Co oznacza mechanizm działania substancji czynnej?
Mechanizm działania substancji czynnej to sposób, w jaki dana substancja wpływa na organizm, aby przynieść określone korzyści zdrowotne. W przypadku leków chodzi o to, jak substancja czynna działa na komórki i tkanki, by uzyskać pożądany efekt – na przykład zmniejszenie bólu. Zrozumienie mechanizmu działania pomaga lepiej pojąć, dlaczego i w jaki sposób dana substancja jest wykorzystywana w terapii.
Warto także wspomnieć o dwóch ważnych pojęciach: farmakodynamika i farmakokinetyka. Farmakodynamika to nauka o tym, jak substancja czynna działa na organizm – czyli jakie wywołuje efekty. Z kolei farmakokinetyka opisuje, jak organizm wchłania, rozprowadza, przetwarza i usuwa tę substancję. Oba pojęcia pomagają zrozumieć, dlaczego lek działa w określony sposób i jak długo jego działanie się utrzymuje1.
Jak działa chlorek strontu (89Sr) w organizmie?
Chlorek strontu (89Sr) działa na zasadzie podobieństwa do wapnia – jest jego biologicznym analogiem. Oznacza to, że w organizmie zachowuje się podobnie jak wapń, dlatego szybko wbudowuje się do kości. Po podaniu dożylnym stront-89 wnika przede wszystkim tam, gdzie kości są uszkodzone przez przerzuty nowotworowe. To właśnie w tych miejscach gromadzi się najwięcej substancji, co pozwala jej działać dokładnie tam, gdzie występuje ból spowodowany obecnością nowotworu1.
Działanie chlorku strontu (89Sr) polega na emitowaniu promieniowania beta. Promieniowanie to działa miejscowo, uszkadzając komórki nowotworowe w kościach i przynosząc ulgę w bólu. Co ważne, zasięg tego promieniowania w tkankach miękkich jest ograniczony do około 2,4 cm, dzięki czemu głównie oddziałuje na chore miejsca, a nie na cały organizm1.
- Chlorek strontu (89Sr) działa głównie w miejscach przerzutów nowotworowych w kościach1.
- Jego działanie polega na emisji promieniowania, które łagodzi ból i niszczy komórki nowotworowe1.
- Stront-89 jest wchłaniany przez kości podobnie jak wapń1.
Losy chlorku strontu (89Sr) w organizmie
Po podaniu dożylnym chlorek strontu (89Sr) bardzo szybko znika z krwiobiegu i gromadzi się w kościach. Ilość i tempo jego wychwytu przez kości zależą od tego, jak rozległe są przerzuty nowotworowe. W miejscach, gdzie występują przerzuty, stront-89 utrzymuje się dłużej niż w zdrowej tkance kostnej. Dzięki temu większa dawka promieniowania dociera właśnie do zmian nowotworowych, a mniej do zdrowego szpiku kostnego3.
Efektywny okres półtrwania strontu-89 (czyli czas, po którym jego ilość w organizmie zmniejsza się o połowę) wynosi około 14 dni w zdrowych kościach. W zmianach nowotworowych okres ten jest jeszcze dłuższy, zbliżony do fizycznego okresu półtrwania wynoszącego 50,5 dnia. Stront-89, który nie zostanie wchłonięty przez kości, jest wydalany głównie z moczem, a w mniejszym stopniu z kałem3.
- Stront-89 szybko opuszcza krew i przechodzi do kości3.
- W miejscach przerzutów nowotworowych utrzymuje się dłużej niż w zdrowych kościach3.
- Wydalany jest głównie przez nerki, z moczem3.
- W zdrowej tkance kostnej pozostaje aktywny przez około 2 tygodnie3.
Co wiadomo z badań przedklinicznych?
Badania przedkliniczne przeprowadzane na zwierzętach wskazują, że chlorek strontu (89Sr) w dawce 147,6 mg/kg masy ciała powoduje śmierć połowy badanych myszy (jest to tzw. dawka LD50). W badaniach nie zaobserwowano reakcji uczuleniowych u pacjentów4.
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Mechanizm działania | Biologiczny analog wapnia, gromadzi się w kościach, emituje promieniowanie beta |
| Zasięg promieniowania | Około 2,4 cm w tkankach miękkich |
| Początek działania | Szybki wychwyt przez kości po podaniu dożylnym |
| Okres półtrwania | 50,5 dnia (fizyczny), około 14 dni w zdrowych kościach, dłużej w zmianach nowotworowych |
| Droga wydalania | Głównie przez nerki (mocz), w niewielkiej ilości przez przewód pokarmowy |
Chlorek strontu (89Sr) – ukierunkowane działanie w leczeniu bólu kostnego
Chlorek strontu (89Sr) to substancja, która dzięki swojemu podobieństwu do wapnia skutecznie dociera do miejsc, gdzie w kościach występują zmiany nowotworowe. Tam skupia swoje działanie, emitując promieniowanie łagodzące ból i niszczące komórki nowotworowe. Dzięki szybkiemu wychwytowi przez kości i długiemu utrzymywaniu się w miejscach zmian chorobowych, chlorek strontu (89Sr) umożliwia skuteczne leczenie bólu, minimalizując przy tym wpływ na zdrowe tkanki i inne narządy. To sprawia, że substancja ta odgrywa ważną rolę w terapii pacjentów z przerzutami nowotworowymi do kości, dla których inne metody leczenia nie przyniosły ulgi13.


















