Telmisartan – co warto wiedzieć o przedawkowaniu?

Telmisartan (łac. Telmisartanum) jest substancją czynną stosowaną głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Występuje w postaci tabletek w różnych dawkach, najczęściej 20 mg, 40 mg i 80 mg, a także w połączeniu z hydrochlorotiazydem, który jest lekiem moczopędnym12. Stosowanie leku zgodnie z zaleceniami lekarza jest kluczowe dla bezpieczeństwa, jednak w przypadku przyjęcia zbyt dużej ilości telmisartanu może dojść do przedawkowania, które stanowi zagrożenie dla zdrowia3.

Standardowe dawki a ryzyko przedawkowania

Zalecane dawki telmisartanu różnią się w zależności od wskazania i postaci leku, ale typowa dawka dobowa wynosi od 20 mg do 80 mg14. Przekroczenie tych wartości, szczególnie w krótkim czasie lub przez przypadkowe spożycie wielu tabletek, może doprowadzić do przedawkowania. W przypadku leków złożonych (np. telmisartan z hydrochlorotiazydem) ryzyko powikłań dodatkowo wzrasta ze względu na działanie obu substancji25.

  • Telmisartan dostępny jest w tabletkach o mocy 20 mg, 40 mg, 80 mg, a w połączeniu z hydrochlorotiazydem – np. 40 mg/12,5 mg, 80 mg/12,5 mg, 80 mg/25 mg67.
  • Przedawkowanie może wystąpić po spożyciu dawki wielokrotnie przekraczającej zalecaną lub w przypadku niezamierzonego spożycia przez dzieci3.
Ważne: Przedawkowanie telmisartanu najczęściej prowadzi do gwałtownego obniżenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienia) oraz przyspieszonego bicia serca (tachykardii). Może pojawić się także bradykardia, czyli spowolnienie akcji serca, zawroty głowy, a w cięższych przypadkach ostra niewydolność nerek. Objawy te mogą być szczególnie niebezpieczne u osób starszych, z chorobami serca lub nerek, a także u dzieci. Szybka reakcja i monitorowanie stanu pacjenta są niezbędne83.

Objawy przedawkowania telmisartanu

Objawy przedawkowania telmisartanu mogą pojawić się już po kilku godzinach od przyjęcia zbyt dużej dawki. Ich nasilenie zależy od ilości przyjętego leku, ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz od tego, czy telmisartan był przyjmowany samodzielnie, czy w połączeniu z hydrochlorotiazydem5.

  • Układ krążenia: nagły spadek ciśnienia krwi (niedociśnienie), przyspieszona akcja serca (tachykardia), czasem zwolnienie rytmu serca (bradykardia)839.
  • Układ nerwowy: zawroty głowy, senność810.
  • Nerki: wzrost stężenia kreatyniny we krwi, ostra niewydolność nerek311.
  • Objawy ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty910.
  • Przy lekach złożonych z hydrochlorotiazydem: zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipochloremia), odwodnienie z powodu nadmiernej diurezy, skurcze mięśni, przyspieszenie akcji serca, szczególnie gdy pacjent przyjmuje inne leki na serce115.

Czy objawy zależą od dawki?

Im większa dawka przyjętego telmisartanu, tym objawy są bardziej nasilone. Łagodne objawy mogą ograniczać się do zawrotów głowy i niewielkiego spadku ciśnienia, ale w przypadku znacznego przedawkowania może dojść do poważnych zaburzeń pracy serca i nerek, a nawet do zagrożenia życia85.

Postępowanie w przypadku przedawkowania telmisartanu

W przypadku podejrzenia przedawkowania telmisartanu należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Odpowiednie postępowanie zależy od czasu, jaki upłynął od przyjęcia leku oraz od nasilenia objawów83.

  • Pacjent powinien być pod ścisłą obserwacją w warunkach szpitalnych83.
  • Stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące – polega to na monitorowaniu i wyrównywaniu ciśnienia krwi, nawadnianiu oraz kontrolowaniu stężenia elektrolitów i kreatyniny w surowicy310.
  • Zaleca się wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, jeśli od spożycia leku minęło niewiele czasu12.
  • Węgiel aktywowany może pomóc ograniczyć wchłanianie leku z przewodu pokarmowego12.
  • Jeśli wystąpi niedociśnienie, pacjenta należy położyć na plecach i szybko uzupełnić płyny oraz sole mineralne313.
  • Telmisartan nie jest usuwany przez hemodializę, dlatego dializa nie jest skuteczną metodą leczenia w przypadku przedawkowania85.
Warto wiedzieć:

  • Nie ma specyficznej odtrutki (antidotum) na przedawkowanie telmisartanu – leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych83.
  • W przypadku leków złożonych z hydrochlorotiazydem dodatkowo kontroluje się poziom potasu, sodu i innych elektrolitów, ponieważ mogą wystąpić ich zaburzenia115.
  • Nie wolno samodzielnie wywoływać wymiotów ani podejmować innych działań bez konsultacji z personelem medycznym, szczególnie u osób starszych i dzieci.

Podsumowanie: Telmisartan – bezpieczeństwo stosowania i ryzyko przedawkowania

Telmisartan jest skutecznym lekiem przeciwnadciśnieniowym, jednak jak każda substancja czynna wymaga odpowiedzialnego stosowania. Przedawkowanie może prowadzić do groźnych powikłań, szczególnie ze strony układu krążenia i nerek. W przypadku leków złożonych z hydrochlorotiazydem pojawia się dodatkowe ryzyko zaburzeń elektrolitowych oraz odwodnienia. Leczenie polega na szybkim wdrożeniu działań mających na celu wyrównanie ciśnienia, nawodnienie organizmu i kontrolę parametrów biochemicznych. W razie podejrzenia przedawkowania nie należy zwlekać z uzyskaniem pomocy medycznej385.

Tabela podsumowująca objawy i postępowanie w przypadku przedawkowania telmisartanu

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne: zawroty głowy, niewielkie obniżenie ciśnienia Obserwacja, monitorowanie ciśnienia, nawadnianie doustne Może być potrzebna w zależności od stanu pacjenta
Umiarkowane: niedociśnienie, tachykardia, nudności, wymioty Obserwacja, płukanie żołądka, węgiel aktywowany, dożylne podanie płynów, kontrola elektrolitów Zalecana
Ciężkie: silne niedociśnienie, bradykardia, ostra niewydolność nerek, zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie Leczenie objawowe i podtrzymujące, intensywne nawadnianie, uzupełnianie elektrolitów, monitorowanie funkcji nerek, brak skuteczności dializy Konieczna, brak antidotum

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania telmisartanu?

Najczęstsze objawy to gwałtowny spadek ciśnienia, przyspieszone lub zwolnione bicie serca, zawroty głowy, nudności, wymioty, wzrost stężenia kreatyniny we krwi oraz ostra niewydolność nerek. W przypadku leków złożonych mogą pojawić się także zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie12.

Co zrobić w przypadku przedawkowania telmisartanu?

Należy jak najszybciej zgłosić się po pomoc medyczną. Zalecane jest monitorowanie pacjenta, leczenie objawowe i podtrzymujące, płukanie żołądka, podanie węgla aktywowanego oraz nawadnianie. Hemodializa nie usuwa telmisartanu13.

Czy istnieje odtrutka na telmisartan?

Nie, nie ma specyficznej odtrutki na telmisartan. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu funkcji życiowych1.

Czy przedawkowanie telmisartanu wymaga hospitalizacji?

W większości przypadków tak, szczególnie jeśli występują poważne objawy, jak znaczny spadek ciśnienia, zaburzenia rytmu serca czy ostra niewydolność nerek3.