REKLAMA

Ogólne zasady dawkowania rysperydonu

Rysperydon jest dostępny w kilku postaciach: tabletkach, roztworze doustnym oraz w postaci zastrzyków o przedłużonym działaniu. Każda z tych form ma swoje specyficzne zasady dawkowania, które zależą również od leczonego schorzenia, wieku pacjenta oraz innych czynników zdrowotnych123.

Tabletki i roztwór doustny

  • Dorośli: W leczeniu schizofrenii leczenie zwykle zaczyna się od 2 mg na dobę, następnie drugiego dnia dawkę można zwiększyć do 4 mg na dobę. Optymalna dawka terapeutyczna wynosi od 4 do 6 mg na dobę. Lek można przyjmować raz lub dwa razy na dobę134.
  • Epizody maniakalne (dorośli): Zalecana dawka początkowa to 2 mg raz na dobę. Dawka może być zwiększana o 1 mg na dobę, nie częściej niż co 24 godziny. Zakres skutecznych dawek to 1–6 mg na dobę56.
  • Krótkotrwała agresja u pacjentów z otępieniem: Zazwyczaj zaczyna się od 0,25 mg dwa razy na dobę (najczęściej w postaci roztworu doustnego). Dawka może być zwiększana co drugi dzień o 0,25 mg, aż do uzyskania skuteczności. Optymalnie stosuje się 0,5 mg dwa razy na dobę, a u niektórych pacjentów do 1 mg dwa razy na dobę78.
  • Dzieci i młodzież (zaburzenia zachowania): Dawkę ustala się w zależności od masy ciała. U osób ważących 50 kg lub więcej: początkowo 0,5 mg raz na dobę, z możliwością zwiększania o 0,5 mg co drugi dzień. U osób ważących poniżej 50 kg: początkowo 0,25 mg raz na dobę (najlepiej w postaci roztworu doustnego), z możliwością zwiększania o 0,25 mg co drugi dzień91011.

Rysperydon w zastrzykach o przedłużonym działaniu

  • Dorośli: Zazwyczaj zaczyna się od 25 mg domięśniowo co dwa tygodnie. Jeśli wcześniej przyjmowana była większa dawka rysperydonu doustnie, można rozważyć większą dawkę zastrzyku – 37,5 mg lub 50 mg co dwa tygodnie. Zmiana z leku doustnego na zastrzyk wymaga wcześniejszego ustabilizowania leczenia doustnego21213.
  • Podtrzymujące leczenie: Dawka podtrzymująca to najczęściej 25 mg co dwa tygodnie, ale niektórzy pacjenci mogą potrzebować większych dawek. Zwiększanie dawki nie powinno odbywać się częściej niż raz na 4 tygodnie1415.
  • OKEDI (nowa postać o przedłużonym działaniu): Podaje się ją co 28 dni. Dawka dobierana jest na podstawie wcześniejszego leczenia doustnym rysperydonem. Jeśli pacjent przyjmował 3 mg doustnie – zmiana na 75 mg OKEDI, jeśli 4 mg lub więcej – zmiana na 100 mg OKEDI. Dawka podtrzymująca to zwykle 75 mg lub 100 mg co 28 dni13.
Ważne informacje o dawkowaniu rysperydonu

  • Nie wszystkie postacie leku są odpowiednie do podawania bardzo małych dawek – najmniejsze dawki (np. 0,25 mg) zwykle podaje się w postaci roztworu doustnego.
  • Dawkowanie ustala się indywidualnie i może wymagać powolnego zwiększania, zwłaszcza u osób starszych lub z zaburzeniami czynności nerek czy wątroby.
  • Lek przyjmuje się doustnie niezależnie od posiłków.
  • W przypadku odstawiania leku zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów odstawiennych.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Rysperydon nie jest zalecany w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych u osób poniżej 18 roku życia ze względu na brak danych dotyczących skuteczności116.
  • W zaburzeniach zachowania stosuje się niższe dawki, ustalane na podstawie masy ciała i wieku. Dawkę zwiększa się stopniowo, nie częściej niż co drugi dzień911.
  • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 5 lat17.

Pacjenci w podeszłym wieku

  • Zalecana dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę. Można ją stopniowo zwiększać o 0,5 mg dwa razy na dobę do dawki 1–2 mg dwa razy na dobę516.
  • W zastrzykach o przedłużonym działaniu najczęściej stosuje się 25 mg co dwa tygodnie1819.
  • W przypadku osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy rozpocząć od niższych dawek doustnych i dopiero po potwierdzeniu tolerancji przejść na zastrzyki20.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

  • W tej grupie zaleca się rozpoczęcie leczenia od połowy dawki początkowej i kolejne zwiększanie dawek przeprowadzać wolniej niż u pozostałych pacjentów2122.
  • Przed zastosowaniem zastrzyków o przedłużonym działaniu należy przez co najmniej dwa tygodnie stosować doustny rysperydon w dawce początkowej 0,5 mg dwa razy na dobę. W drugim tygodniu można zwiększyć dawkę do 1 mg dwa razy na dobę lub 2 mg raz na dobę20.
  • W przypadku umiarkowanych lub ciężkich zaburzeń nerek nie zaleca się stosowania niektórych postaci rysperydonu o przedłużonym działaniu23.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Brak szczegółowych zaleceń dotyczących dawkowania – stosowanie rysperydonu w ciąży i w okresie karmienia piersią powinno być każdorazowo rozważone przez lekarza1.
Przedawkowanie i bezpieczeństwo terapii rysperydonem

  • Maksymalna dawka dobowa doustnego rysperydonu to 16 mg na dobę – nie zaleca się jej przekraczać, ponieważ nie zwiększa skuteczności, a podnosi ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe (np. drżenia, sztywność mięśni)53.
  • W przypadku zastrzyków o przedłużonym działaniu nie należy przekraczać 50 mg co dwa tygodnie1819.
  • Przedawkowanie może prowadzić do senności, zaburzeń rytmu serca, niedociśnienia czy drgawek24.
  • W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala25.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie rysperydonu może się różnić w zależności od schorzenia:

  • Schizofrenia: Standardowe dawki opisane powyżej, w leczeniu przewlekłym można rozważyć zastrzyki o przedłużonym działaniu.
  • Epizody maniakalne: Dawkowanie zbliżone do leczenia schizofrenii, ale nie przekracza się 6 mg na dobę.
  • Krótkotrwała agresja w otępieniu: Niższe dawki i ograniczony czas leczenia – do 6 tygodni.
  • Zaburzenia zachowania u dzieci i młodzieży: Dawkowanie zależy od masy ciała i wieku, stosowane tylko w określonych przypadkach i przez ograniczony czas.

Tabela podsumowująca schemat dawkowania

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (schizofrenia) 2 mg na dobę początkowo, zwiększanie do 4 mg na dobę drugiego dnia, zwykle 4–6 mg/dobę, raz lub dwa razy na dobę doustnie
Dorośli (epizody maniakalne) 2 mg raz na dobę początkowo, zwiększanie o 1 mg/dobę, zakres 1–6 mg/dobę
Dorośli (zastrzyk o przedłużonym działaniu) 25 mg domięśniowo co 2 tygodnie, ewentualnie 37,5 lub 50 mg co 2 tygodnie
Dorośli (OKEDI) 75 mg lub 100 mg domięśniowo co 28 dni (dawka zależna od wcześniejszego leczenia doustnego)
Dzieci i młodzież (zaburzenia zachowania, ≥50 kg) 0,5 mg raz na dobę początkowo, zwiększanie o 0,5 mg co drugi dzień, zwykle 1 mg/dobę
Dzieci i młodzież (zaburzenia zachowania, <50 kg) 0,25 mg raz na dobę początkowo, zwiększanie o 0,25 mg co drugi dzień, zwykle 0,5 mg/dobę
Osoby starsze 0,5 mg dwa razy na dobę początkowo, stopniowe zwiększanie do 1–2 mg dwa razy na dobę
Pacjenci z zaburzeniami nerek/wątroby Początkowo połowa standardowej dawki, powolne zwiększanie; zastrzyki po wcześniejszym potwierdzeniu tolerancji doustnej
Kobiety w ciąży i karmiące Lek stosowany tylko w razie konieczności, pod nadzorem lekarza

Rysperydon – elastyczność i bezpieczeństwo dawkowania

Rysperydon jest lekiem, który pozwala na indywidualne dopasowanie dawki do potrzeb pacjenta – zarówno w postaci tabletek, roztworu doustnego, jak i zastrzyków o przedłużonym działaniu. Dawkowanie powinno być zawsze dostosowane do wieku, masy ciała, stanu zdrowia oraz wskazania terapeutycznego. W przypadku szczególnych grup pacjentów – dzieci, osób starszych, pacjentów z zaburzeniami nerek lub wątroby – konieczne jest rozpoczęcie leczenia od niższych dawek i ostrożne ich zwiększanie. Dzięki temu możliwe jest skuteczne i bezpieczne stosowanie rysperydonu w wielu różnych sytuacjach klinicznych12313.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są standardowe dawki rysperydonu dla dorosłych?

W leczeniu schizofrenii leczenie zaczyna się od 2 mg na dobę, a następnie zwiększa do 4 mg na dobę. Optymalna dawka to 4–6 mg na dobę. Lek można przyjmować raz lub dwa razy na dobę1.

Jak dawkować rysperydon u dzieci z zaburzeniami zachowania?

U dzieci o masie ciała 50 kg lub więcej początkowa dawka to 0,5 mg raz na dobę, a u dzieci poniżej 50 kg – 0,25 mg raz na dobę. Dawkę można zwiększać co drugi dzień9.

Czy rysperydon można stosować u osób starszych?

Tak, zwykle zaczyna się od 0,5 mg dwa razy na dobę i stopniowo zwiększa dawkę do 1–2 mg dwa razy na dobę. U osób starszych należy zachować ostrożność przy zwiększaniu dawki5.

Jakie są zalecenia przy zaburzeniach nerek lub wątroby?

Zaleca się rozpoczynanie leczenia od połowy dawki i wolniejsze jej zwiększanie. Przed zastosowaniem zastrzyków należy sprawdzić tolerancję doustnego rysperydonu21.

Jak długo można stosować rysperydon w leczeniu agresji u osób z otępieniem?

Zalecany czas leczenia to maksymalnie 6 tygodni, a decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz na podstawie oceny stanu pacjenta7.

REKLAMA