Ogólne zasady dawkowania sulfogwajakolu

Sulfogwajakol, znany także jako Sulfogaiacolum lub Kalii guaiacolosulfonas, jest składnikiem wielu syropów i tabletek stosowanych w leczeniu kaszlu i stanów zapalnych górnych dróg oddechowych12345. Schemat dawkowania zależy od postaci leku, obecności innych substancji czynnych, wieku pacjenta oraz drogi podania.

Dawkowanie dla dorosłych

  • Syropy z sulfogwajakolem (np. 52 mg/5 ml, 87 mg/5 ml, 260 mg/10 ml, 300 mg/10 ml): najczęściej stosuje się 10 ml (1 łyżka stołowa lub 1 miarka) 3 lub 4 razy na dobę6789.
  • Tabletki złożone (z kodeiną): 1 tabletka (zawiera 300 mg sulfogwajakolu) 3 razy na dobę, nie częściej niż co 4-6 godzin10.

Częstotliwość podawania i czas leczenia

  • Dawki podaje się zwykle 3 lub 4 razy na dobę6789.
  • Syropy złożone (np. z wyciągiem z tymianku i pierwiosnka): nie stosować dłużej niż 7 dni9.
  • Preparaty z kodeiną i sulfogwajakolem: jeśli kaszel nie ustępuje po 3 dniach, należy skonsultować się z lekarzem11.

Dostępne postacie i drogi podania

  • Syrop (najczęściej 52 mg/5 ml, 87 mg/5 ml, 260 mg/10 ml, 300 mg/10 ml)12131415.
  • Tabletki (np. 300 mg sulfogwajakolu z 15 mg kodeiny fosforanu półwodnego)16.
Ważne: Sulfogwajakol nie jest odpowiedni dla wszystkich pacjentów. Przeciwwskazania obejmują m.in. wiek poniżej 4 lub 6 lat (w zależności od preparatu), nadwrażliwość na składniki oraz niektóre choroby (np. astma, niewydolność oddechowa). Preparaty z kodeiną są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat i u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią1718192021.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Syropy (bez kodeiny):
    • Dzieci powyżej 6 lat: 5 ml 3-4 razy dziennie6.
    • Dzieci starsze i młodzież: 10 ml 3-4 razy dziennie6.
    • Dzieci powyżej 4 lat (syropy złożone): 2,5 ml 3-4 razy dziennie, nie częściej niż co 4 godziny9.
    • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat (niektóre syropy) lub poniżej 6 lat (inne syropy)1722.
    • Nie stosować w ogóle u dzieci (dotyczy wybranych syropów z sulfogwajakolem i chlorkiem amonu)18.
  • Preparaty z kodeiną (syropy i tabletki):

Osoby w podeszłym wieku

U osób starszych zaleca się ostrożność, szczególnie w przypadku stosowania preparatów z kodeiną. Ryzyko działań niepożądanych, takich jak zahamowanie oddechu, jest większe. Należy stosować najniższe skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas2324.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U osób z niewydolnością nerek należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy stosowaniu preparatów z kodeiną. Może być konieczne zmniejszenie dawki lub wydłużenie odstępów między dawkami2526. Brak szczegółowych zaleceń dotyczących wyłącznie sulfogwajakolu w syropach bez kodeiny.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku nerek, u pacjentów z zaburzeniami wątroby należy zachować ostrożność, zwłaszcza przy lekach złożonych z kodeiną2526. Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących syropów bez kodeiny.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Preparaty z kodeiną (syrop, tabletki): przeciwwskazane w ciąży i podczas karmienia piersią1920.
  • Syropy bez kodeiny: brak jednoznacznych zaleceń – należy zachować ostrożność i unikać stosowania bez konsultacji z lekarzem1718.
Wskazówki praktyczne:

  • W przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np. biegunka, nudności, reakcje alergiczne), należy odstawić lek i skonsultować się z farmaceutą.
  • Nie należy stosować kilku preparatów zawierających sulfogwajakol lub kodeinę jednocześnie, aby uniknąć przedawkowania.
  • Osoby z nietolerancją niektórych cukrów, fruktozy lub sorbitolu powinny zwrócić uwagę na skład syropu27282229.
  • Syropy z sulfogwajakolem mogą zawierać produkty pszczele – osoby uczulone powinny ich unikać2730.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • Syropy (np. z wyciągiem z tymianku i pierwiosnka): maksymalnie 20 ml na dobę9.
  • Preparaty z kodeiną: nie przekraczać zalecanej dawki dobowej (3 tabletki lub 30 ml syropu na dobę, w dawkach podzielonych)108.
  • Przedawkowanie może prowadzić do nudności, wymiotów, drażnienia przewodu pokarmowego, a w przypadku leków z kodeiną – do zahamowania oddechu, senności, a nawet śpiączki31323334.

Schematy dawkowania w zależności od wskazania i preparatu

Dawkowanie może się różnić w zależności od obecności innych substancji czynnych:

Podsumowanie dawkowania sulfogwajakolu w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (syrop bez kodeiny) 10 ml 3-4 razy dziennie67
Dorośli (tabletki/syrop z kodeiną) 1 tabletka lub 10 ml syropu 3 razy dziennie, nie częściej niż co 4-6 godzin108
Dzieci powyżej 6 lat (syrop bez kodeiny) 5 ml 3-4 razy dziennie6
Dzieci powyżej 4 lat (syrop złożony) 2,5 ml 3-4 razy dziennie, nie częściej niż co 4 godziny9
Dzieci poniżej 4-6 lat Przeciwwskazane lub nie zaleca się stosowania172218
Dzieci i młodzież 12-18 lat (kodeina) 1 tabletka lub 10 ml syropu 3 razy dziennie, nie częściej niż co 4-6 godzin; nie zaleca się przy zaburzeniach oddechowych108
Osoby starsze Jak u dorosłych, ale z ostrożnością i najniższe skuteczne dawki2324
Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby Ostrożność, możliwa modyfikacja dawki w przypadku preparatów z kodeiną2526
Kobiety w ciąży i karmiące Preparaty z kodeiną przeciwwskazane; syropy bez kodeiny – unikać stosowania1920

Sulfogwajakol – dawkowanie wymaga uwagi i dostosowania do wieku oraz stanu zdrowia

Schemat dawkowania sulfogwajakolu zależy od wieku pacjenta, obecności innych schorzeń oraz postaci leku. Zawsze należy stosować się do zaleceń zawartych w ulotce i nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych. W razie wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów, należy przerwać stosowanie i zasięgnąć porady farmaceuty.

Pytania i odpowiedzi

Jak dawkować sulfogwajakol u dorosłych?

Zazwyczaj 10 ml syropu lub 1 tabletka 3 razy dziennie. W przypadku syropów złożonych – maksymalnie 20 ml na dobę.67109

Czy można podawać sulfogwajakol dzieciom?

Niektóre syropy można stosować u dzieci powyżej 4 lub 6 lat, w odpowiednio zmniejszonych dawkach. Preparaty z kodeiną są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat.6910

Jak długo można stosować leki z sulfogwajakolem?

Syropy złożone nie dłużej niż 7 dni. Przy braku poprawy po 3 dniach stosowania preparatów z kodeiną należy skonsultować się z lekarzem.911

Jakie są przeciwwskazania do stosowania sulfogwajakolu?

Nadwrażliwość na składniki, wiek poniżej 4-6 lat (syropy), poniżej 12 lat (kodeina), ciąża, karmienie piersią, niektóre choroby układu oddechowego.171920

Co zrobić w przypadku przedawkowania sulfogwajakolu?

Mogą wystąpić nudności, wymioty, podrażnienie żołądka. W razie przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe.313238