Tezepelumab, benralizumab i dupilumab to nowoczesne przeciwciała monoklonalne stosowane w leczeniu astmy. Różnią się mechanizmem działania, wskazaniami i możliwościami stosowania u dzieci.

Porównanie tezepelumabu, benralizumabu i dupilumabu – podstawowe informacje

Tezepelumab, benralizumab i dupilumab to przeciwciała monoklonalne stosowane w leczeniu chorób o podłożu zapalnym, zwłaszcza ciężkiej astmy. Wszystkie należą do grupy leków biologicznych, które są podawane podskórnie i mają na celu zmniejszenie stanu zapalnego w drogach oddechowych. Ich główną zaletą jest ukierunkowane działanie na określone elementy układu odpornościowego, co pozwala na lepszą kontrolę choroby, szczególnie u pacjentów, u których standardowe leczenie nie przynosi wystarczających efektów123.

  • Tezepelumab – działa poprzez blokowanie limfopoetyny zrębu grasicy (TSLP), co wpływa na wiele szlaków zapalnych związanych z astmą1.
  • Benralizumab – wiąże się z receptorem interleukiny-5 (IL-5Rα), prowadząc do eliminacji eozynofilów, komórek odpowiedzialnych za nasilenie stanu zapalnego w astmie eozynofilowej2.
  • Dupilumab – hamuje sygnały przekazywane przez interleukinę 4 i 13, kluczowe w rozwoju zapalenia typu 2, charakterystycznego dla astmy oraz atopowego zapalenia skóry3.

Wszystkie trzy leki są przeznaczone do długotrwałego stosowania i mogą być podawane samodzielnie przez pacjenta lub opiekuna po odpowiednim przeszkoleniu456.

Wskazania terapeutyczne – kiedy stosuje się poszczególne leki?

Choć wszystkie trzy leki mają wspólny cel – poprawę kontroli ciężkiej astmy – ich wskazania różnią się w szczegółach:

  • Tezepelumab jest wskazany do leczenia podtrzymującego u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia z ciężką astmą, która nie jest dobrze kontrolowana mimo stosowania wysokich dawek wziewnych kortykosteroidów i innych leków podtrzymujących7.
  • Benralizumab jest przeznaczony dla dorosłych z ciężką astmą eozynofilową, a także w leczeniu uzupełniającym eozynofilowej ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (EGPA). Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z EGPA poniżej 18 lat8.
  • Dupilumab ma najszersze zastosowanie: poza ciężką astmą z zapaleniem typu 2 (od 6. roku życia) jest stosowany także w leczeniu atopowego zapalenia skóry, przewlekłego zapalenia zatok z polipami nosa, eozynofilowego zapalenia przełyku oraz POChP u dorosłych9.

Warto podkreślić, że tezepelumab i benralizumab są skierowane głównie do osób z ciężką astmą, natomiast dupilumab obejmuje także inne choroby przewlekłe, w tym u dzieci już od 6. miesiąca życia (atopowe zapalenie skóry)9.

Ważne: Tezepelumab, benralizumab i dupilumab różnią się wskazaniami do stosowania u dzieci. Tezepelumab i benralizumab nie są przeznaczone do leczenia dzieci poniżej 12. roku życia w astmie, natomiast dupilumab może być stosowany już od 6. roku życia (w astmie) i nawet od 6. miesiąca życia w atopowym zapaleniu skóry. Zawsze należy zwrócić uwagę na wiek pacjenta podczas wyboru odpowiedniego leku10116.

Mechanizm działania – podobieństwa i różnice

Chociaż wszystkie te leki wpływają na komórki układu odpornościowego i stan zapalny, ich mechanizm działania jest różny:

  • Tezepelumab blokuje TSLP, co wpływa na zmniejszenie produkcji wielu cytokin i markerów zapalnych w drogach oddechowych, niezależnie od poziomu eozynofilów1.
  • Benralizumab działa bardzo wybiórczo – prowadzi do eliminacji eozynofilów i bazofilów, czyli komórek szczególnie zaangażowanych w zapalenie typu eozynofilowego w astmie2.
  • Dupilumab blokuje działanie dwóch ważnych cytokin – interleukiny 4 i 13 – które są kluczowe w rozwoju wielu chorób zapalnych typu 2, w tym astmy, AZS i polipów nosa3.

Te różnice sprawiają, że leki te mogą być dobierane indywidualnie do profilu zapalnego pacjenta oraz obecności innych chorób współistniejących.

Farmakokinetyka – jak organizm radzi sobie z tymi lekami?

Wszystkie trzy leki są przeciwciałami monoklonalnymi podawanymi podskórnie. Maksymalne stężenie w surowicy osiągają w ciągu kilku dni od podania, a ich okres półtrwania pozwala na podawanie ich raz na kilka tygodni121314.

  • Tezepelumab: okres półtrwania ok. 26 dni, biodostępność ok. 77%12.
  • Benralizumab: okres półtrwania ok. 15,5 dnia, biodostępność ok. 59%13.
  • Dupilumab: okres półtrwania ok. 13 dni, biodostępność ok. 61-64%14.

Wszystkie leki są rozkładane przez organizm na aminokwasy i nie są usuwane przez wątrobę ani nerki, dlatego nie wymagają zmiany dawkowania u osób z niewydolnością tych narządów101516.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co łączy, a co różni te leki?

Wszystkie trzy leki są przeciwwskazane u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub którykolwiek składnik pomocniczy171819. Jednak różnią się pewnymi szczegółami:

  • Nie należy ich stosować w leczeniu nagłych zaostrzeń astmy202122.
  • Po podaniu każdego z nich mogą wystąpić reakcje alergiczne, w tym anafilaksja, dlatego pacjent powinien być monitorowany po iniekcji202122.
  • Wszystkie leki mogą wpływać na reakcje organizmu na zakażenia pasożytnicze – w przypadku podejrzenia takiego zakażenia leczenie należy odroczyć232425.
  • W przypadku stosowania dupilumabu należy szczególnie uważać na możliwość rozwoju zapalenia naczyń (EGPA) oraz zapalenia płuc o podłożu eozynofilowym26.

Wszystkie trzy leki wymagają stopniowego odstawiania kortykosteroidów, jeśli są stosowane równolegle – nagłe odstawienie sterydów jest niewskazane202122.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Dzieci: Tezepelumab i benralizumab są przeznaczone dla osób od 12. roku życia (w astmie), natomiast dupilumab można stosować już od 6. roku życia w astmie, a w AZS nawet od 6. miesiąca10116.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Wszystkie trzy leki powinny być stosowane w ciąży tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Nie ma jednoznacznych danych na temat bezpieczeństwa w tym okresie, ale badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu na płód272829.

Prowadzenie pojazdów: Tezepelumab, benralizumab i dupilumab nie mają wpływu lub wywierają nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn303132.

Osoby z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby: Nie ma konieczności dostosowania dawki żadnego z tych leków w tej grupie pacjentów101516.

Uwaga: U dzieci w wieku od 6 do 11 lat z astmą dostępność terapii biologicznych jest ograniczona. W tej grupie wiekowej jedynie dupilumab posiada wskazanie do leczenia ciężkiej astmy z zapaleniem typu 2. Tezepelumab i benralizumab nie są zalecane dla młodszych dzieci10116.

Podsumowanie: Różnice i podobieństwa między lekami biologicznymi w astmie

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Tezepelumab Ciężka astma od 12 r.ż. Od 12 r.ż. Nie zaleca się, chyba że korzyści przewyższają ryzyko Brak przeciwwskazań
Benralizumab Ciężka astma eozynofilowa od 12 r.ż., EGPA u dorosłych Od 12 r.ż. (astma), EGPA tylko dorośli Nie zaleca się rutynowo Brak przeciwwskazań
Dupilumab Ciężka astma z zapaleniem typu 2 (od 6 r.ż.), atopowe zapalenie skóry, inne Od 6 r.ż. (astma), od 6 mies. (AZS) Nie zaleca się rutynowo Brak przeciwwskazań

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się tezepelumab od benralizumabu?

Tezepelumab blokuje TSLP, działa na różne szlaki zapalne i można go stosować niezależnie od poziomu eozynofilów. Benralizumab działa głównie na eozynofile i jest wskazany w astmie eozynofilowej.12

Kiedy stosuje się dupilumab, a kiedy tezepelumab?

Dupilumab stosuje się w astmie z zapaleniem typu 2 oraz w AZS i innych chorobach, już od 6. roku życia. Tezepelumab jest wskazany tylko w ciężkiej astmie od 12. roku życia.34

Czy można stosować te leki u dzieci?

Dupilumab można stosować u dzieci od 6. roku życia w astmie (od 6 miesięcy w AZS). Tezepelumab i benralizumab są zalecane w astmie od 12. roku życia.567

Czy leczenie biologiczne można łączyć z innymi lekami na astmę?

Tak, wszystkie te leki można łączyć z innymi lekami przeciwastmatycznymi, w tym z kortykosteroidami wziewnymi.89