REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania tiotepy

Tiotepa jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym głównie przed przeszczepem komórek macierzystych w leczeniu chorób układu krwiotwórczego oraz guzów litych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci123. Dawkowanie leku zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj przeszczepu (autologiczny lub allogeniczny), rodzaj nowotworu, wiek pacjenta oraz masa ciała i powierzchnia ciała. Lek jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji dożylnej lub jako proszek i rozpuszczalnik do przygotowania roztworu456.

Podawanie tiotepy zawsze odbywa się w szpitalu, pod ścisłym nadzorem lekarza mającego doświadczenie w leczeniu kondycjonującym przed przeszczepem komórek macierzystych789. Roztwór przygotowany do podania podaje się w infuzji dożylnej przez 2–4 godziny, zazwyczaj przez cewnik umieszczony w żyle centralnej101112.

Typowe dawki dla dorosłych

  • Choroby układu krwiotwórczego (autologiczny przeszczep): 125–300 mg/m2 powierzchni ciała (3,38–8,10 mg/kg masy ciała) na dobę, przez 2–4 dni przed przeszczepem, maksymalna dawka całkowita to 900 mg/m2 (24,32 mg/kg)
  • Chłoniak: 125–300 mg/m2/dobę przez 2–4 dni, maksymalnie 900 mg/m2 w całym cyklu
  • Chłoniak ośrodkowego układu nerwowego (OUN): 185 mg/m2/dobę przez 2 dni, maksymalnie 370 mg/m2
  • Szpiczak mnogi: 150–250 mg/m2/dobę przez 3 dni, maksymalnie 750 mg/m2
  • Guzy lite: 120–250 mg/m2/dobę przez 2–5 dni, maksymalnie 800 mg/m2
  • Rak sutka: 120–250 mg/m2/dobę przez 3–5 dni, maksymalnie 800 mg/m2
  • Rak jajnika: 250 mg/m2/dobę przez 2 dni, maksymalnie 500 mg/m2
  • Guzy zarodkowe: 150–250 mg/m2/dobę przez 3 dni, maksymalnie 750 mg/m2
Ważne: Dawkowanie tiotepy zawsze ustala lekarz, biorąc pod uwagę indywidualne cechy pacjenta, rodzaj nowotworu oraz inne stosowane leki przeciwnowotworowe. Niezwykle istotne jest, by leczenie odbywało się w wyspecjalizowanym ośrodku, a cały proces był ściśle monitorowany przez doświadczony zespół medyczny. Samodzielne zmienianie dawkowania jest niedopuszczalne i może być niebezpieczne dla zdrowia.

Typowe dawki dla dorosłych – przeszczep allogeniczny

  • Choroby układu krwiotwórczego: 185–481 mg/m2/dobę (5–13 mg/kg) przez 1–3 dni, maksymalnie 555 mg/m2 (15 mg/kg)
  • Chłoniak: 370 mg/m2/dobę (10 mg/kg) w dwóch infuzjach jednego dnia, maksymalnie 370 mg/m2
  • Szpiczak mnogi: 185 mg/m2/dobę (5 mg/kg) w pojedynczej infuzji, maksymalnie 185 mg/m2
  • Białaczka: 185–481 mg/m2/dobę przez 1–2 dni, maksymalnie 555 mg/m2
  • Talasemia: 370 mg/m2/dobę w dwóch infuzjach jednego dnia, maksymalnie 370 mg/m2

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży dawkowanie tiotepy również zależy od powierzchni lub masy ciała, rodzaju choroby oraz typu przeszczepu131415. Stosowane dawki mogą być wyższe niż u dorosłych, a schematy dawkowania są indywidualnie dopasowywane.

  • Guzy lite (autologiczny przeszczep): 150–350 mg/m2/dobę (6–14 mg/kg) przez 2–3 dni, maksymalnie 1 050 mg/m2 (42 mg/kg)
  • Guzy OUN (autologiczny przeszczep): 250–350 mg/m2/dobę (10–14 mg/kg) przez 3 dni, maksymalnie 1 050 mg/m2
  • Choroby układu krwiotwórczego (allogeniczny przeszczep): 125–250 mg/m2/dobę (5–10 mg/kg) przez 1–3 dni, maksymalnie 375 mg/m2 (15 mg/kg)
  • Białaczka (allogeniczny przeszczep): 250 mg/m2/dobę (10 mg/kg) w dwóch infuzjach, maksymalnie 250 mg/m2
  • Talasemia (allogeniczny przeszczep): 200–250 mg/m2/dobę (8–10 mg/kg) w dwóch infuzjach, maksymalnie 250 mg/m2
  • Oporna cytopenia: 125 mg/m2/dobę (5 mg/kg) przez 3 dni, maksymalnie 375 mg/m2
  • Choroby genetyczne: 125 mg/m2/dobę (5 mg/kg) przez 2 dni, maksymalnie 250 mg/m2
  • Niedokrwistość sierpowata: 250 mg/m2/dobę (10 mg/kg) w dwóch infuzjach, maksymalnie 250 mg/m2

Dawkowanie u osób starszych

Nie ma potrzeby modyfikowania dawki tiotepy u osób w podeszłym wieku. W badaniach klinicznych stosowano takie same dawki jak u młodszych pacjentów. Jednak lekarz może podjąć decyzję o zachowaniu szczególnej ostrożności i monitorowaniu stanu zdrowia seniora podczas leczenia161718.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek nie zaleca się modyfikacji dawki tiotepy, ponieważ lek jest w niewielkim stopniu wydalany z moczem. Jednak w trakcie leczenia należy regularnie monitorować czynność nerek i zachować ostrożność192021.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

Nie zaleca się modyfikowania dawki tiotepy u osób z przemijającymi zaburzeniami czynności wątroby. Jednak ze względu na to, że lek jest głównie metabolizowany w wątrobie, w przypadku ciężkich zaburzeń pracy wątroby należy zachować szczególną ostrożność i regularnie kontrolować parametry wątrobowe podczas terapii161718.

Wskazówki praktyczne:

  • Tiotepa jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią222324.
  • Lek podaje się wyłącznie dożylnie, w postaci infuzji, przez wykwalifikowany personel medyczny.
  • Dawkowanie leku może się różnić w zależności od wskazania (rodzaj nowotworu, typ przeszczepu).
  • Podczas przygotowywania i podawania leku wymagane są środki ostrożności (np. rękawice ochronne), by uniknąć kontaktu ze skórą i błonami śluzowymi252627.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W trakcie całego leczenia kondycjonującego nie należy przekraczać określonych maksymalnych dawek całkowitych dla danej grupy pacjentów i wskazania. Przedawkowanie tiotepy może prowadzić do bardzo poważnych działań niepożądanych, takich jak ciężka supresja szpiku kostnego i pancytopenia, czyli znaczne obniżenie liczby wszystkich typów komórek krwi. W razie przedawkowania nie ma specyficznego antidotum – konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu zdrowia i stosowanie leczenia podtrzymującego282930.

Podsumowanie – tiotepa: indywidualizacja dawkowania dla bezpieczeństwa pacjenta

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (autologiczny HPCT) 125–300 mg/m2/dobę przez 2–4 dni, maks. 900 mg/m2
Dorośli (allogeniczny HPCT) 185–481 mg/m2/dobę przez 1–3 dni, maks. 555 mg/m2
Dzieci i młodzież (autologiczny HPCT, guzy lite) 150–350 mg/m2/dobę przez 2–3 dni, maks. 1 050 mg/m2
Dzieci i młodzież (allogeniczny HPCT) 125–250 mg/m2/dobę przez 1–3 dni, maks. 375 mg/m2
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych
Niewydolność nerek (łagodna/umiarkowana) Bez modyfikacji dawki, ostrożność i monitoring
Niewydolność wątroby Bez modyfikacji dawki, ostrożność i monitoring
Ciąża i karmienie piersią Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się tiotepę?

Zazwyczaj tiotepa podawana jest raz dziennie w formie infuzji dożylnej przez kilka kolejnych dni, w zależności od wskazania i schematu leczenia12.

Czy dawka tiotepy zależy od wieku pacjenta?

Tak, dawka jest indywidualnie dobierana do wieku, masy ciała i powierzchni ciała pacjenta oraz wskazania do leczenia12.

Czy osoby starsze wymagają innej dawki tiotepy?

Nie, u osób w podeszłym wieku stosuje się takie same dawki jak u młodszych dorosłych, ale wymagana jest ostrożność i monitorowanie34.

Czy tiotepa może być stosowana u pacjentów z niewydolnością nerek?

U osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek nie ma potrzeby zmiany dawki, ale konieczny jest monitoring czynności nerek56.

Czy tiotepa jest bezpieczna w ciąży lub podczas karmienia piersią?

Nie, stosowanie tiotepy jest przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią78.

REKLAMA