Podstawowe zasady dawkowania rytuksymabu

Rytuksymab (Rituximabum) jest podawany przede wszystkim w postaci wlewu dożylnego, choć w leczeniu niektórych nowotworów układu chłonnego stosuje się także podskórne wstrzyknięcia. Schemat dawkowania zależy od rozpoznania, wieku, postaci leku oraz drogi podania12345678910. Podawanie zawsze odbywa się pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w stosowaniu tego typu terapii.

Postacie i drogi podania

  • Wlew dożylny (IV): Stosowany w większości wskazań – w onkologii i chorobach autoimmunologicznych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci135678910.
  • Iniekcja podskórna (SC): Dostępna w leczeniu chłoniaków nieziarniczych i przewlekłej białaczki limfocytowej u dorosłych. Zawsze pierwszy cykl podaje się dożylnie, a kolejne można podawać podskórnie24.

Schematy dawkowania w zależności od wskazania i drogi podania

Chłoniaki nieziarnicze (NHL) – dorośli

  • Leczenie skojarzone z chemioterapią (dożylnie): 375 mg/m2 powierzchni ciała w pierwszym dniu każdego cyklu chemioterapii, przez maksymalnie 8 cykli11121314151617.
  • Leczenie podtrzymujące (dożylnie): 375 mg/m2 co 2 miesiące (po zakończeniu leczenia indukcyjnego), maksymalnie przez 2 lata. W przypadku nawrotu lub oporności – 375 mg/m2 co 3 miesiące18121314151617.
  • Monoterapia (dożylnie): 375 mg/m2 raz w tygodniu przez 4 tygodnie. Powtórne leczenie możliwe w tej samej dawce i schemacie19202122232425.
  • Postać podskórna: Pierwszy cykl dożylnie (375 mg/m2), kolejne cykle: 1400 mg podskórnie w 1. dniu każdego cyklu chemioterapii (do 8 cykli). W leczeniu podtrzymującym: 1400 mg co 2 miesiące (wcześniej nieleczeni) lub co 3 miesiące (nawrót/oporność), maksymalnie przez 2 lata26.

Chłoniaki nieziarnicze rozlane z dużych komórek B – dorośli

  • Dożylnie: 375 mg/m2 w 1. dniu każdego cyklu chemioterapii (CHOP), przez 8 cykli27282930313233.
  • Podskórnie: Po pierwszym dożylnym cyklu (375 mg/m2) kolejne cykle 1400 mg podskórnie w pierwszym dniu każdego cyklu, do 8 cykli34.

Przewlekła białaczka limfocytowa (PBL) – dorośli

  • Dożylnie: W 0. dniu pierwszego cyklu 375 mg/m2, następnie w każdym kolejnym cyklu 500 mg/m2 w 1. dniu cyklu, przez łącznie 6 cykli. Chemioterapia powinna być podana po infuzji rytuksymabu35363738394041.
  • Podskórnie: W 0. dniu pierwszego cyklu dożylnie 375 mg/m2, następnie w kolejnych cyklach podskórnie 1600 mg w 1. dniu każdego cyklu, przez łącznie 6 cykli42.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – dorośli

  • Cykl leczenia obejmuje dwie infuzje dożylne po 1000 mg każda, podawane w odstępie dwóch tygodni. Decyzję o kolejnym cyklu podejmuje się najwcześniej po 24 tygodniach od poprzedniego cyklu, w zależności od aktywności choroby434445464748.

Ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń (GPA) i mikroskopowe zapalenie naczyń (MPA) – dorośli

  • Indukcja remisji: 375 mg/m2 dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie49444546474841.
  • Leczenie podtrzymujące: Dwie infuzje po 500 mg w odstępie dwóch tygodni, a następnie 500 mg co 6 miesięcy, przez minimum 24 miesiące po uzyskaniu remisji505152535455.
Ważne: Szybkość podawania rytuksymabu podczas wlewu dożylnego jest ściśle określona i powinna być zwiększana stopniowo, szczególnie podczas pierwszego podania. Zalecana wstępna szybkość infuzji to 50 mg/godz. Po 30 minutach można ją zwiększać co 30 minut o 50 mg/godz., aż do maksymalnie 400 mg/godz. Kolejne dawki mogą być podawane szybciej, zaczynając od 100 mg/godz. i zwiększając co 30 minut o 100 mg/godz., do 400 mg/godz. W niektórych przypadkach, np. w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, u pacjentów dobrze tolerujących lek możliwe jest zastosowanie szybszego wlewu (250 mg/godz. przez 30 min, a potem 600 mg/godz. przez 90 min)56575859606162.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

  • Chłoniaki nieziarnicze (od 6 miesięcy do <18 lat): 375 mg/m2 powierzchni ciała dożylnie, zgodnie z protokołem chemioterapii – liczba podań i terminy zależą od konkretnego protokołu, zwykle kilka cykli w ramach leczenia skojarzonego636465666768.
  • Ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń i mikroskopowe zapalenie naczyń (od 2 do <18 lat): 375 mg/m2 dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie697071727374.
  • Przewlekła białaczka limfocytowa: Brak danych dotyczących stosowania u dzieci.

Dawkowanie u pacjentów w podeszłym wieku

  • Nie ma konieczności modyfikacji dawki u osób starszych (powyżej 65 lat). Stosuje się standardowe schematy dawkowania jak u dorosłych497576636465666768.

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

  • Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawki w łagodnej lub umiarkowanej niewydolności nerek czy wątroby. U osób z ciężkimi zaburzeniami rytuksymab nie jest zalecany bez indywidualnej oceny lekarza4976636465666768.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Brak jest wystarczających danych o bezpieczeństwie stosowania rytuksymabu w ciąży i podczas karmienia piersią. Lekarz podejmuje decyzję indywidualnie, oceniając korzyści i ryzyko77787980818283848586.
Najważniejsze informacje dla pacjentów:

  • Rytuksymab podaje się wyłącznie w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych pod ścisłym nadzorem lekarza.
  • Dawkowanie zależy od rozpoznania, masy ciała lub powierzchni ciała, wieku, drogi podania i postaci leku.
  • U dzieci i młodzieży schemat leczenia może się różnić od schematu dla dorosłych i zależy od konkretnej jednostki chorobowej.
  • W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy dużej liczbie komórek nowotworowych, lekarz może zastosować dodatkowe środki ostrożności, np. podać leki osłonowe przed rozpoczęciem wlewu.
  • W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas podawania leku, szybkość infuzji może zostać zmniejszona lub wlew czasowo przerwany56575859606162.

Tabela podsumowująca dawkowanie rytuksymabu

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli – chłoniaki nieziarnicze (NHL), chemioterapia skojarzona (IV) 375 mg/m2 w 1. dniu cyklu, przez max. 8 cykli
Dorośli – chłoniaki nieziarnicze, leczenie podtrzymujące (IV) 375 mg/m2 co 2 miesiące (nieleczeni) lub co 3 miesiące (nawrót/oporność), do 2 lat
Dorośli – chłoniaki nieziarnicze, monoterapia (IV) 375 mg/m2 raz w tygodniu przez 4 tygodnie
Dorośli – chłoniaki nieziarnicze, podskórnie 1. cykl dożylnie 375 mg/m2, kolejne: 1400 mg podskórnie w 1. dniu cyklu, do 8 cykli
Dorośli – chłoniaki rozlane z dużych komórek B (IV) 375 mg/m2 w 1. dniu cyklu, przez 8 cykli
Dorośli – chłoniaki rozlane z dużych komórek B, podskórnie 1. cykl dożylnie, kolejne: 1400 mg podskórnie w 1. dniu cyklu, do 8 cykli
Dorośli – przewlekła białaczka limfocytowa (IV) 375 mg/m2 w 0. dniu 1. cyklu, potem 500 mg/m2 w 1. dniu cyklu, przez 6 cykli
Dorośli – przewlekła białaczka limfocytowa, podskórnie 1. cykl dożylnie, kolejne: 1600 mg podskórnie w 1. dniu cyklu, przez 6 cykli
Dorośli – reumatoidalne zapalenie stawów 2 x 1000 mg dożylnie w odstępie 2 tygodni, kolejne cykle min. po 24 tygodniach
Dorośli – GPA/MPA (indukcja remisji) 375 mg/m2 dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie
Dorośli – GPA/MPA (podtrzymanie) 2 x 500 mg w odstępie 2 tygodni, potem 500 mg co 6 miesięcy, min. 24 miesiące
Dzieci i młodzież (NHL, od 6 m.ż. do <18 lat) 375 mg/m2 dożylnie zgodnie z protokołem chemioterapii (zwykle kilka cykli)
Dzieci i młodzież (GPA/MPA, od 2 do <18 lat) 375 mg/m2 dożylnie raz w tygodniu przez 4 tygodnie
Pacjenci w podeszłym wieku Dawkowanie jak u dorosłych
Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby Brak szczegółowych zaleceń modyfikacji dawki
Kobiety w ciąży/karmiące Stosowanie tylko w razie konieczności – decyzja lekarza

Rytuksymab – elastyczność dawkowania i bezpieczeństwo

Dawkowanie rytuksymabu jest ściśle określone przez wskazania i podlega indywidualizacji w zależności od masy ciała, powierzchni ciała oraz wieku pacjenta. Lekarz podejmuje decyzję o wyborze drogi podania (dożylnie lub podskórnie) oraz o długości trwania terapii. W przypadku dzieci i młodzieży dawkowanie rytuksymabu jest zawsze dostosowywane do specyfiki danej choroby i wytycznych terapeutycznych636465666768. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, a także u kobiet w ciąży i karmiących piersią, stosowanie leku wymaga szczególnej ostrożności oraz indywidualnej decyzji lekarza prowadzącego77787980818283848586.

Pytania i odpowiedzi

Jak często podaje się rytuksymab w chłoniaku nieziarniczym?

W leczeniu skojarzonym z chemioterapią rytuksymab podaje się dożylnie w dawce 375 mg/m2 w 1. dniu każdego cyklu, zwykle przez 8 cykli1112.

Czy dzieci mogą otrzymywać rytuksymab?

Tak, dzieci powyżej 6 miesięcy mogą otrzymywać rytuksymab w leczeniu chłoniaków, a powyżej 2 lat w leczeniu ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń. Dawka jest ustalana indywidualnie6970.

Czy rytuksymab można podawać podskórnie?

Tak, w niektórych wskazaniach u dorosłych stosuje się iniekcje podskórne, ale pierwszy cykl zawsze podaje się dożylnie24.

Jak wygląda dawkowanie rytuksymabu w reumatoidalnym zapaleniu stawów?

Podaje się dwie infuzje dożylne po 1000 mg w odstępie 2 tygodni, a kolejne cykle co najmniej po 24 tygodniach, jeśli jest to konieczne43.