Standardowe dawki ranitydyny i definicja przedawkowania
Ranitydyna to substancja czynna należąca do grupy antagonistów receptora H2, stosowana przede wszystkim w leczeniu nadkwaśności żołądka i choroby wrzodowej12. Standardowe dawki ranitydyny różnią się w zależności od postaci leku oraz wskazań, jednak najczęściej stosowane dawki to 75 mg, 150 mg lub 300 mg na dobę w przypadku tabletek oraz 50 mg na 100 ml roztworu przy podaniu dożylnym34. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku przekraczającej zalecaną dawkę dobową, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, a w skrajnych przypadkach – do wystąpienia objawów zatrucia56. W literaturze medycznej opisano przypadki spożycia nawet 18 g ranitydyny w ciągu doby, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne578.
Objawy przedawkowania ranitydyny
Ranitydyna charakteryzuje się specyficznym i wybiórczym działaniem, dlatego przedawkowanie tej substancji zazwyczaj nie prowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych7910. Objawy po przedawkowaniu są zwykle przemijające i przypominają te, które mogą wystąpić podczas leczenia standardowymi dawkami leku58. Najczęściej obserwowane są:
- Bradykardia (spowolnienie akcji serca)5
- Arytmia komorowa (zaburzenia rytmu serca)5
- Senność5
- Uczucie suchości w jamie ustnej5
- Niedociśnienie tętnicze (spadek ciśnienia krwi)5678
- Zaburzenia chodu678
W badaniach na zwierzętach po bardzo wysokich dawkach ranitydyny obserwowano drżenia, wymioty i przyspieszony oddech, jednak u ludzi objawy są najczęściej łagodne lub umiarkowane i ustępują samoistnie11. Nie odnotowano zgonów w wyniku przedawkowania ranitydyny u ludzi11.
Przedawkowanie w zależności od drogi podania i postaci leku
Ranitydyna występuje w różnych postaciach: tabletki, tabletki musujące, roztwory do wstrzykiwań oraz roztwory do infuzji3412. Objawy przedawkowania, niezależnie od drogi podania, są podobne i polegają głównie na nasileniu typowych działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania po podaniu dożylnym lub domięśniowym nie odnotowano poważnych powikłań, a objawy są zwykle przemijające6. W przypadku doustnego przedawkowania – nawet bardzo wysokich dawek – objawy również ustępują po leczeniu objawowym578.
Postępowanie w przypadku przedawkowania ranitydyny
Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na przedawkowanie ranitydyny5. W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki należy przede wszystkim monitorować stan pacjenta i stosować leczenie objawowe, czyli łagodzenie występujących dolegliwości oraz podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych567813. W przypadku bardzo wysokiego poziomu ranitydyny we krwi, lek można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy (specjalnego zabiegu oczyszczania krwi)56781113. Jeśli do przedawkowania doszło w wyniku połknięcia leku, można rozważyć usunięcie niewchłoniętej substancji z żołądka13.
W przypadku wystąpienia niepokojących objawów lub przyjęcia znacznie większej niż zalecana dawki ranitydyny, zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub udać się do szpitala.
- Nie istnieje odtrutka na przedawkowanie ranitydyny – leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspomaganiu organizmu.
- W ciężkich przypadkach można zastosować hemodializę, by szybciej usunąć lek z organizmu.
- W przypadku przedawkowania innymi lekami jednocześnie, należy uwzględnić możliwe interakcje, ponieważ ranitydyna może wpływać na metabolizm innych substancji.
- Należy zawsze zachować ostrożność i nie przekraczać zalecanych dawek.
Tabela: Objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji przy przedawkowaniu ranitydyny
| Objawy | Postępowanie | Konieczność hospitalizacji |
|---|---|---|
| Łagodne (senność, suchość w ustach, lekkie zawroty głowy) | Obserwacja, leczenie objawowe | Raczej nie, jeśli objawy ustępują |
| Umiarkowane (niedociśnienie, zaburzenia chodu, bradykardia) | Monitorowanie stanu zdrowia, leczenie podtrzymujące, rozważenie hemodializy | Tak, jeśli objawy się nasilają lub utrzymują |
| Ciężkie (arytmia komorowa, znaczne zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa) | Natychmiastowa hospitalizacja, intensywne leczenie objawowe, hemodializa | Bezwzględnie tak |
Ranitydyna – przedawkowanie zwykle niegroźne, ale wymaga uwagi
Przedawkowanie ranitydyny rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie jeśli zostanie rozpoznane i odpowiednio leczone. Objawy najczęściej mają charakter łagodny lub umiarkowany i ustępują po wdrożeniu leczenia objawowego5678. Nie należy jednak lekceważyć sytuacji, w której doszło do spożycia większej ilości leku, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi lub przyjmujących inne leki jednocześnie. W przypadku przedawkowania zawsze należy zachować czujność i – w razie potrzeby – skorzystać z pomocy medycznej. Bezpieczeństwo stosowania ranitydyny zależy przede wszystkim od przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i świadomego przyjmowania leków.


















