Standardowe dawki ranitydyny i definicja przedawkowania

Ranitydyna to substancja czynna należąca do grupy antagonistów receptora H2, stosowana przede wszystkim w leczeniu nadkwaśności żołądka i choroby wrzodowej12. Standardowe dawki ranitydyny różnią się w zależności od postaci leku oraz wskazań, jednak najczęściej stosowane dawki to 75 mg, 150 mg lub 300 mg na dobę w przypadku tabletek oraz 50 mg na 100 ml roztworu przy podaniu dożylnym34. Przedawkowanie oznacza przyjęcie ilości leku przekraczającej zalecaną dawkę dobową, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, a w skrajnych przypadkach – do wystąpienia objawów zatrucia56. W literaturze medycznej opisano przypadki spożycia nawet 18 g ranitydyny w ciągu doby, co znacznie przekracza dawki terapeutyczne578.

Objawy przedawkowania ranitydyny

Ranitydyna charakteryzuje się specyficznym i wybiórczym działaniem, dlatego przedawkowanie tej substancji zazwyczaj nie prowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych7910. Objawy po przedawkowaniu są zwykle przemijające i przypominają te, które mogą wystąpić podczas leczenia standardowymi dawkami leku58. Najczęściej obserwowane są:

W badaniach na zwierzętach po bardzo wysokich dawkach ranitydyny obserwowano drżenia, wymioty i przyspieszony oddech, jednak u ludzi objawy są najczęściej łagodne lub umiarkowane i ustępują samoistnie11. Nie odnotowano zgonów w wyniku przedawkowania ranitydyny u ludzi11.

Ważne: Objawy przedawkowania ranitydyny są zwykle łagodne i przemijające, jednak u niektórych osób mogą pojawić się niepokojące symptomy, takie jak zaburzenia rytmu serca czy spadek ciśnienia tętniczego. W razie zaobserwowania nietypowych objawów po przyjęciu zbyt dużej dawki leku, nie należy ich bagatelizować. Szybka reakcja i wdrożenie odpowiedniego postępowania mogą zapobiec pogorszeniu stanu zdrowia.

Przedawkowanie w zależności od drogi podania i postaci leku

Ranitydyna występuje w różnych postaciach: tabletki, tabletki musujące, roztwory do wstrzykiwań oraz roztwory do infuzji3412. Objawy przedawkowania, niezależnie od drogi podania, są podobne i polegają głównie na nasileniu typowych działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania po podaniu dożylnym lub domięśniowym nie odnotowano poważnych powikłań, a objawy są zwykle przemijające6. W przypadku doustnego przedawkowania – nawet bardzo wysokich dawek – objawy również ustępują po leczeniu objawowym578.

Postępowanie w przypadku przedawkowania ranitydyny

Nie istnieje specyficzne antidotum (odtrutka) na przedawkowanie ranitydyny5. W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki należy przede wszystkim monitorować stan pacjenta i stosować leczenie objawowe, czyli łagodzenie występujących dolegliwości oraz podtrzymywanie podstawowych funkcji życiowych567813. W przypadku bardzo wysokiego poziomu ranitydyny we krwi, lek można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy (specjalnego zabiegu oczyszczania krwi)56781113. Jeśli do przedawkowania doszło w wyniku połknięcia leku, można rozważyć usunięcie niewchłoniętej substancji z żołądka13.

W przypadku wystąpienia niepokojących objawów lub przyjęcia znacznie większej niż zalecana dawki ranitydyny, zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub udać się do szpitala.

Pamiętaj:

  • Nie istnieje odtrutka na przedawkowanie ranitydyny – leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspomaganiu organizmu.
  • W ciężkich przypadkach można zastosować hemodializę, by szybciej usunąć lek z organizmu.
  • W przypadku przedawkowania innymi lekami jednocześnie, należy uwzględnić możliwe interakcje, ponieważ ranitydyna może wpływać na metabolizm innych substancji.
  • Należy zawsze zachować ostrożność i nie przekraczać zalecanych dawek.

Tabela: Objawy, postępowanie i konieczność hospitalizacji przy przedawkowaniu ranitydyny

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (senność, suchość w ustach, lekkie zawroty głowy) Obserwacja, leczenie objawowe Raczej nie, jeśli objawy ustępują
Umiarkowane (niedociśnienie, zaburzenia chodu, bradykardia) Monitorowanie stanu zdrowia, leczenie podtrzymujące, rozważenie hemodializy Tak, jeśli objawy się nasilają lub utrzymują
Ciężkie (arytmia komorowa, znaczne zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa) Natychmiastowa hospitalizacja, intensywne leczenie objawowe, hemodializa Bezwzględnie tak

Ranitydyna – przedawkowanie zwykle niegroźne, ale wymaga uwagi

Przedawkowanie ranitydyny rzadko prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych, szczególnie jeśli zostanie rozpoznane i odpowiednio leczone. Objawy najczęściej mają charakter łagodny lub umiarkowany i ustępują po wdrożeniu leczenia objawowego5678. Nie należy jednak lekceważyć sytuacji, w której doszło do spożycia większej ilości leku, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi lub przyjmujących inne leki jednocześnie. W przypadku przedawkowania zawsze należy zachować czujność i – w razie potrzeby – skorzystać z pomocy medycznej. Bezpieczeństwo stosowania ranitydyny zależy przede wszystkim od przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i świadomego przyjmowania leków.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są objawy przedawkowania ranitydyny?

Najczęstsze objawy to senność, suchość w ustach, niedociśnienie, bradykardia, arytmia komorowa oraz zaburzenia chodu.1234

Czy istnieje antidotum na przedawkowanie ranitydyny?

Nie istnieje specyficzne antidotum. Leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspomaganiu organizmu.1

Czy konieczna jest hospitalizacja po przedawkowaniu ranitydyny?

Hospitalizacja jest konieczna, jeśli objawy są umiarkowane lub ciężkie, np. przy poważnych zaburzeniach rytmu serca lub znacznych spadkach ciśnienia.12

Jak leczy się przedawkowanie ranitydyny?

Stosuje się leczenie objawowe i podtrzymujące. W ciężkich przypadkach możliwa jest hemodializa.123