Jak dawkować siponimod?

Siponimod jest lekiem przyjmowanym doustnie, stosowanym wyłącznie u dorosłych pacjentów z wtórnie postępującą postacią stwardnienia rozsianego, u których występują objawy aktywności choroby123. Dawkowanie ustala lekarz na podstawie indywidualnych cech pacjenta, a przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu genetycznego (CYP2C9), który pozwala określić, jak organizm będzie metabolizował lek456.

Standardowe dawkowanie dla dorosłych

  • Leczenie siponimodem zawsze rozpoczyna się od tzw. stopniowego zwiększania dawki przez pierwsze 5 dni. W tym czasie codziennie rano przyjmuje się lek, niezależnie od posiłków789:
  • Dzień 1 i 2: 0,25 mg raz na dobę
  • Dzień 3: 0,5 mg (2 x 0,25 mg) raz na dobę
  • Dzień 4: 0,75 mg (3 x 0,25 mg) raz na dobę
  • Dzień 5: 1,25 mg (5 x 0,25 mg) raz na dobę
  • Dzień 6 i dalej: dawka podtrzymująca ustalona przez lekarza, zależna od genotypu CYP2C9101112

Dawka podtrzymująca: W większości przypadków wynosi 2 mg raz na dobę. Jednak u osób z określonymi wariantami genetycznymi (CYP2C9*2*3 lub *1*3) dawka podtrzymująca to 1 mg raz na dobę131415. Tabletkę należy połykać w całości, popijając wodą161718.

Ważne: Przed rozpoczęciem terapii siponimodem lekarz zawsze zleca badanie genetyczne CYP2C9. Wynik testu decyduje o dawce leku, którą pacjent będzie przyjmował na stałe. U osób z genotypem CYP2C9*3*3 stosowanie siponimodu jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent pominie dawkę w trakcie pierwszych 6 dni leczenia, konieczne jest rozpoczęcie całej procedury od nowa. Pominięcie dawki po 6. dniu nie wymaga podwajania kolejnej dawki, należy przyjąć ją w kolejnym wyznaczonym terminie131415.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

  • Dzieci i młodzież: Siponimod nie jest zalecany dla osób poniżej 18. roku życia, ponieważ nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania w tej grupie wiekowej161718.
  • Osoby starsze: Brakuje danych dotyczących stosowania siponimodu u osób powyżej 65 lat. U pacjentów starszych lek należy stosować z ostrożnością192021.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie jest konieczne modyfikowanie dawki siponimodu u osób z zaburzeniami pracy nerek192021.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Child-Pugh). W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń funkcji wątroby nie ma konieczności modyfikacji dawki, jednak należy zachować ostrożność191620172118.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Siponimod jest przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Nie należy przyjmować tego leku podczas karmienia piersią222324.

Schematy dawkowania w zależności od wskazań

Siponimod jest stosowany wyłącznie w leczeniu wtórnie postępującej postaci stwardnienia rozsianego z aktywnością choroby. Dawkowanie nie różni się w zależności od innych wskazań, ponieważ lek nie jest zatwierdzony do leczenia innych schorzeń123.

Warto wiedzieć:

  • W przypadku przerwania terapii siponimodem na 4 lub więcej kolejnych dni, przed powrotem do leczenia należy ponownie zastosować schemat stopniowego zwiększania dawki.
  • Zmniejszenie liczby limfocytów we krwi może wymagać czasowej redukcji dawki lub przerwania leczenia, jeśli liczba limfocytów spadnie poniżej określonego poziomu.
  • Przyjmowanie leku nie jest zależne od posiłków – można go przyjmować z jedzeniem lub bez.
  • Siponimod nie jest wskazany do leczenia dzieci ani młodzieży.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna zalecana dawka podtrzymująca siponimodu to 2 mg na dobę (lub 1 mg na dobę u pacjentów z określonym genotypem CYP2C9). Przyjęcie większych dawek, zwłaszcza przez osoby, które nie stosowały wcześniej siponimodu lub są w trakcie zwiększania dawki, może prowadzić do zwolnienia akcji serca (bradykardii) oraz do wzrostu poziomu enzymów wątrobowych. W razie przedawkowania konieczna jest obserwacja pacjenta, szczególnie monitorowanie pracy serca i ciśnienia krwi. Nie ma swoistego antidotum na siponimod252627.

Podsumowanie dawkowania siponimodu w praktyce

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (genotyp CYP2C9*1*1, *1*2, *2*2, *1*2*3) Stopniowe zwiększanie dawki przez 5 dni, od 6. dnia 2 mg raz na dobę
Dorośli (genotyp CYP2C9*2*3 lub *1*3) Stopniowe zwiększanie dawki przez 5 dni, od 6. dnia 1 mg raz na dobę
Dzieci i młodzież (0-18 lat) Nie zaleca się stosowania – brak danych o bezpieczeństwie
Pacjenci w podeszłym wieku (>65 lat) Stosować z ostrożnością, brak szczegółowych zaleceń modyfikacji dawki
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością nerek Brak konieczności modyfikacji dawki
Pacjenci z łagodną/umiarkowaną niewydolnością wątroby Brak konieczności modyfikacji dawki, zachować ostrożność
Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby Przeciwwskazane
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane

Pytania i odpowiedzi

Jak długo trwa zwiększanie dawki siponimodu?

Stopniowe zwiększanie dawki trwa 5 dni, a od 6. dnia stosuje się dawkę podtrzymującą zależną od genotypu CYP2C9.

Czy siponimod można stosować u dzieci lub młodzieży?

Nie. Siponimod nie jest zalecany u osób poniżej 18 lat z powodu braku danych o bezpieczeństwie i skuteczności.

Czy należy zmieniać dawkę siponimodu u osób z chorobami nerek?

Nie ma potrzeby modyfikowania dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.

Czy kobiety w ciąży mogą stosować siponimod?

Nie. Siponimod jest przeciwwskazany w ciąży i u kobiet nie stosujących skutecznej antykoncepcji.

Co zrobić, jeśli zapomnę przyjąć siponimod?

W trakcie pierwszych 6 dni leczenia rozpocznij terapię od nowa; po 6. dniu przyjmij kolejną dawkę jak zwykle.