Dawkowanie rotygotyny – podstawowe informacje
Rotygotyna jest dostępna w formie plastrów przezskórnych, które uwalniają określoną ilość substancji czynnej przez 24 godziny. Plaster nakleja się raz dziennie na czystą, suchą i zdrową skórę w różnych miejscach ciała, takich jak brzuch, udo, biodro, bok tułowia, bark lub ramię. Ważne jest, by każdego dnia zmieniać miejsce przyklejenia plastra i nie naklejać go ponownie w to samo miejsce przez co najmniej 14 dni12.
Plastry z rotygotyną występują w kilku wariantach – uwalniających od 1 mg do 16 mg substancji czynnej na dobę, co pozwala elastycznie dopasować leczenie do potrzeb pacjenta34.
Standardowe schematy dawkowania u dorosłych
- Zespół niespokojnych nóg (RLS): leczenie rozpoczyna się od dawki 1 mg/24 h raz na dobę. W razie potrzeby dawkę można zwiększać co tydzień o 1 mg/24 h, aż do maksymalnie 3 mg/24 h56.
- Choroba Parkinsona – wczesna postać: leczenie rozpoczyna się od 2 mg/24 h raz na dobę, a następnie dawkę zwiększa się co tydzień o 2 mg/24 h, do uzyskania skutecznej dawki. Maksymalna dawka to 8 mg/24 h, ale u niektórych pacjentów wystarczające są 4 mg/24 h lub 6 mg/24 h. Najczęściej skuteczna dawka osiągana jest w ciągu 3-4 tygodni76.
- Choroba Parkinsona – postać zaawansowana (z fluktuacjami): leczenie rozpoczyna się od 4 mg/24 h raz na dobę, a następnie dawkę zwiększa się co tydzień o 2 mg/24 h aż do maksymalnej dawki 16 mg/24 h. Najczęściej stosowane dawki to 8–16 mg/24 h, a skuteczna dawka jest osiągana w ciągu 3–7 tygodni. W razie potrzeby można stosować więcej niż jeden plaster, by uzyskać wyższą dawkę89.
- Plaster z rotygotyną należy naklejać codziennie mniej więcej o tej samej porze, a po 24 godzinach wymienić na nowy, przyklejając go w innym miejscu na skórze.
- Nie wolno naklejać plastra na podrażnioną, zaczerwienioną lub uszkodzoną skórę.
- Nie należy dzielić plastra na części ani narażać miejsca jego przyklejenia na silne źródła ciepła (np. sauna, gorąca kąpiel, podkładki grzewcze), aby nie zaburzyć uwalniania leku12.
- W razie zapomnienia o zmianie plastra należy jak najszybciej przykleić nowy na pozostały czas doby10.
Dawkowanie rotygotyny w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania rotygotyny u dzieci i młodzieży nie zostały potwierdzone. Brakuje zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie wiekowej – stosowanie rotygotyny u osób poniżej 18. roku życia jest przeciwwskazane lub niezalecane211.
Pacjenci w podeszłym wieku
Nie ma konieczności rutynowej zmiany dawkowania u osób starszych. Jednak w przypadku dodatkowych chorób, takich jak niewydolność nerek czy wątroby, należy zachować szczególną ostrożność i obserwować reakcję organizmu na leczenie1112.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Dostosowanie dawki nie jest wymagane u pacjentów z łagodnymi, umiarkowanymi ani ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, w tym u osób poddawanych dializom. Jednak w przypadku nagłego pogorszenia pracy nerek może dojść do niespodziewanej kumulacji leku, dlatego w takiej sytuacji należy uważnie monitorować stan pacjenta1113.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
Nie jest konieczne modyfikowanie dawki u osób z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami pracy wątroby należy zachować szczególną ostrożność – nie ma wystarczających danych na temat bezpieczeństwa stosowania rotygotyny w tej grupie, a w razie pogorszenia stanu wątroby może być konieczne zmniejszenie dawki1112.
Kobiety w ciąży i matki karmiące piersią
Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania rotygotyny w okresie ciąży i karmienia piersią. Decyzję o ewentualnym zastosowaniu leku w tych sytuacjach podejmuje lekarz, uwzględniając potencjalne korzyści i ryzyko11.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie rotygotyny jest różne w zależności od leczonej choroby:
- W zespole niespokojnych nóg: maksymalna dawka wynosi 3 mg/24 h i nie należy jej przekraczać, nawet jeśli objawy utrzymują się. Dawkę należy dostosować do indywidualnej odpowiedzi na leczenie56.
- W chorobie Parkinsona: dawkowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby – im bardziej zaawansowana postać, tym wyższa może być wymagana dawka (do 16 mg/24 h)79.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
- Zespół niespokojnych nóg: maksymalna dawka to 3 mg/24 h. Przekroczenie tej dawki nie poprawia skuteczności leczenia, a może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych5.
- Choroba Parkinsona – wczesna postać: maksymalna dawka to 8 mg/24 h7.
- Choroba Parkinsona – postać zaawansowana: maksymalna dawka to 16 mg/24 h8.
W przypadku przedawkowania mogą wystąpić objawy, takie jak nudności, wymioty, niskie ciśnienie, niekontrolowane ruchy, omamy, splątanie, drgawki czy inne objawy pobudzenia układu nerwowego. Nie ma antidotum – leczenie polega na zdjęciu plastra i wspomaganiu czynności życiowych1415.
- Dawkę należy zwiększać stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza, by zminimalizować ryzyko działań niepożądanych.
- Przerywanie leczenia powinno odbywać się stopniowo – w zespole niespokojnych nóg zmniejsza się dawkę o 1 mg/24 h co drugi dzień, a w chorobie Parkinsona o 2 mg/24 h co drugi dzień.
- Stosowanie wyższych dawek niż zalecane nie zwiększa skuteczności, a może prowadzić do nasilenia objawów choroby lub pojawienia się działań niepożądanych510.
- Nie należy stosować rotygotyny u dzieci i młodzieży – brak jest danych potwierdzających bezpieczeństwo w tej grupie.
Podsumowanie: Rotygotyna – elastyczne dawkowanie w różnych chorobach
Rotygotyna, dostępna w formie plastrów przezskórnych, umożliwia indywidualne dopasowanie leczenia zarówno w chorobie Parkinsona, jak i w zespole niespokojnych nóg. Dawkowanie różni się w zależności od wskazania, stopnia zaawansowania choroby oraz cech pacjenta. Poniżej znajduje się tabela podsumowująca najważniejsze schematy dawkowania:
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli z zespołem niespokojnych nóg | Początkowo 1 mg/24 h raz na dobę, zwiększanie co tydzień o 1 mg/24 h do maks. 3 mg/24 h |
| Dorośli – choroba Parkinsona (wczesna postać) | Początkowo 2 mg/24 h raz na dobę, zwiększanie co tydzień o 2 mg/24 h do maks. 8 mg/24 h (najczęściej 6–8 mg/24 h) |
| Dorośli – choroba Parkinsona (zaawansowana postać) | Początkowo 4 mg/24 h raz na dobę, zwiększanie co tydzień o 2 mg/24 h do maks. 16 mg/24 h (najczęściej 8–16 mg/24 h) |
| Dzieci i młodzież | Nie zaleca się / Przeciwwskazane |
| Osoby starsze | Jak u dorosłych; szczególna ostrożność w chorobach współistniejących |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Brak konieczności zmiany dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby (łagodną/umiarkowaną) | Brak konieczności zmiany dawki |
| Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby | Zalecana ostrożność; możliwe zmniejszenie dawki |


















