Ogólne zasady dawkowania tocilizumabu

Tocilizumab jest lekiem biologicznym stosowanym u dorosłych i dzieci w leczeniu chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (uMIZS, wMIZS), olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA), zespół uwalniania cytokin (CRS) oraz u dorosłych z ciężkim przebiegiem COVID-191234. Lek występuje w kilku postaciach i może być podawany dożylnie (wlew) lub podskórnie (wstrzyknięcie)56. Schemat dawkowania zależy od wieku, masy ciała, wskazania, a także od postaci i drogi podania leku78.

Standardowe dawkowanie u dorosłych

  • Dożylnie (wlew): 8 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane raz na cztery tygodnie7910.
  • Maksymalna dawka na jeden wlew nie powinna przekraczać 800 mg, nawet u osób ważących powyżej 100 kg7910.
  • Podskórnie (wstrzyknięcie): 162 mg raz w tygodniu11.

Częstotliwość i czas trwania leczenia

  • W RZS lek podaje się w regularnych odstępach, najczęściej co 4 tygodnie (dożylnie) lub co tydzień (podskórnie)711.
  • Leczenie trwa tak długo, jak zaleci lekarz – czas terapii może być różny w zależności od odpowiedzi na leczenie oraz od choroby79.
Ważne informacje dotyczące podawania tocilizumabu:

  • Lek występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (dożylnej) oraz roztworu do wstrzykiwań (podskórnych)56.
  • W przypadku podawania dożylnego, wlew trwa zwykle około 1 godziny79.
  • Podskórne wstrzyknięcia mogą być wykonywane przez przeszkolonego pacjenta lub opiekuna8.
  • Ważne jest, aby nie przekraczać maksymalnej dawki jednorazowej (800 mg) i zachować zalecane przerwy między dawkami79.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • uMIZS (uogólnione młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów):
    • Dożylnie (od 2. roku życia): 8 mg/kg co 2 tygodnie u dzieci o masie ciała ≥ 30 kg121314, 12 mg/kg co 2 tygodnie u dzieci o masie ciała < 30 kg121314.
    • Podskórnie (od 1. roku życia): 162 mg raz w tygodniu (≥ 30 kg) lub 162 mg raz na 2 tygodnie (< 30 kg, minimum 10 kg masy ciała)15.
  • wMIZS (wielostawowe młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów):
    • Dożylnie (od 2. roku życia): 8 mg/kg co 4 tygodnie (≥ 30 kg), 10 mg/kg co 4 tygodnie (< 30 kg)161718.
    • Podskórnie (od 2. roku życia): 162 mg co 2 tygodnie (≥ 30 kg), 162 mg co 3 tygodnie (< 30 kg)19.
  • Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 1 roku (podskórnie) lub poniżej 2 lat (dożylnie)151314.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma potrzeby modyfikacji dawki u osób powyżej 65 roku życia20212223.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie wymaga się dostosowania dawki u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek20212223.
  • W przypadku umiarkowanego lub ciężkiego zaburzenia czynności nerek – lek nie został wystarczająco przebadany, dlatego zalecana jest szczególna ostrożność i ścisła kontrola20212223.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie ma zaleceń dotyczących dawkowania u osób z zaburzoną czynnością wątroby – lek nie został w tej grupie przebadany24152225.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tocilizumabu w ciąży i podczas karmienia piersią są ograniczone, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje lekarz indywidualnie26272829.

Dawkowanie w zależności od wskazania

COVID-19

  • Dożylnie: pojedynczy wlew 8 mg/kg (maksymalnie 800 mg), w razie potrzeby jedna dodatkowa dawka po minimum 8 godzinach303132.
  • Lek podaje się tylko u pacjentów wymagających tlenoterapii lub wentylacji mechanicznej i otrzymujących kortykosteroidy303132.

Zespół uwalniania cytokin (CRS)

  • Dożylnie: 8 mg/kg u pacjentów ≥ 30 kg, 12 mg/kg u pacjentów < 30 kg3334.
  • W razie braku poprawy można podać do 3 dodatkowych dawek (odstęp co najmniej 8 godzin), maksymalnie 800 mg na jeden wlew3334.

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA)

Maksymalna dawka dobowa i zasady modyfikacji

  • Nie należy przekraczać dawki 800 mg na jeden wlew, nawet u osób o dużej masie ciała7910.
  • W przypadku nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych (np. wzrost enzymów wątrobowych, spadek liczby krwinek białych lub płytek) konieczne może być zmniejszenie dawki, wydłużenie przerwy między dawkami lub czasowe przerwanie leczenia7363738.
Na co należy zwrócić szczególną uwagę podczas leczenia tocilizumabem?

  • Lek podaje się wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu chorób reumatycznych lub zapalnych78.
  • W przypadku nieprawidłowych wyników badań krwi (np. bardzo niska liczba białych krwinek, płytek krwi lub znacznie podwyższone enzymy wątrobowe) leczenie może być czasowo przerwane lub całkowicie odstawione7363738.
  • W przypadku infekcji należy natychmiast skonsultować się z lekarzem, ponieważ lek obniża odporność i może maskować objawy zakażenia3940.
  • Przed rozpoczęciem leczenia należy uzupełnić zaległe szczepienia zgodnie z zaleceniami lekarza4142.

Tabela: Schemat dawkowania tocilizumabu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli z RZS (dożylnie) 8 mg/kg masy ciała co 4 tygodnie (maks. 800 mg)
Dorośli z RZS (podskórnie) 162 mg raz w tygodniu
Dzieci z uMIZS (≥ 2 lata, dożylnie) 8 mg/kg co 2 tygodnie (≥ 30 kg) lub 12 mg/kg co 2 tygodnie (< 30 kg)
Dzieci z uMIZS (≥ 1 roku, podskórnie) 162 mg raz w tygodniu (≥ 30 kg) lub 162 mg co 2 tygodnie (< 30 kg)
Dzieci z wMIZS (≥ 2 lata, dożylnie) 8 mg/kg co 4 tygodnie (≥ 30 kg) lub 10 mg/kg co 4 tygodnie (< 30 kg)
Dzieci z wMIZS (≥ 2 lat, podskórnie) 162 mg co 2 tygodnie (≥ 30 kg) lub 162 mg co 3 tygodnie (< 30 kg)
COVID-19 (dorośli) 8 mg/kg (maks. 800 mg) – pojedynczy wlew; w razie potrzeby druga dawka po min. 8 godzinach
CRS (≥ 30 kg) 8 mg/kg dożylnie (maks. 800 mg); do 4 dawek
CRS (< 30 kg) 12 mg/kg dożylnie; do 4 dawek
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) 162 mg podskórnie raz w tygodniu
Osoby starsze (> 65 lat) Dawka jak u dorosłych
Pacjenci z łagodną niewydolnością nerek Dawka jak u dorosłych
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Brak zaleceń – nie badano
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Decyzja indywidualna lekarza

Tocilizumab – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo terapii

Tocilizumab oferuje wiele możliwości dostosowania terapii do potrzeb pacjenta – zarówno pod względem drogi podania, jak i schematu dawkowania, uwzględniając różne wskazania i grupy wiekowe. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń lekarza i regularne monitorowanie stanu zdrowia oraz wyników badań laboratoryjnych. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości, lekarz może zalecić czasowe przerwanie leczenia, zmniejszenie dawki lub inne modyfikacje terapii. Dzięki temu leczenie tocilizumabem może być prowadzone bezpiecznie i skutecznie u szerokiej grupy pacjentów.

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się tocilizumab dożylnie u dorosłych?

Standardowo tocilizumab podaje się dożylnie raz na cztery tygodnie w dawce 8 mg/kg masy ciała, nie przekraczając 800 mg na jeden wlew.134

Jak dawkować tocilizumab u dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów?

U dzieci powyżej 2 lat dawka dożylna wynosi 8 mg/kg co 2 tygodnie (≥ 30 kg) lub 12 mg/kg co 2 tygodnie (< 30 kg) w uMIZS oraz 8 mg/kg co 4 tygodnie (≥ 30 kg) lub 10 mg/kg co 4 tygodnie (< 30 kg) w wMIZS.91011

Czy trzeba zmieniać dawkę tocilizumabu u osób starszych?

Nie, u osób powyżej 65 roku życia stosuje się takie same dawki jak u dorosłych.17181920

Co zrobić, jeśli wystąpią nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych podczas leczenia tocilizumabem?

W przypadku wzrostu enzymów wątrobowych, spadku liczby białych krwinek lub płytek, lekarz może zalecić zmniejszenie dawki, wydłużenie przerw lub czasowe odstawienie leku.1343536

Czy tocilizumab można stosować w ciąży?

Brakuje wystarczających danych o bezpieczeństwie stosowania tocilizumabu w ciąży – decyzję podejmuje lekarz indywidualnie.24252627