Co to jest tikagrelor i jak działa?

Tikagrelor to lek należący do grupy przeciwpłytkowych, który zapobiega zlepianiu się płytek krwi. Dzięki temu zmniejsza ryzyko powstawania zakrzepów, które mogą prowadzić do zawału serca czy udaru mózgu. Stosuje się go u dorosłych pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym lub po przebytym zawale serca, zwłaszcza jeśli istnieje wysokie ryzyko kolejnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Tikagrelor działa szybko i skutecznie, ale jego stosowanie wiąże się także z pewnymi ograniczeniami123.

Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy tikagrelor nie może być stosowany?

Istnieją sytuacje, w których tikagrelor nie może być stosowany ze względu na poważne ryzyko dla zdrowia pacjenta. Są to:

Stosowanie tikagreloru w tych sytuacjach może prowadzić do poważnych, nawet zagrażających życiu komplikacji, dlatego jest bezwzględnie zabronione4567.

Ważne: Jeśli masz czynne krwawienie lub poważne problemy z wątrobą, tikagrelor jest dla Ciebie niewskazany. Zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza jeśli stosujesz antybiotyki lub leki przeciwgrzybicze, które mogą wchodzić w interakcje z tikagrelolem.

Przeciwwskazania względne – kiedy tikagrelor stosuje się ostrożnie?

W pewnych sytuacjach tikagrelor może być zastosowany, ale tylko po dokładnej ocenie lekarza i gdy korzyści przewyższają ryzyko. Należą do nich:

W tych przypadkach stosowanie tikagreloru wymaga szczególnej ostrożności, regularnej kontroli oraz monitorowania stanu zdrowia pacjenta8910.

Ważne: Tikagrelor może powodować duszność, która jest zwykle łagodna i ustępuje bez odstawiania leku. Jednak jeśli duszność się nasila lub utrzymuje, konieczne jest zgłoszenie tego lekarzowi.

Stosowanie tikagreloru u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym

W przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego, w tym pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), tikagrelor należy odstawić na co najmniej 5 dni przed operacją, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia. Stosowanie tikagreloru do krótszego czasu przed zabiegiem może zwiększyć ryzyko poważnych krwawień podczas i po operacji1112.

Podsumowanie – kiedy tikagrelor jest bezpieczny?

Tikagrelor jest skutecznym lekiem zmniejszającym ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym lub po zawale serca. Jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia przeciwwskazań, które dzielą się na bezwzględne i względne. Nie można go stosować u osób z aktywnym krwawieniem, ciężkimi zaburzeniami wątroby, czy przyjmujących niektóre leki zwiększające jego stężenie. W innych sytuacjach, takich jak umiarkowane zaburzenia wątroby, ryzyko bradykardii czy choroby płuc, tikagrelor może być stosowany, ale z zachowaniem ostrożności i pod kontrolą lekarza. Ważne jest także odpowiednie przygotowanie pacjenta przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi oraz unikanie przedwczesnego przerwania leczenia, które mogłoby zwiększyć ryzyko poważnych powikłań4913.

Przeciwwskazanie Typ (bezwzględne/względne)
Nadwrażliwość na tikagrelor lub substancje pomocnicze Przeciwwskazane
Czynne patologiczne krwawienie Przeciwwskazane
Krwotok śródczaszkowy w wywiadzie Przeciwwskazane
Ciężkie zaburzenia czynności wątroby Przeciwwskazane
Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 Przeciwwskazane
Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby Należy zachować ostrożność
Skłonność do krwawień (np. po urazach, zabiegach) Należy zachować ostrożność
Stosowanie leków zwiększających ryzyko krwawień (NLPZ, leki przeciwzakrzepowe) Należy zachować ostrożność
Pacjenci z ryzykiem bradykardii Należy zachować ostrożność
Astma lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) Należy zachować ostrożność
Hiperurykemia lub dna moczanowa Należy zachować ostrożność
Pacjenci po niedokrwiennym udarze mózgu (leczenie do 12 miesięcy) Należy zachować ostrożność

Pytania i odpowiedzi

Kiedy tikagrelor jest przeciwwskazany?

Tikagrelor nie powinien być stosowany u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie, ciężkimi zaburzeniami wątroby oraz przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4.

Czy tikagrelor można stosować u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby?

Tak, ale z zachowaniem ostrożności, ponieważ dane kliniczne są ograniczone.

Jak długo można stosować tikagrelor po przebytym udarze mózgu?

Leczenie tikagrelorem po niedokrwiennym udarze mózgu może trwać maksymalnie 12 miesięcy.

Czy tikagrelor może powodować duszność?

Tak, duszność jest częstym działaniem niepożądanym, zwykle łagodnym i ustępującym samoistnie, ale u pacjentów z astmą lub POChP wymaga ostrożności.

Co zrobić przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, jeśli stosuję tikagrelor?

Tikagrelor należy odstawić co najmniej 5 dni przed planowanym zabiegiem, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia.