Ogólne zasady dawkowania tocilizumabu
Tocilizumab jest lekiem biologicznym stosowanym u dorosłych i dzieci w leczeniu chorób zapalnych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (uMIZS, wMIZS), olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA), zespół uwalniania cytokin (CRS) oraz u dorosłych z ciężkim przebiegiem COVID-191234. Lek występuje w kilku postaciach i może być podawany dożylnie (wlew) lub podskórnie (wstrzyknięcie)56. Schemat dawkowania zależy od wieku, masy ciała, wskazania, a także od postaci i drogi podania leku78.
Standardowe dawkowanie u dorosłych
- Dożylnie (wlew): 8 mg na każdy kilogram masy ciała, podawane raz na cztery tygodnie7910.
- Maksymalna dawka na jeden wlew nie powinna przekraczać 800 mg, nawet u osób ważących powyżej 100 kg7910.
- Podskórnie (wstrzyknięcie): 162 mg raz w tygodniu11.
Częstotliwość i czas trwania leczenia
- W RZS lek podaje się w regularnych odstępach, najczęściej co 4 tygodnie (dożylnie) lub co tydzień (podskórnie)711.
- Leczenie trwa tak długo, jak zaleci lekarz – czas terapii może być różny w zależności od odpowiedzi na leczenie oraz od choroby79.
- Lek występuje w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji (dożylnej) oraz roztworu do wstrzykiwań (podskórnych)56.
- W przypadku podawania dożylnego, wlew trwa zwykle około 1 godziny79.
- Podskórne wstrzyknięcia mogą być wykonywane przez przeszkolonego pacjenta lub opiekuna8.
- Ważne jest, aby nie przekraczać maksymalnej dawki jednorazowej (800 mg) i zachować zalecane przerwy między dawkami79.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- uMIZS (uogólnione młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów):
- wMIZS (wielostawowe młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów):
- Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 1 roku (podskórnie) lub poniżej 2 lat (dożylnie)151314.
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie wymaga się dostosowania dawki u osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek20212223.
- W przypadku umiarkowanego lub ciężkiego zaburzenia czynności nerek – lek nie został wystarczająco przebadany, dlatego zalecana jest szczególna ostrożność i ścisła kontrola20212223.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma zaleceń dotyczących dawkowania u osób z zaburzoną czynnością wątroby – lek nie został w tej grupie przebadany24152225.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania tocilizumabu w ciąży i podczas karmienia piersią są ograniczone, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje lekarz indywidualnie26272829.
Dawkowanie w zależności od wskazania
COVID-19
- Dożylnie: pojedynczy wlew 8 mg/kg (maksymalnie 800 mg), w razie potrzeby jedna dodatkowa dawka po minimum 8 godzinach303132.
- Lek podaje się tylko u pacjentów wymagających tlenoterapii lub wentylacji mechanicznej i otrzymujących kortykosteroidy303132.
Zespół uwalniania cytokin (CRS)
- Dożylnie: 8 mg/kg u pacjentów ≥ 30 kg, 12 mg/kg u pacjentów < 30 kg3334.
- W razie braku poprawy można podać do 3 dodatkowych dawek (odstęp co najmniej 8 godzin), maksymalnie 800 mg na jeden wlew3334.
Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA)
- Podskórnie: 162 mg raz w tygodniu, zwykle w połączeniu z glikokortykosteroidami35.
Maksymalna dawka dobowa i zasady modyfikacji
- Nie należy przekraczać dawki 800 mg na jeden wlew, nawet u osób o dużej masie ciała7910.
- W przypadku nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych (np. wzrost enzymów wątrobowych, spadek liczby krwinek białych lub płytek) konieczne może być zmniejszenie dawki, wydłużenie przerwy między dawkami lub czasowe przerwanie leczenia7363738.
- Lek podaje się wyłącznie pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu chorób reumatycznych lub zapalnych78.
- W przypadku nieprawidłowych wyników badań krwi (np. bardzo niska liczba białych krwinek, płytek krwi lub znacznie podwyższone enzymy wątrobowe) leczenie może być czasowo przerwane lub całkowicie odstawione7363738.
- W przypadku infekcji należy natychmiast skonsultować się z lekarzem, ponieważ lek obniża odporność i może maskować objawy zakażenia3940.
- Przed rozpoczęciem leczenia należy uzupełnić zaległe szczepienia zgodnie z zaleceniami lekarza4142.
Tabela: Schemat dawkowania tocilizumabu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z RZS (dożylnie) | 8 mg/kg masy ciała co 4 tygodnie (maks. 800 mg) |
| Dorośli z RZS (podskórnie) | 162 mg raz w tygodniu |
| Dzieci z uMIZS (≥ 2 lata, dożylnie) | 8 mg/kg co 2 tygodnie (≥ 30 kg) lub 12 mg/kg co 2 tygodnie (< 30 kg) |
| Dzieci z uMIZS (≥ 1 roku, podskórnie) | 162 mg raz w tygodniu (≥ 30 kg) lub 162 mg co 2 tygodnie (< 30 kg) |
| Dzieci z wMIZS (≥ 2 lata, dożylnie) | 8 mg/kg co 4 tygodnie (≥ 30 kg) lub 10 mg/kg co 4 tygodnie (< 30 kg) |
| Dzieci z wMIZS (≥ 2 lat, podskórnie) | 162 mg co 2 tygodnie (≥ 30 kg) lub 162 mg co 3 tygodnie (< 30 kg) |
| COVID-19 (dorośli) | 8 mg/kg (maks. 800 mg) – pojedynczy wlew; w razie potrzeby druga dawka po min. 8 godzinach |
| CRS (≥ 30 kg) | 8 mg/kg dożylnie (maks. 800 mg); do 4 dawek |
| CRS (< 30 kg) | 12 mg/kg dożylnie; do 4 dawek |
| Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (GCA) | 162 mg podskórnie raz w tygodniu |
| Osoby starsze (> 65 lat) | Dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z łagodną niewydolnością nerek | Dawka jak u dorosłych |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Brak zaleceń – nie badano |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Decyzja indywidualna lekarza |
Tocilizumab – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo terapii
Tocilizumab oferuje wiele możliwości dostosowania terapii do potrzeb pacjenta – zarówno pod względem drogi podania, jak i schematu dawkowania, uwzględniając różne wskazania i grupy wiekowe. Kluczowe jest przestrzeganie zaleceń lekarza i regularne monitorowanie stanu zdrowia oraz wyników badań laboratoryjnych. W przypadku wystąpienia nieprawidłowości, lekarz może zalecić czasowe przerwanie leczenia, zmniejszenie dawki lub inne modyfikacje terapii. Dzięki temu leczenie tocilizumabem może być prowadzone bezpiecznie i skutecznie u szerokiej grupy pacjentów.


















