Ogólne zasady dawkowania tioguaniny

Tioguanina stosowana jest głównie w leczeniu ostrych białaczek, takich jak ostra białaczka szpikowa oraz ostra białaczka limfoblastyczna1. Lek występuje w postaci tabletek doustnych, z których każda zawiera 40 mg substancji czynnej2.

Zalecana dawka dla dorosłych wynosi zazwyczaj od 100 do 200 mg na metr kwadratowy powierzchni ciała na dobę3. Lek jest podawany raz dziennie, doustnie, a czas trwania terapii zależy od rodzaju białaczki oraz schematu leczenia skojarzonego z innymi cytostatykami. Tioguanina nie jest zalecana do długotrwałego stosowania, zwłaszcza w leczeniu podtrzymującym, ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby34.

  • Postać leku: tabletki doustne2
  • Typowe dawkowanie dla dorosłych: 100–200 mg/m2 powierzchni ciała na dobę3
  • Schemat podania: krótkotrwałe cykle, nie zaleca się leczenia długoterminowego3

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

U dzieci stosuje się dawki zbliżone do dawek dla dorosłych, przeliczając je odpowiednio na powierzchnię ciała3. Ważne jest, aby indywidualnie dostosować dawkę, szczególnie ze względu na ryzyko toksyczności wątroby przy długotrwałym stosowaniu u dzieci5.

Osoby w podeszłym wieku

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki u pacjentów starszych. U osób w podeszłym wieku stosowano takie same dawki jak u młodszych pacjentów, jednak należy zwrócić szczególną uwagę na funkcjonowanie nerek i wątroby oraz rozważyć ewentualne zmniejszenie dawki w przypadku ich zaburzeń6.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

W przypadku zaburzeń czynności nerek lub wątroby zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki, ponieważ ryzyko działań niepożądanych, szczególnie toksyczności wątroby, jest zwiększone6. U pacjentów z objawami toksycznego uszkodzenia wątroby leczenie tioguaniną należy przerwać7.

Ważne:

  • U osób z wrodzonym niedoborem enzymu TPMT (S-metylotransferaza tiopuryny) lub mutacją genu NUDT15 konieczne jest znaczne zmniejszenie dawki, ponieważ ryzyko ciężkiej toksyczności, w tym zahamowania szpiku kostnego i łysienia, jest dużo większe689.
  • Przed rozpoczęciem leczenia warto rozważyć wykonanie badań genetycznych w kierunku tych mutacji, zwłaszcza u pacjentów pochodzenia azjatyckiego109.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

W dostępnych materiałach nie podano szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Zawsze należy rozważyć potencjalne ryzyko i korzyści związane z zastosowaniem tioguaniny w tych grupach.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Tioguanina jest stosowana głównie w ostrych białaczkach. Schemat dawkowania zależy od etapu leczenia oraz od innych stosowanych leków cytotoksycznych. Lek podaje się w krótkotrwałych cyklach, a nie w leczeniu podtrzymującym lub przewlekłym, co wiąże się z ryzykiem toksyczności wątroby34.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Nie określono sztywnej maksymalnej dawki dobowej, jednak stosowanie dawek powyżej zalecanego zakresu wiąże się z ryzykiem ciężkiego zahamowania czynności szpiku kostnego, co jest głównym działaniem toksycznym tioguaniny11. W przypadku przedawkowania nie ma specyficznego antidotum – leczenie polega na ścisłym monitorowaniu i ewentualnym leczeniu wspomagającym, w tym przetaczaniu krwi11.

Uwaga na monitorowanie:

Leczenie tioguaniną wymaga regularnej kontroli liczby krwinek oraz czynności wątroby, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka toksyczności. Należy zwracać uwagę na objawy takie jak małopłytkowość, splenomegalia czy nieprawidłowości w parametrach wątrobowych, które mogą świadczyć o uszkodzeniu wątroby7.

Tioguanina – podsumowanie dawkowania w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 100–200 mg/m2 powierzchni ciała na dobę, doustnie, w krótkotrwałych cyklach
Dzieci i młodzież Dawki zbliżone do dawek dla dorosłych, przeliczane na powierzchnię ciała
Osoby starsze Jak u dorosłych; rozważyć modyfikację dawki przy zaburzeniach nerek lub wątroby
Pacjenci z niewydolnością nerek/wątroby Rozważyć zmniejszenie dawki; przerwać leczenie przy objawach uszkodzenia wątroby
Pacjenci z niedoborem TPMT lub mutacją NUDT15 Konieczne znaczne zmniejszenie dawki; brak ustalonej optymalnej dawki początkowej
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Brak szczegółowych danych – decyzję podejmuje lekarz

Pytania i odpowiedzi

Jaką dawkę tioguaniny stosuje się u dorosłych?

Zazwyczaj stosuje się 100–200 mg/m2 powierzchni ciała na dobę, doustnie, w krótkotrwałych cyklach.

Czy dawkowanie tioguaniny u dzieci różni się od dorosłych?

U dzieci stosuje się dawki zbliżone do dawek dorosłych, przeliczając je na powierzchnię ciała.

Co zrobić w przypadku zaburzeń czynności wątroby lub nerek podczas stosowania tioguaniny?

Należy rozważyć zmniejszenie dawki, a w razie objawów toksyczności przerwać leczenie.

Czy konieczne jest badanie genetyczne przed rozpoczęciem terapii tioguaniną?

Zaleca się rozważenie testów na niedobór TPMT i mutację NUDT15, szczególnie u osób rasy azjatyckiej.