Jak działa somatropina?

Somatropina jest syntetycznym odpowiednikiem naturalnego ludzkiego hormonu wzrostu, który odgrywa kluczową rolę w procesach wzrostu i rozwoju organizmu123. U dzieci z niedoborem tego hormonu somatropina pobudza wzrost kości i tkanek, umożliwiając prawidłowy rozwój fizyczny2. U dorosłych i dzieci pomaga także w utrzymaniu odpowiedniej masy mięśniowej, zmniejsza ilość tkanki tłuszczowej oraz poprawia skład mineralny kości14. Jej działanie opiera się w dużej mierze na pobudzaniu produkcji insulinopodobnego czynnika wzrostu IGF-1, który odpowiada za efekty wzrostowe i metaboliczne21. Somatropina wpływa także na metabolizm tłuszczów, węglowodanów i białek, wspierając zdrowy rozwój organizmu52.

Wskazania do stosowania somatropiny u dzieci

Somatropina jest stosowana w leczeniu różnych zaburzeń wzrostu u dzieci i młodzieży. Wskazania mogą się nieznacznie różnić w zależności od produktu, dawki i drogi podania, ale główne zastosowania są podobne w większości preparatów678. Poniżej przedstawiono główne wskazania dla dzieci:

  • Niedobór hormonu wzrostu – stosowana u dzieci z rozpoznanym niedoborem hormonu wzrostu, co objawia się spowolnieniem wzrostu i niskim wzrostem987.
  • Zespół Turnera – stosowana u dziewcząt z tym zespołem genetycznym, który charakteryzuje się niskim wzrostem i innymi objawami związanymi z brakiem jednego z chromosomów X876.
  • Przewlekła niewydolność nerek – u dzieci z przewlekłą chorobą nerek, u których dochodzi do zaburzeń wzrostu mimo leczenia podstawowej choroby86.
  • Dzieci z niską masą i/lub długością ciała po urodzeniu (SGA, small for gestational age) – u dzieci, które urodziły się zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego i nie nadrobiły niedoboru wzrostu przez pierwsze lata życia876.
  • Zespół Pradera-Williego – w celu poprawy wzrostu i budowy ciała, zwłaszcza u dzieci i młodzieży z tym zespołem, pod warunkiem potwierdzenia rozpoznania badaniami genetycznymi76.
  • Zespół Noonan – w wybranych preparatach, np. Norditropin, wskazanie to dotyczy dzieci z rozpoznanym zespołem Noonan i zaburzeniami wzrostu8.

Stosowanie somatropiny u dzieci wymaga indywidualnego podejścia, a leczenie prowadzi lekarz doświadczony w leczeniu zaburzeń wzrostu. Należy pamiętać, że w niektórych przypadkach istnieją ograniczenia wiekowe lub szczególne środki ostrożności, na przykład u dzieci poniżej 3 lat niektóre preparaty mogą być niewskazane z powodu obecności alkoholu benzylowego10.

Ważne: Wskazania do stosowania somatropiny u dzieci różnią się w zależności od przyczyny zaburzeń wzrostu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zdiagnozowanie przyczyny niskiego wzrostu i wykluczenie innych chorób. U dzieci z zespołem Pradera-Williego, przewlekłą niewydolnością nerek czy SGA konieczne są regularne badania i monitorowanie stanu zdrowia podczas terapii. Niektóre wskazania, jak zespół Noonan, dotyczą tylko wybranych preparatów i muszą być potwierdzone przez lekarza specjalistę811.

Wskazania do stosowania somatropiny u dorosłych

U dorosłych somatropina jest stosowana głównie w terapii zastępczej u osób z potwierdzonym, znacznym niedoborem hormonu wzrostu. Niedobór ten może być skutkiem chorób przysadki, podwzgórza, urazów lub leczenia nowotworów, a także może być rozpoznany u osób, które już w dzieciństwie wymagały leczenia z powodu niedoboru hormonu wzrostu9126.

  • Terapia zastępcza u dorosłych z wyraźnym niedoborem hormonu wzrostu – dotyczy osób z rozpoznaną patologią podwzgórzowo-przysadkową i niedoborem co najmniej jednego innego hormonu przysadki (oprócz prolaktyny). Rozpoznanie musi być potwierdzone odpowiednimi testami diagnostycznymi1312.
  • Niedobór hormonu wzrostu nabyty w dzieciństwie – u osób, które były leczone somatropiną w dzieciństwie z powodu wrodzonych, genetycznych, nabytych lub idiopatycznych przyczyn niedoboru hormonu wzrostu. Po zakończeniu wzrostu wymagana jest ponowna ocena wydzielania hormonu1312.

Nie zaleca się stosowania somatropiny w ostrych stanach zagrożenia życia, takich jak powikłania po operacjach, ciężkie urazy czy ostra niewydolność oddechowa, ponieważ w tych przypadkach wykazano zwiększone ryzyko powikłań i zgonu1415.

Wskazania u innych grup pacjentów

W ChPL znajdują się również szczegółowe informacje dotyczące wskazań i środków ostrożności dla niektórych grup pacjentów:

  • Osoby starsze – dane kliniczne dotyczące stosowania somatropiny u pacjentów powyżej 80 lat są ograniczone. Pacjenci w podeszłym wieku mogą być bardziej wrażliwi na jej działanie i bardziej narażeni na działania niepożądane1617.
  • Pacjenci z niewydolnością nerek – u dzieci z przewlekłą niewydolnością nerek stosowanie somatropiny jest możliwe, jeśli czynność nerek spadła o połowę w stosunku do normy. W przypadku konieczności przeszczepienia nerki leczenie należy przerwać86.

Tabela: Zastosowanie somatropiny w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Niedobór hormonu wzrostu Tak Tak Tak Tak, z ostrożnością Tak, u dzieci
Zespół Turnera Nie Tak, u dziewcząt Tak, u dziewcząt Nie Nie
Przewlekła niewydolność nerek Nie Tak Tak Nie Tak, u dzieci
SGA (niska masa urodzeniowa) Nie Tak Tak Nie Nie
Zespół Pradera-Williego Nie (dane ograniczone) Tak Tak Nie Nie
Zespół Noonan Nie Tak (wybrane preparaty) Tak (wybrane preparaty) Nie Nie

8976

Informacje dodatkowe:

  • Stosowanie somatropiny u dzieci z zespołem Pradera-Williego wymaga szczególnej ostrożności i kontroli czynników ryzyka, takich jak otyłość czy zaburzenia oddychania18.
  • Leczenie somatropiną zawsze powinno być poprzedzone wykluczeniem innych przyczyn zaburzeń wzrostu oraz prowadzonym pod ścisłą kontrolą lekarza6.
  • Niektóre wskazania, takie jak zespół Noonan, nie są uwzględnione we wszystkich preparatach i wymagają specjalistycznej oceny8.
  • W przypadku przewlekłej niewydolności nerek, leczenie somatropiną jest możliwe tylko u dzieci i młodzieży, a nie u dorosłych8.

Somatropina – wszechstronność zastosowań w zaburzeniach wzrostu

Somatropina to nowoczesny lek, który odgrywa niezwykle ważną rolę w leczeniu różnych zaburzeń wzrostu u dzieci oraz w terapii zastępczej u dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu. Dzięki precyzyjnemu określeniu wskazań oraz stałemu monitorowaniu leczenia możliwe jest bezpieczne i skuteczne wspieranie prawidłowego rozwoju dzieci, a także poprawa jakości życia dorosłych pacjentów. Różnorodność zastosowań somatropiny oraz jej skuteczność sprawiają, że jest ona nieocenionym wsparciem w walce z zaburzeniami wzrostu, pod warunkiem przestrzegania zaleceń lekarskich i regularnych kontroli zdrowia9876.

Pytania i odpowiedzi

Kiedy stosuje się somatropinę u dzieci?

Somatropina jest stosowana u dzieci z niedoborem hormonu wzrostu, zespołem Turnera, przewlekłą niewydolnością nerek, zespołem Pradera-Williego oraz u dzieci z niską masą urodzeniową, które nie nadrobiły wzrostu w pierwszych latach życia12.

Czy somatropina jest stosowana u dorosłych?

Tak, somatropina jest stosowana u dorosłych z potwierdzonym, znacznym niedoborem hormonu wzrostu, zwykle po chorobach przysadki lub podwzgórza34.

Czy somatropina może być stosowana w zespole Pradera-Williego?

Tak, somatropina jest stosowana u dzieci i młodzieży z zespołem Pradera-Williego w celu poprawy wzrostu i budowy ciała, pod warunkiem potwierdzenia diagnozy badaniami genetycznymi5.

Czy somatropina jest bezpieczna dla osób starszych?

Dane kliniczne dotyczące stosowania somatropiny u osób powyżej 80 lat są ograniczone. Osoby starsze mogą być bardziej wrażliwe na jej działanie i działania niepożądane6.