Remifentanyl – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
Remifentanyl to substancja czynna o bardzo silnym i krótkotrwałym działaniu przeciwbólowym, która może wymagać szczególnej ostrożności u niektórych pacjentów, zwłaszcza w przypadku zaburzeń oddychania, chorób serca, nerek czy wątroby, a także u osób starszych i kobiet w ciąży123.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania remifentanylu u kobiet w ciąży456.
- Remifentanyl może być używany u kobiet w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko dla płodu456.
- Nie wiadomo, czy remifentanyl przenika do mleka matki, ale zaleca się przerwanie karmienia piersią na 24 godziny po jego zastosowaniu456.
- Remifentanyl przenika przez łożysko i może wywołać depresję oddechową u noworodka, dlatego podczas porodu lub cięcia cesarskiego powinien być stosowany jedynie w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą obserwacją456.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Po zastosowaniu remifentanylu pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn789.
- Lekarz zdecyduje, kiedy możliwy będzie powrót do tych czynności789.
- Zaleca się, aby pacjent po zastosowaniu remifentanylu wracał do domu pod opieką innej osoby789.
Interakcje z alkoholem
- Po zastosowaniu remifentanylu nie należy spożywać alkoholu131415.
- Jednoczesne stosowanie alkoholu i remifentanylu może nasilić działanie uspokajające oraz zwiększyć ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak depresja oddechowa czy utrata przytomności161718.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Farmakokinetyka remifentanylu (czyli sposób jego działania i wydalania) nie zmienia się znacząco u pacjentów z różnym stopniem niewydolności nerek192021.
- Nie ma konieczności modyfikowania dawki u tych pacjentów, nawet przy dłuższym stosowaniu (do 3 dni na oddziale intensywnej terapii)192021.
- U osób z ciężką niewydolnością nerek może dojść do kumulacji nieaktywnego metabolitu remifentanylu, ale nie powoduje to dodatkowych działań niepożądanych związanych z działaniem na receptory opioidowe222324.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby farmakokinetyka remifentanylu nie ulega istotnej zmianie222526.
- Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby mogą być jednak bardziej wrażliwi na działanie hamujące oddychanie – konieczne jest uważne monitorowanie i stopniowe dostosowywanie dawki222526.
Stosowanie substancji czynnej u seniorów
- U osób w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) obserwuje się wolniejsze usuwanie remifentanylu z organizmu (klirens jest mniejszy o ok. 25%)192021.
- Efekt działania remifentanylu jest u nich silniejszy, dlatego dawkę początkową należy zmniejszyć o połowę i dopiero później ostrożnie ją zwiększać, w zależności od potrzeb192021.
- Remifentanyl może wchodzić w interakcje z innymi lekami, zwłaszcza uspokajającymi (benzodiazepiny, niektóre leki przeciwdepresyjne, leki nasenne) – takie połączenie może prowadzić do nadmiernego uspokojenia, trudności z oddychaniem, a nawet śpiączki161718.
- Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO wymaga szczególnej ostrożności; nieodwracalne MAO należy odstawić na co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia remifentanylem131415.
- U osób z zaburzeniami psychicznymi lub historią uzależnień (alkohol, inne substancje) ryzyko uzależnienia od remifentanylu jest wyższe272829.
- Nie stosować remifentanylu dłużej niż 3 dni u pacjentów wentylowanych mechanicznie na oddziale intensywnej terapii123.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z nadwrażliwością na opioidy mogą być bardziej narażeni na reakcje alergiczne lub działania niepożądane123.
- Nie zaleca się stosowania remifentanylu u noworodków i niemowląt poniżej 1. roku życia ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa303132.
- Osoby wyniszczone, z niskim ciśnieniem krwi lub zmniejszoną objętością krwi są bardziej wrażliwe na działania remifentanylu, zwłaszcza na układ krążenia333435.
- Pacjenci z zaburzeniami oddychania wymagają szczególnego nadzoru podczas stosowania tej substancji101112.
Remifentanyl – podsumowanie bezpieczeństwa stosowania w różnych grupach
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Kobiety w ciąży | Ostrożnie | Stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko |
| Karmiące matki | Ostrożnie | Przerwać karmienie piersią na 24 godziny po podaniu |
| Prowadzenie pojazdów | Zakazane | Po zastosowaniu nie wolno prowadzić pojazdów |
| Alkohol | Zakazane | Nie spożywać po podaniu remifentanylu |
| Pacjenci z niewydolnością nerek | Można stosować | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Pacjenci z niewydolnością wątroby | Można stosować | Monitorować pod kątem depresji oddechowej |
| Seniorzy | Ostrożnie | Zalecane zmniejszenie dawki początkowej |
| Noworodki i niemowlęta <1 rok | Nie zalecane | Brak wystarczających danych o bezpieczeństwie |
| Pacjenci z zaburzeniami oddychania | Ostrożnie | Wymagana ścisła kontrola i monitorowanie |
| Pacjenci z chorobami psychicznymi, uzależnieniami | Ostrożnie | Zwiększone ryzyko uzależnienia |


















