Ogólne zasady dawkowania tiaprydu

Tiapryd jest dostępny w postaci tabletek, które najczęściej stosuje się doustnie. Standardowe dawkowanie dla dorosłych, zwłaszcza osób starszych z demencją i objawami pobudzenia lub agresji, wynosi zwykle 200 mg na dobę. Dawka ta może być podzielona na dwie lub trzy dawki w ciągu dnia. Często leczenie rozpoczyna się od niższej dawki – 50 mg dwa razy na dobę, którą następnie zwiększa się stopniowo w ciągu 2–3 dni do 100 mg trzy razy na dobę, jeśli istnieje taka potrzeba12345678910.

Maksymalna dawka dobowa dla tej grupy pacjentów wynosi 300 mg, a czas trwania terapii zwykle nie przekracza 1–2 miesięcy, choć w niektórych przypadkach może być wydłużony do 28 dni lub 2 miesięcy w zależności od wskazania1211.

Dawkowanie w innych wskazaniach

W przypadku innych schorzeń, takich jak zaburzenia zachowania podczas odstawiania alkoholu, dawka może wynosić 300–400 mg na dobę przez okres 1–2 miesięcy. Natomiast w ciężkiej postaci pląsawicy Huntingtona dawki mogą być znacznie wyższe – od 300 mg do nawet 1200 mg na dobę, przy czym leczenie rozpoczyna się od wyższych dawek, które następnie są stopniowo zmniejszane do dawki podtrzymującej, dostosowanej do odpowiedzi pacjenta11.

Ważne informacje o dawkowaniu tiaprydu:

  • Dawkę należy ustalać indywidualnie, zaczynając od najniższej skutecznej ilości leku i zwiększając ją powoli w razie potrzeby.
  • Tabletkę można dzielić na równe części, co ułatwia dostosowanie dawki do zaleceń lekarza.
  • Czas trwania leczenia nie powinien być dłuższy niż zalecany przez specjalistę, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
  • Podczas stosowania tiaprydu należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza u osób starszych oraz pacjentów z innymi schorzeniami.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

W przypadku dzieci i młodzieży brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności tiaprydu w leczeniu pobudzenia i agresji w przebiegu demencji. W jednym z dostępnych źródeł pojawia się informacja, że u dzieci od 6 roku życia można stosować dawkę 100–150 mg na dobę, maksymalnie do 300 mg na dobę, jednak ta informacja dotyczy innych wskazań niż pobudzenie u osób w podeszłym wieku11. We wszystkich innych przypadkach stosowanie tiaprydu u dzieci i młodzieży nie jest zalecane124.

Pacjenci w podeszłym wieku

Tiapryd jest najczęściej stosowany właśnie w tej grupie pacjentów. Dawkowanie zazwyczaj nie wymaga modyfikacji poza standardowymi schematami, ale należy zachować ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko nadmiernego uspokojenia oraz inne działania niepożądane12456.

Pacjenci z niewydolnością nerek

W przypadku zaburzeń czynności nerek dawkowanie tiaprydu musi być zmniejszone w zależności od stopnia niewydolności:

  • Klirens kreatyniny 30–60 ml/min: zmniejszyć dawkę do 75% standardowej
  • Klirens kreatyniny 10–30 ml/min: zmniejszyć dawkę do 50% standardowej
  • Klirens kreatyniny poniżej 10 ml/min: zmniejszyć dawkę do 25% standardowej

.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Tiapryd jest metabolizowany w niewielkim stopniu przez wątrobę, dlatego nie ma konieczności zmniejszania dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby1211.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

Brakuje jednoznacznych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tiaprydu w ciąży i podczas karmienia piersią. Dlatego stosowanie tego leku w tych grupach powinno być ograniczone wyłącznie do sytuacji, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko11.

O czym należy pamiętać przy zaburzeniach nerek lub wątroby:

  • W niewydolności nerek konieczna jest redukcja dawki, nawet o 75% w ciężkich przypadkach.
  • W niewydolności wątroby zmiana dawki nie jest wymagana, ale zawsze należy zachować ostrożność.
  • Nieprawidłowe stosowanie leku u osób z zaburzeniami nerek może prowadzić do śpiączki i innych groźnych powikłań.
  • W przypadku wątpliwości dotyczących dawkowania lekarz powinien regularnie kontrolować stan zdrowia pacjenta.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna zalecana dawka tiaprydu dla dorosłych, szczególnie w leczeniu pobudzenia i agresji u osób starszych, to 300 mg na dobę124. W niektórych wskazaniach, takich jak pląsawica Huntingtona, możliwe są wyższe dawki, nawet do 1200 mg na dobę, ale zawsze pod ścisłą kontrolą specjalisty11.

Przedawkowanie tiaprydu może prowadzić do objawów takich jak nadmierne uspokojenie, śpiączka, spadek ciśnienia krwi oraz zaburzenia ruchowe. Nie ma specyficznej odtrutki, dlatego w przypadku podejrzenia przedawkowania należy jak najszybciej wdrożyć monitorowanie funkcji życiowych oraz czynności serca1213.

Podsumowanie dawkowania tiaprydu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli i osoby starsze z demencją Zwykle 200 mg na dobę (podzielone na 2–3 dawki); maksymalnie 300 mg/dobę; leczenie przez 1–2 miesiące12
Dzieci i młodzież Brak wystarczających danych; w innych wskazaniach: 100–150 mg/dobę, maksymalnie 300 mg/dobę (tylko od 6. roku życia)11
Pacjenci z niewydolnością nerek Zmniejszenie dawki:

  • klirens kreatyniny 30–60 ml/min: 75% dawki
  • klirens kreatyniny 10–30 ml/min: 50% dawki
  • klirens kreatyniny <10 ml/min: 25% dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Brak konieczności zmiany dawki111
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Stosowanie tylko, gdy korzyść przewyższa ryzyko11
Zaburzenia zachowania podczas odstawiania alkoholu 300–400 mg/dobę przez 1–2 miesiące11
Pląsawica Huntingtona 300–1200 mg/dobę (początkowo wyższa dawka, później dawka podtrzymująca)11

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie tiaprydu u osób starszych z demencją?

Standardowa dawka to 200 mg na dobę, podzielona na 2–3 dawki, maksymalnie 300 mg na dobę przez 1–2 miesiące.

Czy dawkowanie tiaprydu trzeba zmieniać przy niewydolności nerek?

Tak, dawkę należy zmniejszyć do 75%, 50% lub 25% w zależności od stopnia niewydolności nerek.

Czy tiapryd można stosować u dzieci?

Brakuje wystarczających danych dla dzieci i młodzieży w leczeniu pobudzenia i agresji; nie zaleca się stosowania.

Jaka jest maksymalna dawka tiaprydu na dobę?

Maksymalna dawka to 300 mg na dobę w leczeniu pobudzenia i agresji; w innych wskazaniach dawka może być wyższa.

Czy konieczna jest zmiana dawki tiaprydu przy niewydolności wątroby?

Nie, nie ma potrzeby zmiany dawki, ponieważ lek jest w niewielkim stopniu metabolizowany przez wątrobę.