Ogólne zasady dawkowania symwastatyny
Symwastatyna jest dostępna w postaci tabletek powlekanych i przyjmowana doustnie, zwykle raz na dobę wieczorem. Standardowy zakres dawkowania wynosi od 5 mg do 80 mg na dobę, przy czym najczęściej stosowane dawki to 10 mg, 20 mg oraz 40 mg1234. Dawka początkowa zależy od poziomu cholesterolu i ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, a także od celu terapeutycznego.
- Standardowa dawka początkowa u większości dorosłych to 10-20 mg na dobę, przyjmowane wieczorem1256.
- W przypadkach, gdy konieczne jest znaczne obniżenie poziomu “złego” cholesterolu LDL (powyżej 45%), leczenie można rozpocząć od 20-40 mg raz na dobę wieczorem12.
- Dawkę można stopniowo zwiększać w odstępach co najmniej 4 tygodni, aż do maksymalnej dawki 80 mg na dobę. Jednak tak wysoką dawkę zaleca się wyłącznie pacjentom z bardzo dużym ryzykiem powikłań i wtedy, gdy niższe dawki są nieskuteczne125.
- Symwastatynę należy przyjmować wieczorem, ponieważ wtedy jej skuteczność jest największa12.
- Podczas leczenia należy kontynuować dietę niskocholesterolową12.
- Przyjmowanie niektórych leków razem z symwastatyną może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza uszkodzenia mięśni (miopatii). Dotyczy to zwłaszcza leków takich jak amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem, elbaswir, grazoprewir oraz niektóre fibraty i preparaty na bazie kwasu nikotynowego78910.
- W takich przypadkach nie należy przekraczać dawki 10 mg (przy fibratach z wyjątkiem fenofibratu) lub 20 mg (przy wyżej wymienionych lekach) symwastatyny na dobę78910.
- Nie wolno stosować symwastatyny razem z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną czy danazolem1112.
- Sok grejpfrutowy także może zwiększać stężenie symwastatyny w organizmie i ryzyko powikłań1314.
Dawkowanie w zależności od wskazania
- Leczenie hipercholesterolemii (podwyższony cholesterol lub mieszana dyslipidemia): zazwyczaj 10-20 mg na dobę, wieczorem; w razie potrzeby 20-40 mg125.
- Leczenie rodzinnej hipercholesterolemii (homozygotyczna postać): początkowo 40 mg na dobę, wieczorem, często jako uzupełnienie innych metod leczenia151617.
- Zapobieganie zdarzeniom sercowo-naczyniowym (np. choroba wieńcowa): zwykle 20-40 mg na dobę, wieczorem151618.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dla dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej rok od pierwszej miesiączki, w wieku 10–17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, zwykle zaleca się rozpoczęcie leczenia od 10 mg raz na dobę wieczorem192021.
- Dawkę można zwiększać indywidualnie do 40 mg na dobę, przy czym nie zaleca się stosowania większych dawek w tej grupie wiekowej192022.
- Doświadczenia dotyczące stosowania symwastatyny u dzieci przed okresem dojrzewania są ograniczone23.
Pacjenci w podeszłym wieku
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- U osób z umiarkowaną niewydolnością nerek nie jest konieczna modyfikacja dawki789.
- W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min), należy bardzo ostrożnie rozważyć podawanie dawki większej niż 10 mg na dobę i – jeśli jest to niezbędne – rozpoczynać leczenie od najniższej skutecznej dawki192022.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- Symwastatyna jest przeciwwskazana u osób z czynną chorobą wątroby lub utrzymującym się, niewyjaśnionym zwiększeniem aktywności aminotransferaz w surowicy1112.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
- Stosowanie symwastatyny w ciąży i w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane1112.
- Przy stosowaniu leków takich jak amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem, elbaswir, grazoprewir lub fibraty (z wyjątkiem fenofibratu) nie wolno przekraczać odpowiednio 10 mg lub 20 mg symwastatyny na dobę789.
- W połączeniu z lomitapidem u osób z rodzinną hipercholesterolemią dawka nie może przekroczyć 40 mg na dobę1516.
- Symwastatyna nie może być stosowana z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz podczas ciąży i laktacji1112.
- Przed rozpoczęciem leczenia, a także podczas terapii należy monitorować stan zdrowia, zwłaszcza u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. w podeszłym wieku, z zaburzeniami nerek, kobiet, osób z niedoczynnością tarczycy, czy z chorobami mięśni w wywiadzie)2425.
Maksymalna dawka dobowa i ostrzeżenia dotyczące przedawkowania
- Maksymalna zalecana dawka symwastatyny to 80 mg na dobę, jednak jest ona zarezerwowana tylko dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i dużym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, u których niższe dawki okazały się nieskuteczne1254.
- Przedawkowanie zdarza się rzadko, a objawy zwykle ustępują po leczeniu objawowym262728.
- Nie ma specyficznego antidotum na przedawkowanie tej substancji262728.
Tabela podsumowująca dawkowanie symwastatyny w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli | 10-20 mg na dobę wieczorem; w razie potrzeby 20-40 mg na dobę wieczorem12 |
| Dzieci i młodzież (10–17 lat, po okresie dojrzewania) | Początkowo 10 mg na dobę wieczorem, w razie potrzeby do 40 mg na dobę1920 |
| Osoby starsze | Dawkowanie jak u dorosłych, bez konieczności modyfikacji1920 |
| Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek | Bez konieczności modyfikacji dawki78 |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) | Zaleca się rozpocząć od 10 mg na dobę i ostrożnie rozważyć ewentualne zwiększenie1920 |
| Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby | Przeciwwskazane stosowanie1112 |
| Kobiety w ciąży i karmiące piersią | Przeciwwskazane stosowanie1112 |
Symwastatyna – bezpieczeństwo i skuteczność w praktyce
Symwastatyna jest lekiem o potwierdzonej skuteczności w obniżaniu poziomu cholesterolu oraz w zmniejszaniu ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych u dorosłych i młodzieży od 10 roku życia. Schemat dawkowania zależy od wielu czynników – rodzaju schorzenia, wieku, stanu zdrowia nerek i wątroby oraz przyjmowanych jednocześnie leków. Zawsze należy przestrzegać zaleceń dotyczących maksymalnych dawek i uważać na możliwe interakcje z innymi lekami. W przypadku dzieci i młodzieży leczenie rozpoczyna się od najniższych dawek i dostosowuje indywidualnie do potrzeb. Symwastatyna nie jest przeznaczona do stosowania w ciąży, podczas karmienia piersią oraz u osób z czynną chorobą wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia i podczas terapii należy monitorować stan zdrowia i regularnie wykonywać badania kontrolne zgodnie z zaleceniami lekarza1254.


















