Ogólne zasady dawkowania sofosbuwiru

Sofosbuwir jest lekiem stosowanym w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV) u dorosłych, dzieci i młodzieży. Dawkowanie zależy od wieku, masy ciała, postaci leku oraz od tego, czy jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi. Lek ten występuje w postaci tabletek powlekanych i granulatu doustnego, które można dostosować do możliwości połykania przez pacjenta1234.

Standardowa dawka dla dorosłych

  • Zalecana dawka sofosbuwiru u dorosłych to 400 mg raz na dobę, przyjmowana doustnie z posiłkiem13.
  • W przypadku stosowania tabletek, pacjent powinien połknąć je w całości, nie żuć ani nie kruszyć15.
  • Granulat doustny jest przeznaczony dla osób mających trudności z połykaniem tabletek i należy go przyjmować zgodnie z instrukcją – z pożywieniem lub wodą24.

Częstotliwość i czas trwania leczenia

  • Sofosbuwir stosuje się raz dziennie, najlepiej o stałej porze1.
  • Czas trwania terapii zależy od rodzaju zakażenia HCV, zastosowanego schematu leczenia oraz innych czynników klinicznych – najczęściej wynosi od 8 do 24 tygodni67.
  • Lek zawsze podaje się w skojarzeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi, takimi jak rybawiryna, peginterferon alfa, ledipaswir, welpataswir czy woksylaprewir, w zależności od wybranego schematu68.
Ważne: Sofosbuwir zawsze powinien być stosowany w połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi. Samodzielne przyjmowanie sofosbuwiru nie jest zalecane, ponieważ może być nieskuteczne. Ostateczny wybór leków i długość leczenia powinien być ustalony przez lekarza na podstawie typu wirusa, stopnia zaawansowania choroby oraz innych indywidualnych cech pacjenta19.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • U dzieci i młodzieży (od 3 lat) dawkowanie zależy od masy ciała oraz postaci leku (tabletka lub granulat)1011:
  • Dla masy ciała ≥35 kg: 400 mg raz na dobę (jedna tabletka 400 mg lub dwie tabletki po 200 mg, ewentualnie odpowiednia ilość granulatu)1011.
  • Dla masy ciała 17–34,9 kg: 200 mg raz na dobę (jedna tabletka 200 mg lub odpowiednia ilość granulatu)1011.
  • Dla masy ciała <17 kg: 150 mg granulatu raz na dobę1112.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma potrzeby modyfikowania dawki u osób starszych1314.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek1314.
  • W ciężkich zaburzeniach nerek oraz u pacjentów wymagających dializ, sofosbuwir można stosować, gdy nie ma innych opcji leczenia, bez zmiany dawki, ale należy zachować szczególną ostrożność1314.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Nie ma konieczności dostosowania dawki u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień A, B lub C wg klasyfikacji Child-Pugh-Turcotte’a)1516.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Sofosbuwir w połączeniu z rybawiryną lub peginterferonem alfa i rybawiryną wymaga stosowania skutecznej antykoncepcji przez kobiety w wieku rozrodczym i ich partnerów podczas terapii oraz przez określony czas po jej zakończeniu (szczegółowe informacje znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego rybawiryny)1718.
  • Bezpieczeństwo stosowania sofosbuwiru w ciąży i podczas karmienia piersią nie zostało w pełni określone17.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania i schematów leczenia

Sofosbuwir stosuje się w różnych połączeniach i długościach leczenia, zależnie od genotypu wirusa HCV, wcześniejszego leczenia oraz obecności marskości wątroby. Oto przykładowe schematy dawkowania:

  • W leczeniu HCV genotypu 1, 4, 5 lub 6 u dorosłych: sofosbuwir + rybawiryna + peginterferon alfa przez 12 tygodni lub sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie u pacjentów, którzy nie kwalifikują się do leczenia interferonem67.
  • W leczeniu HCV genotypu 2: sofosbuwir + rybawiryna przez 12 tygodni67.
  • W leczeniu HCV genotypu 3 u dorosłych: sofosbuwir + rybawiryna + peginterferon alfa przez 12 tygodni lub sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie67.
  • W leczeniu dzieci i młodzieży z HCV genotypu 2: sofosbuwir + rybawiryna przez 12 tygodni19.
  • W leczeniu dzieci i młodzieży z HCV genotypu 3: sofosbuwir + rybawiryna przez 24 tygodnie19.
  • W połączeniu z innymi lekami przeciwwirusowymi (np. ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir) schematy dawkowania i długość terapii mogą się różnić, zależnie od wybranego produktu leczniczego i genotypu wirusa2021.

Dawkowanie w połączeniu z innymi substancjami czynnymi

  • W połączeniu z rybawiryną: dawka rybawiryny jest dobierana na podstawie masy ciała (najczęściej 1000 mg/dobę dla osób <75 kg i 1200 mg/dobę dla osób ≥75 kg, podzielona na dwie dawki)619.
  • W połączeniu z peginterferonem alfa: dawkowanie peginterferonu określa lekarz, najczęściej 180 µg raz w tygodniu6.
  • W schematach z innymi lekami przeciwwirusowymi (np. ledipaswir, welpataswir, woksylaprewir): stosuje się złożone preparaty, które zawierają stałe dawki kilku substancji czynnych, najczęściej 400 mg sofosbuwiru raz dziennie, a długość leczenia zależy od wcześniejszego leczenia i obecności marskości wątroby2021.

Przykładowe schematy w leczeniu skojarzonym:

  • Sofosbuwir + ledipaswir: 400 mg/90 mg raz dziennie przez 8–24 tygodnie, w zależności od wskazań i grupy pacjentów22.
  • Sofosbuwir + welpataswir: 400 mg/100 mg raz dziennie przez 12 tygodni (Epclusa)20.
  • Sofosbuwir + welpataswir + woksylaprewir: 400 mg/100 mg/100 mg raz dziennie przez 8–12 tygodni (Vosevi)21.

Maksymalna dawka dobowa i postępowanie w przypadku pominięcia dawki

  • Nie zaleca się przekraczania dawki 400 mg na dobę u dorosłych1.
  • W przypadku pominięcia dawki, należy przyjąć ją jak najszybciej, jeśli nie minęło 18 godzin od zwykłej pory. Jeśli minęło więcej niż 18 godzin, należy pominąć dawkę i przyjąć następną o stałej porze23.
  • Nie należy stosować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej dawki13.
  • W przypadku wymiotów w ciągu 2 godzin od przyjęcia sofosbuwiru, należy przyjąć kolejną dawkę; jeśli wymioty wystąpią później, nie ma potrzeby przyjmowania dodatkowej tabletki23.
Uwaga:

  • Dawkowanie rybawiryny oraz innych leków stosowanych razem z sofosbuwirem może wymagać indywidualnej modyfikacji w przypadku wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie spadku stężenia hemoglobiny. W takich przypadkach lekarz może zmniejszyć dawkę rybawiryny lub czasowo ją odstawić, aż do ustąpienia objawów2425.
  • Jeśli leczenie skojarzone zostanie przerwane na stałe, należy przerwać także przyjmowanie sofosbuwiru23.
  • W przypadku wątpliwości dotyczących dawkowania, zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Podsumowanie dawkowania sofosbuwiru w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 400 mg raz na dobę (tabletka), zwykle w połączeniu z innymi lekami, przez 8–24 tygodni (w zależności od schematu i genotypu HCV)
Dzieci i młodzież ≥35 kg 400 mg raz na dobę (tabletka lub granulat), w skojarzeniu z innymi lekami
Dzieci i młodzież 17–34,9 kg 200 mg raz na dobę (tabletka lub granulat), w skojarzeniu z innymi lekami
Dzieci <17 kg 150 mg granulatu raz na dobę, w skojarzeniu z innymi lekami
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji
Pacjenci z zaburzeniami nerek Nie wymaga modyfikacji dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach; w ciężkich zaburzeniach stosować tylko gdy brak innych opcji
Pacjenci z zaburzeniami wątroby Nie wymaga modyfikacji dawki
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Stosować wyłącznie po ocenie korzyści i ryzyka; wymagana antykoncepcja w przypadku leczenia skojarzonego z rybawiryną

13101112131517

Sofosbuwir – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania

Dawkowanie sofosbuwiru jest precyzyjnie określone i dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta. Lek charakteryzuje się wygodnym schematem podawania – najczęściej raz dziennie – oraz możliwością stosowania zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Niezależnie od wieku i towarzyszących chorób, decyzja o rozpoczęciu leczenia oraz dobór odpowiedniego schematu zawsze należy do lekarza. Przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania i regularne przyjmowanie leku zwiększają szansę na skuteczne wyleczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C161315173101112.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie sofosbuwiru u dorosłych?

Standardowa dawka to 400 mg raz dziennie, przyjmowana doustnie, zwykle z innymi lekami przeciwwirusowymi.1

Jak podawać sofosbuwir dzieciom?

Dawkowanie zależy od masy ciała: ≥35 kg – 400 mg/dobę, 17–34,9 kg – 200 mg/dobę, <17 kg – 150 mg/dobę (granulat).11

Czy należy zmieniać dawkę sofosbuwiru u osób starszych?

Nie, osoby starsze stosują takie same dawki jak dorośli.13

Jak postępować, gdy zapomnę przyjąć dawkę sofosbuwiru?

Przyjmij pominiętą dawkę jak najszybciej, jeśli nie minęło 18 godzin. Po 18 godzinach pomiń dawkę.23

Czy sofosbuwir można stosować u pacjentów z niewydolnością nerek?

Nie ma potrzeby zmiany dawki przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach. W ciężkich przypadkach stosować tylko, gdy nie ma innych opcji.13

Czy kobiety w ciąży mogą stosować sofosbuwir?

Leku nie należy stosować w ciąży, zwłaszcza w połączeniu z rybawiryną. Wymagana jest skuteczna antykoncepcja.17