Ogólne zasady dawkowania sofosbuwiru
Sofosbuwir jest lekiem stosowanym w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) u dorosłych, dzieci i młodzieży. Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała, postaci leku oraz od tego, czy jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi. Lek ten występuje w postaci tabletek powlekanych i granulatu doustnego, które można dostosować do możliwości połykania przez pacjenta1234.
Standardowa dawka dla dorosłych
- Zalecana dawka sofosbuwiru u dorosłych to 400 mg raz na dobę, przyjmowana doustnie z posiłkiem13.
- W przypadku stosowania tabletek, pacjent powinien połknąć je w całości, nie żuć ani nie kruszyć15.
- Granulat doustny jest przeznaczony dla osób mających trudności z połykaniem tabletek i należy go przyjmować zgodnie z instrukcją – z pożywieniem lub wodą24.
Częstotliwość i czas trwania leczenia
- Sofosbuwir stosuje się raz dziennie, najlepiej o stałej porze1.
- Czas trwania terapii zależy od rodzaju zakażenia HCV, zastosowanego schematu leczenia oraz innych czynników klinicznych – najczęściej wynosi od 8 do 24 tygodni67.
- Lek zawsze podaje się w skojarzeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, takimi jak rybawiryna, peginterferon alfa, ledipaswir, welpataswir czy woksylaprewir, w zależności od wybranego schematu68.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- U dzieci i młodzieży (od 3 lat) dawkowanie zależy od masy ciała oraz postaci leku (tabletka lub granulat)1011:
- Dla masy ciała ≥35 kg: 400 mg raz na dobę (jedna tabletka 400 mg lub dwie tabletki po 200 mg, ewentualnie odpowiednia ilość granulatu)1011.
- Dla masy ciała 17–34,9 kg: 200 mg raz na dobę (jedna tabletka 200 mg lub odpowiednia ilość granulatu)1011.
- Dla masy ciała <17 kg: 150 mg granulatu raz na dobę1112.
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek1314.
- W ciężkich zaburzeniach nerek oraz u pacjentów wymagających dializ, sofosbuwir można stosować, gdy nie ma innych opcji leczenia, bez zmiany dawki, ale należy zachować szczególną ostrożność1314.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień A, B lub C wg klasyfikacji Child-Pugh-Turcotte’a)1516.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
- Sofosbuwir w połączeniu z rybawiryną lub peginterferonem alfa i rybawiryną wymaga stosowania skutecznej antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym i ich partnerów podczas terapii oraz przez określony czas po jej zakończeniu (szczegółowe informacje znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego rybawiryny)1718.
- Bezpieczeństwo stosowania sofosbuwiru w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało w pełni określone17.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania i schematów leczenia
Sofosbuwir stosuje się w różnych połączeniach i długościach leczenia, zależnie od genotypu wirusa HCV, wcześniejszego leczenia oraz obecności marskości wątroby. Oto przykładowe schematy dawkowania:
- W leczeniu HCV genotypu 1, 4, 5 lub 6 u dorosłych: sofosbuwir + rybawiryna + peginterferon alfa przez 12 tygodni lub sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia interferonem67.
- W leczeniu HCV genotypu 2: sofosbuwir + rybawiryna przez 12 tygodni67.
- W leczeniu HCV genotypu 3 u dorosłych: sofosbuwir + rybawiryna + peginterferon alfa przez 12 tygodni lub sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie67.
- W leczeniu dzieci i młodzieży z HCV genotypu 2: sofosbuwir + rybawiryna przez 12 tygodni19.
- W leczeniu dzieci i młodzieży z HCV genotypu 3: sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie19.
- W połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi (np. ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir) schematy dawkowania i długość terapii mogą się różnić, zależnie od wybranego produktu leczniczego i genotypu wirusa2021.
Dawkowanie w połączeniu z innymi substancjami czynnymi
- W połączeniu z rybawiryną: dawka rybawiryny jest dobierana na podstawie masy ciała (najczęściej 1000 mg/dobę dla osób <75 kg i 1200 mg/dobę dla osób ≥75 kg, podzielona na dwie dawki)619.
- W połączeniu z peginterferonem alfa: dawkowanie peginterferonu określa lekarz, najczęściej 180 µg raz w tygodniu6.
- W schematach z innymi lekami przeciwwirusowymi (np. ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir): stosuje się złożone preparaty, które zawierają stałe dawki kilku substancji czynnych, najczęściej 400 mg sofosbuwiru raz dziennie, a długość leczenia zależy od wcześniejszego leczenia i obecności marskości wątroby2021.
Przykładowe schematy w leczeniu skojarzonym:
- Sofosbuwir + ledipaswir: 400 mg/90 mg raz dziennie przez 8–24 tygodnie, w zależności od wskazań i grupy pacjentów22.
- Sofosbuwir + welpataswir: 400 mg/100 mg raz dziennie przez 12 tygodni (Epclusa)20.
- Sofosbuwir + welpataswir + woksylaprewir: 400 mg/100 mg/100 mg raz dziennie przez 8–12 tygodni (Vosevi)21.
Maksymalna dawka dobowa i postępowanie w przypadku pominięcia dawki
- Nie zaleca się przekraczania dawki 400 mg na dobę u dorosłych1.
- W przypadku pominięcia dawki, należy przyjąć ją jak najszybciej, jeśli nie minęło 18 godzin od zwykłej pory. Jeśli minęło więcej niż 18 godzin, należy pominąć dawkę i przyjąć następną o stałej porze23.
- Nie należy stosować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej dawki13.
- W przypadku wymiotów w ciągu 2 godzin od przyjęcia sofosbuwiru, należy przyjąć kolejną dawkę; jeśli wymioty wystąpią później, nie ma potrzeby przyjmowania dodatkowej tabletki23.
- Dawkowanie rybawiryny oraz innych leków stosowanych razem z sofosbuwirem może wymagać indywidualnej modyfikacji w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie spadku stężenia hemoglobiny. W takich przypadkach lekarz może zmniejszyć dawkę rybawiryny lub czasowo ją odstawić, aż do ustąpienia objawów2425.
- Jeśli leczenie skojarzone zostanie przerwane na stałe, należy przerwać także przyjmowanie sofosbuwiru23.
- W przypadku wątpliwości dotyczących dawkowania, zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Podsumowanie dawkowania sofosbuwiru w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 400 mg raz na dobę (tabletka), zwykle w połączeniu z innymi lekami, przez 8–24 tygodni (w zależności od schematu i genotypu HCV) |
| Dzieci i młodzież ≥35 kg | 400 mg raz na dobę (tabletka lub granulat), w skojarzeniu z innymi lekami |
| Dzieci i młodzież 17–34,9 kg | 200 mg raz na dobę (tabletka lub granulat), w skojarzeniu z innymi lekami |
| Dzieci <17 kg | 150 mg granulatu raz na dobę, w skojarzeniu z innymi lekami |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Nie wymaga modyfikacji dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach; w ciężkich zaburzeniach stosować tylko gdy brak innych opcji |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Nie wymaga modyfikacji dawki |
| Kobiety w ciąży/karmiące piersią | Stosować wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka; wymagana antykoncepcja w przypadku leczenia skojarzonego z rybawiryną |
Sofosbuwir – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania
Dawkowanie sofosbuwiru jest precyzyjnie określone i dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Lek charakteryzuje się wygodnym schematem podawania – najczęściej raz dziennie – oraz możliwością stosowania zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Niezależnie od wieku i towarzyszących chorób, decyzja o rozpoczęciu leczenia oraz dobór odpowiedniego schematu zawsze należy do lekarza. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i regularne przyjmowanie leku zwiększają szansę na skuteczne wyleczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C161315173101112.


















