REKLAMA

Działania niepożądane tietyloperazyny – co warto wiedzieć?

Tietyloperazyna (Thiethylperazinum) jest lekiem, który znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu nudności i wymiotów. Jak każdy lek, może wywoływać działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić123. Większość niepożądanych objawów pojawia się rzadko lub bardzo rzadko, a ich nasilenie zwykle nie jest duże. Jednak w pewnych przypadkach – szczególnie przy długotrwałym stosowaniu, u dzieci, młodzieży lub osób w podeszłym wieku – mogą wystąpić poważniejsze skutki uboczne456. Częstość oraz rodzaj działań niepożądanych mogą zależeć od formy leku (tabletki, czopki, roztwór do wstrzykiwań), drogi podania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek, ogólny stan zdrowia czy stosowanie innych leków123.

Decyzja o stosowaniu tietyloperazyny zawsze powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka, a wszelkie niepokojące objawy należy zgłaszać lekarzowi.

Podział działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane tietyloperazyny podzielone są według częstości występowania na: bardzo często, często, niezbyt często, rzadko, bardzo rzadko oraz o częstości nieznanej. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich – z uwzględnieniem różnic w zależności od postaci leku i drogi podania.

Ważne: Niektóre działania niepożądane tietyloperazyny, zwłaszcza objawy neurologiczne, mogą wystąpić częściej u dzieci i młodzieży, a także u osób starszych podczas długotrwałego leczenia. Objawy takie jak mimowolne ruchy czy zaburzenia ruchowe wymagają pilnej konsultacji z lekarzem. U osób starszych istnieje ryzyko wystąpienia opóźnionej dyskinezy, czyli mimowolnych ruchów ciała, nawet po zakończeniu leczenia456.

Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)

  • Ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn) – zwykle pojawia się po dłuższym stosowaniu leku123.

Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)

  • Bóle głowy – mogą pojawić się w trakcie leczenia123.
  • Zawroty głowy – uczucie wirowania, utrata równowagi123.
  • Senność – uczucie nadmiernej senności w ciągu dnia123.
  • Niepokój ruchowy – trudność w utrzymaniu spokoju, przymus poruszania się123.
  • Drgawki i objawy pozapiramidowe – mogą obejmować sztywność mięśni, mimowolne ruchy, kręcz szyi, tężec tylni, napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych, grymas twarzy; objawy te występują szczególnie u dzieci i młodzieży123.
  • Neuralgia nerwu trójdzielnego – ból twarzy spowodowany podrażnieniem nerwu123.

Bardzo rzadko (<1/10 000)

  • Zmętnienie soczewki i zamglone widzenie – zwłaszcza po długotrwałym leczeniu123.
  • Tachykardia – przyspieszone bicie serca123.
  • Hipotensja – obniżone ciśnienie krwi, mogące prowadzić do zawrotów głowy123.
  • Obrzęki kończyn i twarzy – opuchlizna, zwłaszcza w obrębie nóg, rąk lub twarzy123.
  • Anoreksja – brak apetytu123.
  • Suchość w jamie ustnej – uczucie suchości, trudności w przełykaniu123.
  • Żółtaczka zastoinowa – zażółcenie skóry i oczu, mogące świadczyć o problemach z wątrobą123.

Częstość nieznana

  • Zmiany obrazu krwi – takie jak trombocytopenia (spadek liczby płytek krwi), leukopenia (spadek liczby białych krwinek), agranulocytoza (poważny spadek odporności), niedokrwistość aplastyczna i pancytopenia456.
  • Porażenna niedrożność jelita – poważne zaburzenie pracy jelit, objawiające się bólem brzucha i brakiem wypróżnień456.
  • Zwężenie źrenic – zmniejszenie średnicy źrenicy oka456.
  • Rumień – zaczerwienienie skóry456.
  • Złuszczające zapalenie skóry – poważne schorzenie skóry z jej łuszczeniem456.
  • Nieprawidłowości załamka T w EKG – zmiany w zapisie pracy serca, widoczne w badaniu EKG456.
  • Zaburzenia hormonalne – mogą obejmować zaburzenia cyklu miesiączkowego, zmiany libido, wzrost masy ciała456.
  • Opóźniona dyskineza – mimowolne ruchy ciała, które mogą pojawić się szczególnie u osób starszych po dłuższym stosowaniu456.
Ważne dla bezpieczeństwa:

  • W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak znaczna senność, drgawki, żółtaczka czy objawy alergiczne, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.
  • Długotrwałe stosowanie tietyloperazyny, zwłaszcza u osób starszych, może prowadzić do opóźnionej dyskinezy – mimowolnych ruchów ciała, które mogą utrzymywać się nawet po odstawieniu leku.
  • Działania niepożądane mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki, czopki, roztwór do wstrzykiwań).
  • Pojawienie się niepokojących objawów, szczególnie u dzieci i młodzieży, wymaga natychmiastowej konsultacji medycznej.

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzewane działanie niepożądane po zastosowaniu tietyloperazyny powinno być zgłaszane. Zgłoszenia można kierować do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta leku. Takie działania pozwalają na stałe monitorowanie bezpieczeństwa stosowania leku i ocenę stosunku korzyści do ryzyka78.

Tabela: Działania niepożądane tietyloperazyny według układów narządowych i częstości

Układ narządowy Bardzo często Często Niezbyt często Rzadko Bardzo rzadko Częstość nieznana
Układ hormonalny – – Ginekomastia (po długotrwałym leczeniu) – – Zaburzenia cyklu miesiączkowego, zmiany libido, zwiększenie masy ciała
Układ nerwowy – – – Bóle głowy, zawroty głowy, senność, drgawki, objawy pozapiramidowe, neuralgia nerwu trójdzielnego, niepokój ruchowy – Opóźniona dyskineza
Oczy – – – – Zmętnienie soczewki, zamglone widzenie (po długotrwałym leczeniu) Zwężenie źrenic
Serce – – – – Tachykardia Nieprawidłowości załamka T w EKG
Naczynia – – – – Hipotensja, obrzęki kończyn i twarzy –
Układ pokarmowy – – – – Anoreksja, suchość w jamie ustnej Porażenna niedrożność jelita
Wątroba i drogi żółciowe – – – – Żółtaczka zastoinowa –
Skóra i tkanka podskórna – – – – – Rumień, złuszczające zapalenie skóry
Krew – – – – – Trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia

142536

Tietyloperazyna – bezpieczeństwo stosowania zależy od wielu czynników

Tietyloperazyna, stosowana zgodnie z zaleceniami, rzadko powoduje poważne działania niepożądane. Jednak osoby przyjmujące ten lek powinny być świadome potencjalnych skutków ubocznych, zwłaszcza jeśli należą do grup podwyższonego ryzyka, takich jak dzieci, młodzież czy osoby starsze. Wszelkie niepokojące objawy wymagają konsultacji z lekarzem, a każde podejrzewane działanie niepożądane warto zgłosić odpowiednim instytucjom. Pamiętaj, że działania niepożądane mogą się różnić w zależności od postaci leku i indywidualnych cech pacjenta123.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane tietyloperazyny?

Tietyloperazyna rzadko powoduje działania niepożądane, jednak mogą wystąpić bóle głowy, zawroty głowy, senność, niepokój ruchowy, drgawki i objawy pozapiramidowe, szczególnie u dzieci i młodzieży.123

Czy tietyloperazyna może powodować poważne skutki uboczne?

Tak, choć rzadko, mogą pojawić się poważne skutki uboczne, takie jak zaburzenia krwi, opóźniona dyskineza, żółtaczka czy ciężkie reakcje skórne.456

Czy działania niepożądane tietyloperazyny zależą od postaci leku?

Tak, profil działań niepożądanych może się nieco różnić w zależności od postaci leku i drogi podania, jednak główne działania niepożądane są podobne dla wszystkich form.123

Gdzie zgłaszać działania niepożądane po tietyloperazynie?

Działania niepożądane można zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub producenta leku.78

REKLAMA