Bezpieczeństwo stosowania sertraliny – najważniejsze informacje

Sertralina, jako lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest szeroko wykorzystywana w leczeniu depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, lęku i innych zaburzeń psychicznych. Jej stosowanie wymaga jednak zachowania ostrożności w niektórych grupach pacjentów, takich jak osoby w podeszłym wieku, osoby z chorobami wątroby czy kobiety w ciąży123.

Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią

Stosowanie sertraliny w czasie ciąży nie jest zalecane, chyba że korzyści przewyższają potencjalne zagrożenia456. Badania wykazały, że sertralina nie powoduje wad wrodzonych, ale jej stosowanie przez matkę w późnych okresach ciąży może prowadzić do objawów odstawienia u noworodka, takich jak trudności z oddychaniem, drżenia, zaburzenia karmienia czy wahania temperatury ciała78. U noworodków może również wzrosnąć ryzyko tzw. przetrwałego nadciśnienia płucnego9.

Jeśli chodzi o karmienie piersią, sertralina i jej metabolity przenikają do mleka w niewielkich ilościach, ale dotychczas nie odnotowano istotnych działań niepożądanych u karmionych dzieci1011. Mimo to nie zaleca się jej stosowania u matek karmiących piersią, chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko12.

Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn

Badania kliniczne wykazały, że sertralina nie upośledza sprawności psychomotorycznej, co oznacza, że zasadniczo nie wpływa negatywnie na zdolność prowadzenia pojazdów czy obsługiwania maszyn1314. Jednak jak każdy lek przeciwdepresyjny, może u niektórych osób wywoływać objawy, które mogą zaburzać koncentrację lub refleks, dlatego zaleca się zachowanie ostrożności, szczególnie na początku leczenia lub przy zmianie dawki15.

Ważne dla pacjentów przyjmujących inne leki:

  • Sertralina nie powinna być stosowana jednocześnie z niektórymi lekami, zwłaszcza z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), pimozydem oraz lekami wydłużającymi odstęp QTc w EKG, ponieważ może to prowadzić do poważnych powikłań, w tym zespołu serotoninowego lub zaburzeń rytmu serca161718.
  • Współistniejące stosowanie sertraliny z innymi lekami działającymi na układ serotoninowy (np. inne SSRI, tryptany, opioidy, ziele dziurawca) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko niebezpiecznych interakcji1920.
  • Nie należy pić soku grejpfrutowego podczas terapii sertraliną, ponieważ może on znacznie zwiększać stężenie leku we krwi21.
  • Alkohol może nasilać działania niepożądane sertraliny i nie jest zalecany podczas leczenia22.

Interakcje z alkoholem

Chociaż badania wykazały, że sertralina nie nasila wpływu alkoholu na sprawność psychomotoryczną, picie alkoholu podczas leczenia nie jest zalecane2223. Połączenie obu substancji może zwiększać ryzyko działań niepożądanych, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koncentracji24.

Stosowanie u osób z niewydolnością nerek

Sertralina może być stosowana u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek bez konieczności zmiany dawki, ponieważ jest metabolizowana głównie w wątrobie, a nie wydalana przez nerki2526. Badania nie wykazały istotnej kumulacji leku nawet u osób z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek27.

Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby

U pacjentów z chorobami wątroby sertralinę należy stosować ostrożnie. W przypadku niewielkich lub umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby zaleca się zmniejszenie dawki lub rzadsze jej podawanie2829. Sertralina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, ponieważ może się u nich kumulować i wywoływać działania niepożądane28.

Stosowanie sertraliny u seniorów

U osób starszych sertralinę stosuje się ostrożnie ze względu na zwiększone ryzyko hiponatremii, czyli obniżenia poziomu sodu we krwi, które może prowadzić do osłabienia, zaburzeń koncentracji, a nawet poważniejszych powikłań130. Ogólnie jednak częstość i rodzaj działań niepożądanych u seniorów są podobne jak u młodszych pacjentów25.

O czym jeszcze warto wiedzieć, stosując sertralinę?

  • Sertralina może powodować objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, zaburzenia snu czy lęk, szczególnie jeśli lek jest odstawiany nagle. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki31.
  • Może zwiększać ryzyko nieprawidłowych krwawień, zwłaszcza u osób stosujących leki wpływające na płytki krwi (np. aspiryna, leki przeciwzakrzepowe, niektóre leki przeciwpsychotyczne)3233.
  • U dzieci i młodzieży sertralina jest stosowana tylko w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych. W tej grupie należy ściśle monitorować objawy samobójcze i rozwój psychofizyczny34.
  • U osób z padaczką lub zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi sertralinę należy stosować ostrożnie i pod ścisłym nadzorem lekarza35.

Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

  • Osoby z cukrzycą – sertralina może wpływać na poziom glukozy we krwi, dlatego w razie potrzeby należy dostosować dawki insuliny lub leków doustnych36.
  • Pacjenci z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujący leki przeciwzakrzepowe są bardziej narażeni na krwawienia32.
  • Pacjenci z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania – sertralina może powodować rozszerzenie źrenic i zwiększenie ciśnienia w oku37.
  • Pacjenci z chorobami serca lub przyjmujący leki wydłużające odstęp QTc powinni być monitorowani ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca17.
  • Osoby z padaczką powinny być uważnie obserwowane, a w razie wystąpienia napadów sertralinę należy odstawić35.
  • Niektóre osoby mogą doświadczyć pobudzenia psychoruchowego (akatyzji) zwłaszcza na początku leczenia28.

Sertralina – profil bezpieczeństwa w pigułce

Grupa pacjentów Możliwość stosowania Uwagi
Osoby w podeszłym wieku Można stosować Stosować ostrożnie – ryzyko hiponatremii, częstsze działania niepożądane
Kobiety w ciąży Zalecana ostrożność Nie zaleca się, chyba że korzyści przeważają ryzyko; możliwe objawy odstawienia u noworodka
Karmiące matki Zalecana ostrożność Przenika do mleka w niewielkich ilościach; brak istotnych działań niepożądanych u niemowląt
Pacjenci z niewydolnością nerek Można stosować Bez konieczności zmiany dawki
Pacjenci z niewydolnością wątroby Stosować ostrożnie Konieczność zmniejszenia dawki; przeciwwskazanie w ciężkiej niewydolności
Prowadzenie pojazdów Zachować ostrożność Możliwe zaburzenia koncentracji, szczególnie na początku leczenia
Alkohol Zachować ostrożność Nie zaleca się spożywania alkoholu
Dzieci i młodzież Można stosować (tylko ZO-K, wiek 6+) Wymaga ścisłej obserwacji pod kątem zachowań samobójczych i rozwoju
Pacjenci z chorobami serca Zachować ostrożność Ryzyko wydłużenia QTc – monitorować EKG
Osoby z padaczką Stosować ostrożnie W razie napadów odstawić lek

Pytania i odpowiedzi

Czy sertralina jest bezpieczna dla kobiet w ciąży?

Nie zaleca się stosowania sertraliny w ciąży, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Może powodować objawy odstawienia u noworodka i inne powikłania1.

Czy można pić alkohol podczas leczenia sertraliną?

Nie zaleca się spożywania alkoholu podczas stosowania sertraliny, ponieważ może on nasilać działania niepożądane leku2.

Czy sertralina jest bezpieczna dla osób z chorobami nerek?

Tak, sertralinę można stosować u osób z zaburzeniami czynności nerek bez konieczności zmiany dawki3.

Jakie są najważniejsze przeciwwskazania do stosowania sertraliny?

Nie wolno jej stosować z inhibitorami MAO, pimozydem oraz u osób z ciężką niewydolnością wątroby4.

Czy sertralina może powodować objawy odstawienia?

Tak, nagłe przerwanie leczenia sertraliną może prowadzić do objawów odstawienia, takich jak zawroty głowy, lęk, nudności5.