Ogólne zasady dawkowania sulfogwajakolu
Sulfogwajakol, znany także jako Sulfogaiacolum lub Kalii guaiacolosulfonas, jest składnikiem wielu syropów i tabletek stosowanych w leczeniu kaszlu i stanów zapalnych górnych dróg oddechowych12345. Schemat dawkowania zależy od postaci leku, obecności innych substancji czynnych, wieku pacjenta oraz drogi podania.
Dawkowanie dla dorosłych
- Syropy z sulfogwajakolem (np. 52 mg/5 ml, 87 mg/5 ml, 260 mg/10 ml, 300 mg/10 ml): najczęściej stosuje się 10 ml (1 łyżka stołowa lub 1 miarka) 3 lub 4 razy na dobę6789.
- Tabletki złożone (z kodeiną): 1 tabletka (zawiera 300 mg sulfogwajakolu) 3 razy na dobę, nie częściej niż co 4-6 godzin10.
Częstotliwość podawania i czas leczenia
- Dawki podaje się zwykle 3 lub 4 razy na dobę6789.
- Syropy złożone (np. z wyciągiem z tymianku i pierwiosnka): nie stosować dłużej niż 7 dni9.
- Preparaty z kodeiną i sulfogwajakolem: jeśli kaszel nie ustępuje po 3 dniach, należy skonsultować się z lekarzem11.
Dostępne postacie i drogi podania
- Syrop (najczęściej 52 mg/5 ml, 87 mg/5 ml, 260 mg/10 ml, 300 mg/10 ml)12131415.
- Tabletki (np. 300 mg sulfogwajakolu z 15 mg kodeiny fosforanu półwodnego)16.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Syropy (bez kodeiny):
- Dzieci powyżej 6 lat: 5 ml 3-4 razy dziennie6.
- Dzieci starsze i młodzież: 10 ml 3-4 razy dziennie6.
- Dzieci powyżej 4 lat (syropy złożone): 2,5 ml 3-4 razy dziennie, nie częściej niż co 4 godziny9.
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat (niektóre syropy) lub poniżej 6 lat (inne syropy)1722.
- Nie stosować w ogóle u dzieci (dotyczy wybranych syropów z sulfogwajakolem i chlorkiem amonu)18.
- Preparaty z kodeiną (syropy i tabletki):
Osoby w podeszłym wieku
U osób starszych zaleca się ostrożność, szczególnie w przypadku stosowania preparatów z kodeiną. Ryzyko działań niepożądanych, takich jak zahamowanie oddechu, jest większe. Należy stosować najniższe skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas2324.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
U osób z niewydolnością nerek należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów z kodeiną. Może być konieczne zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami2526. Brak szczegółowych zaleceń dotyczących wyłącznie sulfogwajakolu w syropach bez kodeiny.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Podobnie jak w przypadku nerek, u pacjentów z zaburzeniami wątroby należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy lekach złożonych z kodeiną2526. Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących syropów bez kodeiny.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Preparaty z kodeiną (syrop, tabletki): przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią1920.
- Syropy bez kodeiny: brak jednoznacznych zaleceń – należy zachować ostrożność i unikać stosowania bez konsultacji z lekarzem1718.
- W przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np. biegunka, nudności, reakcje alergiczne), należy odstawić lek i skonsultować się z farmaceutą.
- Nie należy stosować kilku preparatów zawierających sulfogwajakol lub kodeinę jednocześnie, aby uniknąć przedawkowania.
- Osoby z nietolerancją niektórych cukrów, fruktozy lub sorbitolu powinny zwrócić uwagę na skład syropu27282229.
- Syropy z sulfogwajakolem mogą zawierać produkty pszczele – osoby uczulone powinny ich unikać2730.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Syropy (np. z wyciągiem z tymianku i pierwiosnka): maksymalnie 20 ml na dobę9.
- Preparaty z kodeiną: nie przekraczać zalecanej dawki dobowej (3 tabletki lub 30 ml syropu na dobę, w dawkach podzielonych)108.
- Przedawkowanie może prowadzić do nudności, wymiotów, drażnienia przewodu pokarmowego, a w przypadku leków z kodeiną – do zahamowania oddechu, senności, a nawet śpiączki31323334.
Schematy dawkowania w zależności od wskazania i preparatu
Dawkowanie może się różnić w zależności od obecności innych substancji czynnych:
- Syropy i tabletki z kodeiną: stosowane w leczeniu suchego, uporczywego kaszlu bez odkrztuszania wydzieliny34.
- Syropy bez kodeiny: stosowane w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych i kaszlu z utrudnionym odkrztuszaniem125.
Podsumowanie dawkowania sulfogwajakolu w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (syrop bez kodeiny) | 10 ml 3-4 razy dziennie67 |
| Dorośli (tabletki/syrop z kodeiną) | 1 tabletka lub 10 ml syropu 3 razy dziennie, nie częściej niż co 4-6 godzin108 |
| Dzieci powyżej 6 lat (syrop bez kodeiny) | 5 ml 3-4 razy dziennie6 |
| Dzieci powyżej 4 lat (syrop złożony) | 2,5 ml 3-4 razy dziennie, nie częściej niż co 4 godziny9 |
| Dzieci poniżej 4-6 lat | Przeciwwskazane lub nie zaleca się stosowania172218 |
| Dzieci i młodzież 12-18 lat (kodeina) | 1 tabletka lub 10 ml syropu 3 razy dziennie, nie częściej niż co 4-6 godzin; nie zaleca się przy zaburzeniach oddechowych108 |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych, ale z ostrożnością i najniższe skuteczne dawki2324 |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby | Ostrożność, możliwa modyfikacja dawki w przypadku preparatów z kodeiną2526 |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Preparaty z kodeiną przeciwwskazane; syropy bez kodeiny – unikać stosowania1920 |
Sulfogwajakol – dawkowanie wymaga uwagi i dostosowania do wieku oraz stanu zdrowia
Schemat dawkowania sulfogwajakolu zależy od wieku pacjenta, obecności innych schorzeń oraz postaci leku. Zawsze należy stosować się do zaleceń zawartych w ulotce i nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych. W razie wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów, należy przerwać stosowanie i zasięgnąć porady farmaceuty.


















