Trabektedyna

Trabektedyna to substancja czynna stosowana w leczeniu niektórych rodzajów nowotworów, w tym mięsaka tkanek miękkich oraz nawrotowego raka jajnika. Jest to lek przeciwnowotworowy, który działa poprzez zakłócanie procesu podziału komórkowego. Trabektedyna wywodzi się z naturalnych źródeł, a jej działanie opiera się na interakcji z DNA komórek nowotworowych, co prowadzi do ich śmierci. Lek ten jest podawany w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, co pozwala na precyzyjne dawkowanie i kontrolę w trakcie leczenia. Ze względu na swoje działanie, trabektedyna jest stosowana w przypadkach, gdy inne terapie, takie jak antracykliny i ifosfamid, zawiodły lub nie są wskazane.

Mechanizm działania

Trabektedyna działa na poziomie molekularnym, wiążąc się z DNA komórek nowotworowych. To połączenie prowadzi do zgięcia helisy DNA, co z kolei wpływa na szereg procesów komórkowych, takich jak transkrypcja genów oraz naprawa DNA. W wyniku tego działania trabektedyna wywołuje zaburzenia cyklu komórkowego, co prowadzi do zatrzymania podziału komórek i ich śmierci.

Właściwości farmakodynamiczne trabektedyny obejmują:

• Antyproliferacyjne działanie: Trabektedyna wykazuje działanie hamujące na proliferację komórek nowotworowych, co zostało potwierdzone w badaniach in vitro oraz in vivo.
• Interakcja z białkami: Trabektedyna wiąże się z białkami osocza w wysokim stopniu (94-98%), co wpływa na jej farmakokinetykę.

W kontekście farmakokinetyki, po podaniu dożylnym, trabektedyna charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji oraz długim okresem półtrwania, wynoszącym około 180 godzin. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawkowania, a eliminacja przez nerki jest minimalna (poniżej 1%).

Najważniejsze postacie leku, w jakich występuje trabektedyna

Trabektedyna występuje w postaciach:

• Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg - proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji
• Trabectedin EVER PHARMA 1 mg - proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji

Wskazania do stosowania

Trabektedyna jest wskazana do stosowania w następujących przypadkach:

• Mięsak tkanek miękkich: Stosowana u pacjentów dorosłych z zaawansowanym mięsakiem tkanek miękkich po niepowodzeniu leczenia antracyklinami i ifosfamidem, lub u pacjentów niekwalifikujących się do leczenia tymi produktami leczniczymi.
• Rak jajnika: W skojarzeniu z pegylowaną liposomalną doksorubicyną (PLD) w leczeniu pacjentów ze wznową raka jajnika wrażliwego na związki platyny.

Dawkowanie

Dawkowanie trabektedyny zależy od postaci leku oraz wskazania:

• Mięsak tkanek miękkich: Zalecana dawka wynosi 1,5 mg/m² powierzchni ciała, podawana w infuzji dożylnej trwającej 24 godziny, z trzytygodniową przerwą pomiędzy cyklami.
• Rak jajnika: Należy podawać 1,1 mg/m² powierzchni ciała raz na trzy tygodnie, w infuzji trwającej 3 godziny natychmiast po podaniu PLD w dawce 30 mg/m².

Typowe działania niepożądane

Działania niepożądane związane z leczeniem trabektedyną mogą obejmować:

• Neutropenię (obniżenie liczby neutrofili)
• Nudności i wymioty
• Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT)
• Niedokrwistość
• Zwiększenie liczby płytek krwi
• Rabdomiolizę (w przypadku wystąpienia objawów toksyczności związanych z mięśniami)

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.

Przeciwwskazania oraz specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Trabektedyna jest przeciwwskazana w przypadku:

• Nadwrażliwości na substancję czynną lub substancje pomocnicze
• Ciężkich lub niekontrolowanych zakażeń
• Karmienia piersią
• Jednoczesnego podania szczepionki przeciwko żółtej febrze

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz nerek należy zachować szczególną ostrożność i monitorować parametry funkcji tych narządów. Pacjenci z podwyższonym stężeniem bilirubiny w surowicy nie mogą być leczeni trabektedyną.

Bezpieczeństwo w ciąży i podczas karmienia piersią

Trabektedyna jest przeciwwskazana w ciąży, ponieważ może powodować poważne wady wrodzone. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji w trakcie leczenia oraz przez 3 miesiące po zakończeniu terapii. Karmienie piersią jest przeciwwskazane podczas leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu.

Bezpieczeństwo w kontekście prowadzenia pojazdów

Nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu trabektedyny na zdolność prowadzenia pojazdów. U pacjentów zgłaszano zmęczenie i astenia, dlatego osoby doświadczające tych objawów nie powinny prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Najważniejsze interakcje

Trabektedyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4. Należy unikać jednoczesnego podawania leków, które hamują ten izoenzym, ponieważ może to prowadzić do zwiększenia stężenia trabektedyny w osoczu. Z kolei leki indukujące CYP3A4, takie jak ryfampicyna, mogą zmniejszać jej stężenie. Pacjenci powinni unikać spożycia alkoholu podczas leczenia, ze względu na ryzyko toksyczności wątrobowej.

Objawy przedawkowania oraz procedura postępowania w przypadku przedawkowania

Przedawkowanie trabektedyny może prowadzić do objawów toksyczności, takich jak supresja szpiku kostnego oraz problemy z przewodem pokarmowym. W przypadku przedawkowania należy zapewnić pacjentowi ścisłą obserwację oraz zastosować objawowe leczenie wspomagające. Nie ma specyficznego antidotum na przedawkowanie trabektedyny.