Jak działa ranitydyna?
Ranitydyna należy do grupy leków zwanych antagonistami receptora H2. Jej głównym zadaniem jest hamowanie wydzielania kwasu solnego w żołądku, zarówno w stanie spoczynku, jak i po posiłku. Dzięki temu zmniejsza kwaśność soku żołądkowego oraz ilość pepsyny, co łagodzi objawy takie jak zgaga, niestrawność czy ból w nadbrzuszu1234. Ranitydyna działa szybko i jej efekt utrzymuje się nawet do 12 godzin po przyjęciu pojedynczej dawki234.
Wskazania do stosowania u dorosłych
Ranitydyna jest stosowana w leczeniu oraz zapobieganiu wielu schorzeniom przewodu pokarmowego, które wiążą się z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego. W zależności od postaci i dawki, zakres wskazań może się różnić. Poniżej znajduje się lista głównych wskazań:
- Leczenie choroby wrzodowej dwunastnicy oraz łagodnej postaci choroby wrzodowej żołądka, także owrzodzeń wywołanych przez niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)567.
- Zapobieganie owrzodzeniom dwunastnicy podczas stosowania NLPZ, zwłaszcza u osób z chorobą wrzodową w wywiadzie568.
- Leczenie owrzodzeń dwunastnicy związanych z zakażeniem Helicobacter pylori56.
- Leczenie refluksowego zapalenia przełyku oraz łagodzenie objawów refluksu żołądkowo-przełykowego567.
- Zespół Zollingera-Ellisona, czyli rzadkie schorzenie związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego679.
- Leczenie owrzodzenia pooperacyjnego i zapobieganie nawrotom owrzodzeń67.
- Objawowe leczenie nawracających dolegliwości dyspeptycznych, takich jak zgaga, niestrawność, nadkwaśność, bóle w nadbrzuszu, niepowiązanych z chorobą organiczną przewodu pokarmowego1011121314.
- Zapobieganie zespołowi Mendelsona, czyli aspiracji kwaśnej treści żołądkowej podczas znieczulenia ogólnego, zwłaszcza u kobiet w trakcie porodu569.
- Zapobieganie krwawieniom z owrzodzenia stresowego u ciężko chorych pacjentów oraz nawracającym krwawieniom z owrzodzenia trawiennego159.
Wskazania do stosowania u dzieci
Ranitydyna może być stosowana u dzieci powyżej 3. roku życia, jednak zakres wskazań jest bardziej ograniczony i zależy od postaci leku oraz wieku dziecka. Najczęściej stosuje się ją w krótkotrwałym leczeniu owrzodzenia trawiennego oraz w leczeniu refluksu żołądkowo-przełykowego, w tym refluksowego zapalenia przełyku i łagodzeniu objawów refluksu157.
- Krótkotrwałe leczenie owrzodzenia trawiennego157.
- Leczenie refluksu żołądkowo-przełykowego, w tym refluksowego zapalenia przełyku i łagodzenie objawów refluksu157.
Nie wszystkie wskazania dla dorosłych są odpowiednie dla dzieci – na przykład, profilaktyka zespołu Mendelsona czy leczenie zespołu Zollingera-Ellisona nie są standardowo zalecane w tej grupie wiekowej157. W przypadku dzieci, dawkowanie i czas trwania terapii muszą być ściśle dostosowane do wieku i masy ciała dziecka oraz nadzorowane przez lekarza15.
Wskazania u innych szczególnych grup pacjentów
Ranitydyna może być stosowana u osób starszych, jednak w tej grupie należy zachować ostrożność z uwagi na większe ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia ze strony układu nerwowego czy zwiększone ryzyko zapalenia płuc171819. U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się modyfikację dawkowania, ponieważ lek jest wydalany głównie przez nerki i może się kumulować202122.
- Osoby starsze oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, przewlekła choroba płuc czy obniżona odporność, są bardziej narażeni na niektóre działania niepożądane podczas stosowania ranitydyny.
- W przypadku niewydolności nerek konieczne jest indywidualne dostosowanie dawki.
- W badaniach wykazano zwiększone ryzyko zachorowania na pozaszpitalne zapalenie płuc podczas przyjmowania ranitydyny.
- Przed rozpoczęciem leczenia wrzodu żołądka ranitydyną należy wykluczyć nowotworowy charakter choroby.
Tabela wskazań – stosowanie ranitydyny w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy | Tak | Tak, krótkotrwale | Tak, krótkotrwale (od 3 lat) | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Owrzodzenia wywołane przez NLPZ | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Choroba refluksowa przełyku | Tak | Tak | Tak (od 3 lat) | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zespół Zollingera-Ellisona | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zapobieganie zespołowi Mendelsona | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Objawowe leczenie zgagi, niestrawności, nadkwaśności | Tak | Brak danych | Brak danych | Tak | Tak, z modyfikacją |
| Zapobieganie krwawieniom z owrzodzenia stresowego | Tak | Nie | Nie | Tak | Tak, z modyfikacją |
Ranitydyna – wszechstronność i ograniczenia w stosowaniu
Ranitydyna jest lekiem o szerokim zastosowaniu w leczeniu i łagodzeniu dolegliwości przewodu pokarmowego związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu żołądkowego. Wskazania obejmują zarówno leczenie ostrych schorzeń, jak i profilaktykę powikłań. Ważne jest, aby pamiętać, że zakres wskazań zależy od postaci leku, drogi podania, wieku pacjenta i ewentualnych chorób współistniejących. W przypadku dzieci oraz osób z niewydolnością nerek konieczna jest szczególna ostrożność i dostosowanie dawkowania1572022.


















