Jak dawkować tietyloperazynę?
Tietyloperazyna to lek, który pomaga kontrolować nudności i wymioty, szczególnie po chemioterapii, radioterapii, przyjmowaniu toksycznych leków lub po zabiegach chirurgicznych123. Dostępna jest w trzech postaciach: tabletki powlekane, czopki oraz roztwór do wstrzykiwań. Sposób i częstotliwość dawkowania mogą się różnić w zależności od wybranej postaci leku oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.
Standardowa dawka dla dorosłych
Zalecana dawka tietyloperazyny dla dorosłych to 6,5 mg jeden do trzech razy na dobę, niezależnie od wybranej postaci leku456. Oznacza to, że maksymalna dzienna dawka wynosi 19,5 mg.
- Tabletki powlekane: Należy połknąć, popijając wodą4.
- Czopki: Wprowadza się do odbytu, najlepiej po wypróżnieniu. Nie wolno ich przyjmować doustnie5.
- Roztwór do wstrzykiwań: Podaje się domięśniowo lub dożylnie. Podanie dożylne zaleca się tylko w nagłych przypadkach i należy je wykonywać powoli ze względu na ryzyko obniżenia ciśnienia krwi6.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
- Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania tietyloperazyny u dzieci poniżej 15. roku życia, ponieważ bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały określone dla tej grupy wiekowej456.
- Pacjenci w podeszłym wieku (75 lat i więcej): Zaleca się ograniczenie czasu leczenia do maksymalnie dwóch miesięcy456.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Brakuje danych dotyczących dawkowania u osób z niewydolnością nerek. Lekarz podejmuje decyzję indywidualnie456.
- Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U osób z zaburzeniami wątroby zaleca się kontrolowanie jej funkcji podczas długotrwałego lub wysokodawkowego leczenia tietyloperazyną456.
- Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Tietyloperazyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią789.
Dawkowanie zależne od wskazania
Tietyloperazyna jest stosowana głównie w leczeniu nudności i wymiotów niezależnie od ich przyczyny, dlatego nie przewiduje się zmiany dawki w zależności od konkretnego wskazania123. Jednakże w sytuacjach nagłych, takich jak wymioty pooperacyjne, roztwór do wstrzykiwań może być podany domięśniowo na około 30 minut przed końcem zabiegu lub dożylnie w przypadku silnych wymiotów10.
- Nie należy przekraczać maksymalnej dawki 19,5 mg na dobę, niezależnie od wybranej postaci leku456.
- W razie przedawkowania mogą wystąpić takie objawy jak suchość w ustach, zawroty głowy, zaburzenia świadomości czy obniżenie ciśnienia krwi. W ciężkich przypadkach – śpiączka, drgawki lub zaburzenia rytmu serca111213.
- Brak swoistego antidotum – w razie zatrucia należy prowadzić leczenie objawowe i monitorować funkcje życiowe111213.
- Podanie dożylne należy wykonywać bardzo powoli, aby zmniejszyć ryzyko nagłego spadku ciśnienia tętniczego6.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Niezależnie od drogi podania, nie należy przekraczać 19,5 mg tietyloperazyny na dobę456. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów, takich jak śpiączka, zaburzenia rytmu serca, drgawki czy zaburzenia oddychania. W przypadku wystąpienia takich objawów konieczne jest natychmiastowe zgłoszenie się po pomoc medyczną111213.
Podsumowanie dawkowania tietyloperazyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 6,5 mg jeden do trzech razy na dobę (tabletki, czopki lub roztwór do wstrzykiwań) |
| Dzieci i młodzież poniżej 15 lat | Nie zaleca się stosowania |
| Osoby starsze (75 lat i więcej) | Jak u dorosłych, ale leczenie nie dłużej niż 2 miesiące |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek | Brak danych – decyzja indywidualna lekarza |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Jak u dorosłych, ale zaleca się kontrolę czynności wątroby podczas długotrwałego leczenia lub stosowania dużych dawek |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane |
Tietyloperazyna – dawkowanie wymaga uwagi
Dawkowanie tietyloperazyny jest proste, jednak wymaga dostosowania do potrzeb pacjenta oraz przestrzegania przeciwwskazań i ograniczeń. Należy zwracać szczególną uwagę na osoby starsze, pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz na fakt, że lek nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 15 lat. Przekroczenie maksymalnej dawki może być niebezpieczne, dlatego zawsze należy postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i informacjami z ulotki456.


















