biegunka, zaparcia, ból brzucha, niestrawność6.
  • Ból głowy – może być łagodny lub umiarkowany2.
  • Pobudzenie, lęk, nerwowość – zwykle przemijające, czasem wymagają zgłoszenia lekarzowi6.
  • Obniżone ciśnienie krwi (niedociśnienie ortostatyczne) – objawia się np. zawrotami głowy przy wstawaniu3.
Ważne: Niektóre działania niepożądane trazodonu, takie jak zaburzenia rytmu serca, ciężkie reakcje alergiczne czy zaburzenia czynności wątroby, mogą być poważne. W przypadku wystąpienia objawów takich jak silny ból w klatce piersiowej, duszność, nagłe omdlenia, silna wysypka, zażółcenie skóry lub oczu, należy natychmiast zgłosić się do lekarza. Część powikłań może wymagać natychmiastowego odstawienia leku910.

Działania niepożądane ze strony układów i narządów

  • Zaburzenia krwi i układu chłonnego: nieprawidłowe wyniki badań krwi, np. agranulocytoza (spadek odporności), trombocytopenia (małopłytkowość), eozynofilia, leukopenia, niedokrwistość8.
  • Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy (nagły obrzęk twarzy, ust, gardła)2.
  • Zaburzenia endokrynologiczne: zespół SIADH (nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego)6.
  • Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiponatremia (niski poziom sodu), utrata masy ciała, jadłowstręt, zwiększone łaknienie, czasem zwiększenie masy ciała1.
  • Zaburzenia psychiczne: myśli i zachowania samobójcze, splątanie, bezsenność, dezorientacja, mania, lęk, nerwowość, pobudzenie (czasem przechodzące w delirium), urojenia, zachowania agresywne, omamy, koszmary senne, zmniejszenie libido, objawy odstawienia3.
  • Zaburzenia układu nerwowego: zespół serotoninowy (groźny dla życia zespół objawów), drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, senność, niepokój ruchowy, drżenie, zaburzenia widzenia, zaburzenia pamięci, parestezje (mrowienia), dystonia (sztywność mięśni), zmiana smaku4.
  • Zaburzenia serca: niemiarowości serca (w tym torsade de pointes), palpitacje, przedwczesne skurcze komorowe, tachykardia komorowa, bradykardia, wydłużenie odstępu QT w EKG8.
  • Zaburzenia naczyniowe: niedociśnienie ortostatyczne, nadciśnienie, omdlenia6.
  • Zaburzenia układu oddechowego: uczucie zapchanego nosa, duszność8.
  • Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, suchość jamy ustnej, zaparcia, biegunka, niestrawność, ból brzucha, zapalenie żołądka i jelit, ślinotok, porażenna niedrożność jelita2.
  • Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: nieprawidłowa czynność wątroby, żółtaczka, uszkodzenie komórek wątroby, wewnątrzwątrobowy zastój żółci, rzadko ciężkie zapalenie wątroby lub niewydolność wątroby z możliwością zgonu1.
  • Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: wysypka, świąd, nadmierna potliwość6.
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból kończyn, pleców, mięśni, stawów7.
  • Zaburzenia nerek i dróg moczowych: trudności w oddawaniu moczu, nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu11.
  • Zaburzenia układu rozrodczego: priapizm (bolesny, długotrwały wzwód wymagający pilnej pomocy lekarskiej)6.
  • Działania ogólne: osłabienie, obrzęki, objawy grypopodobne, zmęczenie, ból w klatce piersiowej, gorączka6.
  • Badania diagnostyczne: podwyższona aktywność enzymów wątrobowych1.

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku łagodnych objawów, takich jak senność czy suchość w ustach, często wystarczy obserwacja, ponieważ zwykle ustępują one samoistnie w trakcie dalszego leczenia10. Jednak przy wystąpieniu objawów poważnych (np. zaburzeń rytmu serca, silnych reakcji alergicznych, zażółcenia skóry, drgawek, priapizmu) należy natychmiast skontaktować się z lekarzem i rozważyć odstawienie leku9.

Informacja:

  • Profil działań niepożądanych trazodonu jest podobny dla różnych dostępnych postaci tabletek (zwykłych, powlekanych, o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu), jednak u osób starszych i pacjentów z chorobami serca ryzyko niektórych powikłań (np. zaburzeń rytmu serca) może być większe109.
  • Senność zwykle jest najbardziej nasilona na początku leczenia i często ustępuje po kilku dniach lub tygodniach10.
  • Niektóre działania niepożądane mogą być podobne do objawów samej depresji, dlatego ważne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia podczas leczenia6.
  • Regularne badania laboratoryjne i kontrola stanu zdrowia mogą pomóc w szybkim wykrywaniu powikłań3.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każdy pacjent, który zauważy u siebie działanie niepożądane po zastosowaniu trazodonu, powinien zgłosić ten fakt do odpowiednich instytucji. Można to zrobić za pośrednictwem Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL), korzystając z oficjalnej strony internetowej: https://smz.ezdrowie.gov.pl, lub bezpośrednio u producenta leku121314.

Tabela: Działania niepożądane trazodonu według układów narządowych

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ nerwowy Senność, ospałość Zawroty głowy, ból głowy Niepokój, drżenie Drgawki, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny Afazja ekspresywna, dystonia Zaburzenia pamięci, zmiana smaku, parestezje
Układ krwiotwórczy Agranulocytoza, trombocytopenia Leukopenia, eozynofilia, niedokrwistość Nieprawidłowe wyniki badań krwi
Układ sercowo-naczyniowy Niedociśnienie ortostatyczne Tachykardia, bradykardia Niemiarowości serca (torsade de pointes), wydłużenie odstępu QT Palpitacje, omdlenia, nadciśnienie
Układ pokarmowy Suchość w ustach Nudności, wymioty, biegunka, zaparcia Ból brzucha, niestrawność Zapalenie żołądka i jelit, ślinotok Porażenna niedrożność jelita
Układ wątrobowo-żółciowy Żółtaczka, uszkodzenie komórek wątroby Niewydolność wątroby z możliwym zgonem Nieprawidłowa czynność wątroby, zastój żółci
Układ rozrodczy Priapizm
Układ mięśniowo-szkieletowy Bóle kończyn, pleców, mięśni, stawów
Skóra i tkanka podskórna Wysypka, świąd Nadmierna potliwość
Ogólne Zmęczenie Obrzęki, objawy grypopodobne Ból w klatce piersiowej, gorączka Osłabienie

Trazodon – działania niepożądane wymagają czujności

Trazodon jest lekiem skutecznym i często stosowanym w leczeniu depresji, jednak jak każdy lek, może powodować działania niepożądane. Najczęściej mają one łagodny charakter i ustępują z czasem, ale niektóre mogą być poważne i wymagają natychmiastowej reakcji. Profil bezpieczeństwa trazodonu jest podobny niezależnie od postaci leku, jednak u osób starszych oraz u pacjentów z chorobami serca lub wątroby ryzyko powikłań może być większe109. Zawsze warto regularnie monitorować swój stan zdrowia podczas leczenia, a w przypadku wystąpienia niepokojących objawów skonsultować się z lekarzem. Pamiętaj też o możliwości zgłaszania działań niepożądanych do odpowiednich instytucji, co pozwala na lepszą kontrolę bezpieczeństwa stosowanych leków1314.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane trazodonu?

Do najczęstszych należą senność, uspokojenie, zawroty głowy, suchość w ustach, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenia snu i ból głowy.12

Czy trazodon może powodować poważne działania niepożądane?

Tak, mogą wystąpić m.in. zaburzenia rytmu serca, drgawki, ciężkie reakcje alergiczne, zaburzenia wątroby i priapizm.61

Jak zgłosić działania niepożądane po trazodonie?

Działania niepożądane można zgłaszać do URPL przez stronę https://smz.ezdrowie.gov.pl lub do producenta leku.13

Czy działania niepożądane trazodonu są zależne od postaci leku?

Profil działań niepożądanych jest podobny dla różnych postaci leku, ale indywidualne ryzyko może się różnić.6