Ogólne zasady dawkowania symwastatyny

Symwastatyna jest dostępna w postaci tabletek powlekanych i przyjmowana doustnie, zwykle raz na dobę wieczorem. Standardowy zakres dawkowania wynosi od 5 mg do 80 mg na dobę, przy czym najczęściej stosowane dawki to 10 mg, 20 mg oraz 40 mg1234. Dawka początkowa zależy od poziomu cholesterolu i ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a także od celu terapeutycznego.

  • Standardowa dawka początkowa u większości dorosłych to 10-20 mg na dobę, przyjmowane wieczorem1256.
  • W przypadkach, gdy konieczne jest znaczne obniżenie poziomu “złego” cholesterolu LDL (powyżej 45%), leczenie można rozpocząć od 20-40 mg raz na dobę wieczorem12.
  • Dawkę można stopniowo zwiększać w odstępach co najmniej 4 tygodni, aż do maksymalnej dawki 80 mg na dobę. Jednak tak wysoką dawkę zaleca się wyłącznie pacjentom z bardzo dużym ryzykiem powikłań i wtedy, gdy niższe dawki są nieskuteczne125.
  • Symwastatynę należy przyjmować wieczorem, ponieważ wtedy jej skuteczność jest największa12.
  • Podczas leczenia należy kontynuować dietę niskocholesterolową12.
Ważne: interakcje i ograniczenia dawkowania

  • Przyjmowanie niektórych leków razem z symwastatyną może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza uszkodzenia mięśni (miopatii). Dotyczy to zwłaszcza leków takich jak amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem, elbaswir, grazoprewir oraz niektóre fibraty i preparaty na bazie kwasu nikotynowego78910.
  • W takich przypadkach nie należy przekraczać dawki 10 mg (przy fibratach z wyjątkiem fenofibratu) lub 20 mg (przy wyżej wymienionych lekach) symwastatyny na dobę78910.
  • Nie wolno stosować symwastatyny razem z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną czy danazolem1112.
  • Sok grejpfrutowy także może zwiększać stężenie symwastatyny w organizmie i ryzyko powikłań1314.

Dawkowanie w zależności od wskazania

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dla dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej rok od pierwszej miesiączki, w wieku 10–17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, zwykle zaleca się rozpoczęcie leczenia od 10 mg raz na dobę wieczorem192021.
  • Dawkę można zwiększać indywidualnie do 40 mg na dobę, przy czym nie zaleca się stosowania większych dawek w tej grupie wiekowej192022.
  • Doświadczenia dotyczące stosowania symwastatyny u dzieci przed okresem dojrzewania są ograniczone23.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności zmiany dawki – zalecenia są takie same jak dla dorosłych192022.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • U osób z umiarkowaną niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki789.
  • W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), należy bardzo ostrożnie rozważyć podawanie dawki większej niż 10 mg na dobę i – jeśli jest to niezbędne – rozpoczynać leczenie od najniższej skutecznej dawki192022.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • Symwastatyna jest przeciwwskazana u osób z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym zwiększeniem aktywności aminotransferaz w surowicy1112.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Najczęstsze modyfikacje i ograniczenia dawkowania

  • Przy stosowaniu leków takich jak amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem, elbaswir, grazoprewir lub fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) nie wolno przekraczać odpowiednio 10 mg lub 20 mg symwastatyny na dobę789.
  • W połączeniu z lomitapidem u osób z rodzinną hipercholesterolemią dawka nie może przekroczyć 40 mg na dobę1516.
  • Symwastatyna nie może być stosowana z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz podczas ciąży i laktacji1112.
  • Przed rozpoczęciem leczenia, a także podczas terapii należy monitorować stan zdrowia, zwłaszcza u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. w podeszłym wieku, z zaburzeniami nerek, kobiet, osób z niedoczynnością tarczycy, czy z chorobami mięśni w wywiadzie)2425.

Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania

  • Maksymalna zalecana dawka symwastatyny to 80 mg na dobę, jednak jest ona zarezerwowana tylko dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i dużym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, u których niższe dawki okazały się nieskuteczne1254.
  • Przedawkowanie zdarza się rzadko, a objawy zwykle ustępują po leczeniu objawowym262728.
  • Nie ma specyficznego antidotum na przedawkowanie tej substancji262728.

Tabela podsumowująca dawkowanie symwastatyny w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 10-20 mg na dobę wieczorem; w razie potrzeby 20-40 mg na dobę wieczorem12
Dzieci i młodzież (10–17 lat, po okresie dojrzewania) Początkowo 10 mg na dobę wieczorem, w razie potrzeby do 40 mg na dobę1920
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji1920
Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek Bez konieczności modyfikacji dawki78
Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) Zaleca się rozpocząć od 10 mg na dobę i ostrożnie rozważyć ewentualne zwiększenie1920
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Przeciwwskazane stosowanie1112
Kobiety w ciąży i karmiące piersią Przeciwwskazane stosowanie1112

Symwastatyna – bezpieczeństwo i skuteczność w praktyce

Symwastatyna jest lekiem o potwierdzonej skuteczności w obniżaniu poziomu cholesterolu oraz w zmniejszaniu ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych u dorosłych i młodzieży od 10 roku życia. Schemat dawkowania zależy od wielu czynników – rodzaju schorzenia, wieku, stanu zdrowia nerek i wątroby oraz przyjmowanych jednocześnie leków. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących maksymalnych dawek i uważać na możliwe interakcje z innymi lekami. W przypadku dzieci i młodzieży leczenie rozpoczyna się od najniższych dawek i dostosowuje indywidualnie do potrzeb. Symwastatyna nie jest przeznaczona do stosowania w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u osób z czynną chorobą wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia i podczas terapii należy monitorować stan zdrowia i regularnie wykonywać badania kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza1254.

Pytania i odpowiedzi

Jak przyjmować symwastatynę – rano czy wieczorem?

Symwastatynę należy przyjmować raz na dobę wieczorem, ponieważ wtedy jej działanie jest najskuteczniejsze12.

Jaką dawkę symwastatyny stosuje się na początek?

Najczęściej leczenie zaczyna się od 10-20 mg na dobę, ale w niektórych przypadkach od razu 20-40 mg12.

Czy osoby starsze muszą mieć inną dawkę symwastatyny?

Nie, u osób w podeszłym wieku zwykle nie trzeba zmieniać dawki w stosunku do dorosłych1920.

Czy można stosować symwastatynę w ciąży?

Nie, symwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i w okresie karmienia piersią1112.

Jak długo można stosować symwastatynę?

Symwastatynę stosuje się tak długo, jak jest to potrzebne, zgodnie z zaleceniami lekarza i regularnym monitorowaniem wyników leczenia12.