Jak dawkować sewelamer? – informacje ogólne

Sewelamer występuje w postaci tabletek powlekanych oraz proszku do sporządzania zawiesiny doustnej. Lek jest przeznaczony do stosowania doustnego i zawsze należy go przyjmować podczas posiłku, a nie na pusty żołądek123.

Standardowa dawka początkowa u dorosłych zależy od poziomu fosforanów w surowicy i wynosi:

  • 2,4 g na dobę (jeśli poziom fosforanów wynosi od 1,78 do 2,42 mmol/l, czyli 5,5–7,5 mg/dl)456
  • 4,8 g na dobę (jeśli poziom fosforanów przekracza 2,42 mmol/l, czyli >7,5 mg/dl)456

Lek należy przyjmować w trzech dawkach podzielonych, najlepiej razem z posiłkami. Po rozpoczęciu terapii konieczne jest regularne kontrolowanie poziomu fosforanów we krwi, a dawka leku może być indywidualnie dostosowywana przez lekarza789.

Ważne informacje dla pacjenta:

  • Sewelamer należy przyjmować zawsze podczas jedzenia. Nigdy nie należy go stosować na pusty żołądek12.
  • Tabletki należy połykać w całości – nie wolno ich kruszyć, żuć ani dzielić1.
  • Proszek do sporządzania zawiesiny należy rozpuścić w odpowiedniej ilości wody i wypić w ciągu 30 minut od przygotowania210.
  • W trakcie leczenia zalecane jest przestrzeganie diety zaleconej przez lekarza lub dietetyka711.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

U dzieci i młodzieży (w wieku powyżej 6 lat i o powierzchni ciała większej niż 0,75 m²) zalecana dawka początkowa to od 2,4 do 4,8 g na dobę, obliczana na podstawie powierzchni ciała (BSA). Lek podaje się trzy razy dziennie, najlepiej z posiłkiem lub przekąską121314.

  • Dla dzieci o BSA 0,75–1,2 m²: 0,8 g trzy razy na dobę. Dawka może być zwiększana lub zmniejszana o 0,4 g trzy razy dziennie w odstępach 2–4 tygodni151617.
  • Dla dzieci o BSA ≥1,2 m²: 1,6 g trzy razy na dobę. Dawka może być zwiększana lub zmniejszana o 0,8 g trzy razy dziennie w odstępach 2–4 tygodni151617.

Dzieciom o powierzchni ciała poniżej 1,2 m² lek należy podawać wyłącznie w formie zawiesiny doustnej, ponieważ tabletki nie były badane w tej grupie i nie są dla nich odpowiednie111819.

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie ma konieczności modyfikowania dawki sewelameru u osób starszych. Zalecane są takie same schematy dawkowania jak u dorosłych20219.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Sewelamer stosowany jest głównie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, w tym u osób poddawanych dializom. W przypadku tych pacjentów dawkowanie opiera się na poziomie fosforanów we krwi oraz indywidualnej odpowiedzi na leczenie. U osób przed dializą nie ustalono skuteczności i bezpieczeństwa stosowania sewelameru chlorowodorku2223.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania sewelameru u osób z zaburzeniami czynności wątroby, dlatego nie można udzielić jednoznacznych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki w tej grupie201121.

Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią

Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania sewelameru w ciąży i podczas karmienia piersią są ograniczone. W badaniach na zwierzętach obserwowano pewne działania niepożądane, takie jak niedobory witamin i wpływ na rozwój kości płodu, jednak nie można jednoznacznie przełożyć tych wyników na ludzi. Stosowanie leku w tych grupach powinno być zawsze skonsultowane z lekarzem242526.

Indywidualne dostosowanie dawki i czas trwania terapii

Dawka sewelameru powinna być regularnie dostosowywana w zależności od poziomu fosforanów w surowicy. Najczęściej lekarz zwiększa dawkę o 0,8 g trzy razy na dobę (czyli łącznie o 2,4 g na dobę) co 2–4 tygodnie, aż do osiągnięcia właściwego poziomu fosforanów7827. W praktyce klinicznej dawka podtrzymująca u dorosłych wynosi średnio około 6 g na dobę208.

Terapia sewelamerem jest kontynuowana tak długo, jak istnieje potrzeba kontrolowania poziomu fosforanów we krwi. Czas trwania leczenia określa lekarz prowadzący20.

Dawkowanie w zależności od postaci leku

  • Tabletki powlekane: Przyjmować w całości podczas posiłków. Nie należy ich dzielić ani żuć128.
  • Proszek do sporządzania zawiesiny doustnej: Każdą saszetkę należy rozpuścić w odpowiedniej ilości wody (np. 30 ml dla 0,8 g, 40 ml dla 1,6 g, 60 ml dla 2,4 g) i wypić w ciągu 30 minut od przygotowania22910.

W przypadku trudności z połykaniem tabletek, zalecane jest stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej1119.

Pamiętaj:

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

W badaniach klinicznych sewelamer podawano w dawkach do 14–14,4 g na dobę bez poważnych działań niepożądanych, ale przekroczenie zaleconych dawek może zwiększyć ryzyko zaparć i innych dolegliwości żołądkowo-jelitowych383940. W przypadku przedawkowania należy zastosować leczenie objawowe.

Sewelamer – dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli 2,4–4,8 g na dobę, podzielone na 3 dawki, przyjmowane z posiłkami; indywidualne dostosowanie dawki możliwe co 2–4 tygodnie; średnia dawka podtrzymująca ok. 6 g/dobę46
Dzieci (powyżej 6 lat, BSA >0,75 m²) 0,8–1,6 g trzy razy na dobę, w zależności od BSA; możliwa modyfikacja co 2–4 tygodnie; podawać w zawiesinie, jeśli BSA <1,2 m²151617
Dzieci (poniżej 6 lat lub BSA <0,75 m²) Nie zaleca się stosowania – brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności1119
Osoby starsze Dawkowanie jak u dorosłych2021
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Dawkowanie jak u dorosłych; indywidualna modyfikacja w zależności od poziomu fosforanów4
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Brak danych; brak zaleceń dotyczących modyfikacji dawki20
Kobiety w ciąży i karmiące Zalecana ostrożność – brak wystarczających danych klinicznych2426

Sewelamer – elastyczne i indywidualne podejście do dawkowania

Dawkowanie sewelameru wymaga indywidualnego podejścia, opartego na regularnym monitorowaniu poziomu fosforanów we krwi i uwzględnieniu specyficznych potrzeb pacjenta. Lek dostępny jest w różnych postaciach, co pozwala dostosować formę podania do wieku i preferencji chorego. U dzieci oraz osób z trudnościami w połykaniu zaleca się stosowanie zawiesiny doustnej, natomiast dorośli i osoby starsze mogą przyjmować tabletki. Brak konieczności modyfikowania dawki u osób starszych upraszcza terapię w tej grupie. Bezpieczeństwo i skuteczność sewelameru zostały potwierdzone w licznych badaniach, jednak w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, kobiet w ciąży i karmiących piersią, decyzję o stosowaniu leku należy podejmować ostrożnie. Ważne jest, aby ściśle przestrzegać zaleceń lekarza oraz diety, a w razie pojawienia się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego zgłosić się do specjalisty. Regularna kontrola parametrów laboratoryjnych pozwala na bezpieczne i skuteczne prowadzenie terapii789.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie sewelameru u dorosłych?

Zalecana dawka początkowa to 2,4 g lub 4,8 g na dobę, podzielone na 3 dawki, przyjmowane podczas posiłków. Dawka zależy od poziomu fosforanów we krwi4.

Jak podawać sewelamer dzieciom?

Dzieciom powyżej 6 lat i o powierzchni ciała >0,75 m² podaje się dawkę od 2,4 do 4,8 g na dobę, wyliczaną na podstawie powierzchni ciała. Lek najczęściej stosuje się w postaci zawiesiny doustnej12.

Czy osoby starsze muszą stosować inną dawkę sewelameru?

Nie, osoby w podeszłym wieku stosują takie same dawki jak dorośli20.

Czy można kruszyć lub dzielić tabletki sewelameru?

Nie, tabletek nie wolno kruszyć, żuć ani dzielić. Należy je połykać w całości1.

Jak często lekarz powinien kontrolować poziom fosforanów podczas leczenia?

Poziom fosforanów powinien być regularnie monitorowany, szczególnie podczas dostosowywania dawki. Kontrole wykonuje się co 2–4 tygodnie na początku terapii7.

Czy można stosować sewelamer u dzieci poniżej 6 roku życia?

Nie, brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania sewelameru u dzieci poniżej 6 lat lub o powierzchni ciała <0,75 m²11.