Repaglinid – działania niepożądane i skutki uboczne

Repaglinid – wprowadzenie do działań niepożądanych

Repaglinid (Repaglinidum) to lek doustny, stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, który ma na celu obniżenie poziomu glukozy we krwi¹². Jak każdy lek, repaglinid może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta muszą one wystąpić³. Występowanie i nasilenie objawów ubocznych zależy od wielu czynników, takich jak stosowana dawka, droga podania, czas trwania terapii, indywidualna wrażliwość organizmu, a także inne przyjmowane leki czy towarzyszące choroby⁴⁵.

Najczęściej pojawiające się działania niepożądane dotyczą zmiany poziomu cukru we krwi, w tym hipoglikemii, czyli zbyt niskiego stężenia glukozy. Objawy te mogą być łagodne, ale w niektórych przypadkach mogą przybrać poważniejszy charakter. Warto podkreślić, że korzyści ze stosowania repaglinidu zwykle przewyższają ryzyko działań niepożądanych, jednak ważne jest, by pacjent był świadomy możliwych zagrożeń i wiedział, jak na nie reagować⁶.

Profil działań niepożądanych repaglinidu jest podobny we wszystkich dostępnych postaciach tabletek, niezależnie od producenta i dawki. Nie wykazano różnic w częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy poszczególnymi dawkami czy produktami na rynku⁷⁸.

Działania niepożądane występujące często

Do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych repaglinidu należą:

• Hipoglikemia – czyli spadek poziomu cukru we krwi. Może objawiać się uczuciem głodu, drżeniem rąk, nadmiernym poceniem się, osłabieniem, rozdrażnieniem, a w ciężkich przypadkach – zaburzeniami świadomości lub utratą przytomności. Hipoglikemia częściej występuje, gdy pacjent pominie posiłek, przyjmie zbyt dużą dawkę leku, wykona nadmierny wysiłek fizyczny lub jest pod wpływem stresu¹⁹¹⁰.
• Ból brzucha i biegunka – objawy ze strony przewodu pokarmowego, które mogą być uciążliwe, ale zazwyczaj mają łagodny przebieg¹¹¹².

Działania niepożądane występujące rzadziej

• Choroby układu krążenia – rzadko mogą pojawić się objawy ze strony serca, jak zaburzenia rytmu czy inne choroby serca⁹¹¹.

Działania niepożądane występujące bardzo rzadko

• Reakcje uczuleniowe – bardzo rzadko mogą pojawić się uogólnione reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne lub zapalenie naczyń. Mogą również wystąpić odczyny skórne, takie jak rumień, świąd, wysypka i pokrzywka¹³¹⁴.
• Zaburzenia widzenia – przemijające zaburzenia widzenia, zwłaszcza na początku leczenia, mogą być związane ze zmianami poziomu cukru we krwi. Zwykle są one łagodne i ustępują samoistnie¹⁵.
• Nieprawidłowa czynność wątroby i zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – w większości przypadków te zmiany są łagodne i przemijające, a tylko nieliczni pacjenci muszą przerwać leczenie. Opisywano pojedyncze przypadki ciężkiej niewydolności wątroby¹⁶¹⁷.
• Wymioty i zaparcia – objawy ze strony przewodu pokarmowego o bardzo rzadkim charakterze¹⁸.

Działania niepożądane o nieznanej częstości występowania

• Śpiączka hipoglikemiczna i utrata przytomności wywołana hipoglikemią – bardzo poważne powikłania, które mogą pojawić się w wyniku zbyt dużego spadku poziomu cukru we krwi¹⁹.
• Nudności – mogą się pojawić u niektórych osób, choć trudno określić, jak często¹⁸.
• Reakcje nadwrażliwości skórnej – rumień, świąd, wysypka i pokrzywka mogą wystąpić niezależnie od dawki czy długości terapii²⁰.

Opis wybranych działań niepożądanych

W przypadku reakcji uczuleniowych, mogą one mieć postać zarówno łagodnych zmian skórnych, jak i poważniejszych objawów, takich jak reakcja anafilaktyczna (nagła, groźna dla życia reakcja alergiczna) czy zapalenie naczyń¹³²¹. Zaburzenia widzenia są najczęściej przemijające i związane ze zmianami poziomu cukru, pojawiają się głównie na początku leczenia i zwykle nie wymagają odstawienia leku²². W przypadku zaburzeń czynności wątroby, większość przypadków ma łagodny przebieg, ale należy zwracać uwagę na objawy sugerujące poważniejsze uszkodzenie wątroby, takie jak żółtaczka czy znaczne osłabienie¹⁴.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Każde działanie niepożądane, które wystąpi podczas stosowania repaglinidu, warto zgłosić do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub do producenta leku. Takie zgłoszenia pomagają w monitorowaniu bezpieczeństwa terapii i mogą przyczynić się do poprawy jakości leczenia dla wszystkich pacjentów²³.

Podsumowanie: Repaglinid – działania niepożądane i bezpieczeństwo stosowania

Repaglinid to skuteczny lek w terapii cukrzycy typu 2, jednak – jak każdy lek – może powodować działania niepożądane. Najczęściej są to objawy związane ze zbyt niskim poziomem cukru we krwi, czyli hipoglikemią. Rzadziej występują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, a bardzo rzadko poważniejsze zaburzenia, takie jak reakcje uczuleniowe, przemijające zaburzenia widzenia czy zmiany w pracy wątroby. Każdy pacjent powinien być świadomy tych możliwych działań i wiedzieć, jak na nie reagować. W razie wystąpienia niepokojących objawów warto zgłosić je lekarzowi i odpowiednim instytucjom, co przyczynia się do zwiększenia bezpieczeństwa terapii.

Tabela działań niepożądanych repaglinidu

¹⁸²⁴²⁵