REKLAMA

Propylotiouracyl i tiamazol to leki przeciwtarczycowe, które różnią się m.in. wskazaniami, bezpieczeństwem stosowania w ciąży i u dzieci.

Porównywane substancje czynne i ich podstawowe cechy

Propylotiouracyl i tiamazol to leki z grupy tyreostatyków, czyli substancji stosowanych w leczeniu nadczynności tarczycy12. Obie substancje hamują produkcję hormonów tarczycy, co pozwala na kontrolowanie objawów chorób takich jak choroba Gravesa-Basedowa czy toksyczny wole12. Leki te podaje się najczęściej doustnie w postaci tabletek34. Zarówno propylotiouracyl, jak i tiamazol są stosowane u dorosłych, a także — w określonych przypadkach — u dzieci56. Obie substancje mogą być wykorzystywane przed zabiegami chirurgicznymi na tarczycy lub przed leczeniem jodem radioaktywnym78.

Wskazania do stosowania — podobieństwa i różnice

Obie substancje stosuje się przede wszystkim w leczeniu nadczynności tarczycy, w tym choroby Gravesa-Basedowa, autonomicznego toksycznego gruczolaka czy przygotowaniu do operacji tarczycy lub leczenia jodem radioaktywnym78. Propylotiouracyl jest również stosowany w leczeniu tzw. przełomu tarczycowego — bardzo ciężkiego stanu związanego z nagłym nasileniem objawów nadczynności tarczycy7. Tiamazol, poza leczeniem nadczynności tarczycy i przygotowaniem do zabiegu, wykorzystywany jest także profilaktycznie u osób, które muszą być narażone na kontakt z jodem, na przykład podczas badań obrazowych9.
Jeśli chodzi o stosowanie u dzieci, propylotiouracyl jest zarezerwowany dla pacjentów powyżej 6. roku życia, a tiamazol — powyżej 3. roku życia56. U najmłodszych dzieci tiamazol nie jest zalecany z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa6.
Wskazania do stosowania tych leków mogą się różnić w szczególnych sytuacjach klinicznych, np. u kobiet w ciąży czy pacjentów z innymi schorzeniami1011.

Ważne: Propylotiouracyl jest często wybierany jako lek pierwszego wyboru w leczeniu nadczynności tarczycy u kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, gdyż uważa się go za bezpieczniejszy dla rozwijającego się dziecka niż tiamazol. Tiamazol natomiast może być stosowany w kolejnych trymestrach, ale zawsze po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka. Oba leki wymagają ścisłej kontroli lekarskiej oraz regularnych badań laboratoryjnych podczas terapii101211.

Mechanizm działania i różnice farmakokinetyczne

Zarówno propylotiouracyl, jak i tiamazol hamują syntezę hormonów tarczycy poprzez blokowanie enzymu odpowiedzialnego za wbudowywanie jodu do tyreoglobuliny12. Dzięki temu organizm produkuje mniej tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Propylotiouracyl, oprócz blokowania syntezy hormonów w tarczycy, hamuje także przekształcanie tyroksyny (T4) do aktywnej trijodotyroniny (T3) w tkankach obwodowych, co jest szczególnie ważne w ciężkich przypadkach nadczynności tarczycy i w przełomie tarczycowym13. Tiamazol nie wykazuje tego dodatkowego działania2.
Farmakokinetyka obu leków różni się pod względem wchłaniania, metabolizmu i wydalania. Propylotiouracyl jest szybko wchłaniany, ale jego działanie utrzymuje się przez ok. 6-8 godzin, dlatego podaje się go kilka razy na dobę14. Tiamazol natomiast utrzymuje się dłużej w organizmie i często wystarcza jedna lub dwie dawki na dobę15.
Warto też podkreślić, że propylotiouracyl wiąże się z białkami osocza, a tiamazol praktycznie się z nimi nie wiąże, co może wpływać na ich działanie w organizmie1415.

Przeciwwskazania i środki ostrożności — na co uważać?

Obie substancje nie powinny być stosowane u osób uczulonych na dany lek lub inne leki z tej samej grupy1617. Przeciwwskazaniem do stosowania propylotiouracylu są także: niewydolność wątroby, zaburzenia krwi (np. agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość) oraz nadczynność tarczycy z dużym wolem zamostkowym, zwłaszcza przy ucisku na tarczycę16. Tiamazol jest przeciwwskazany u osób z zaburzeniami krwi (granulocytopenia), cholestazą (zastojem żółci), wcześniejszym uszkodzeniem szpiku po leczeniu tiamazolem lub karbimazolem oraz u pacjentów, u których wystąpiło ostre zapalenie trzustki po podaniu tych leków18.
Obie substancje mogą wywoływać poważne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza (spadek liczby białych krwinek), dlatego podczas leczenia konieczna jest regularna kontrola morfologii krwi1920. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby i nerek, gdyż w tych przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki lub nawet odstawienie leku2122.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

  • Dzieci: Propylotiouracyl jest stosowany u dzieci powyżej 6. roku życia, a tiamazol — powyżej 3. roku życia. W obu przypadkach stosowanie u młodszych dzieci jest niewskazane lub niezalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa56.
  • Kobiety w ciąży: Propylotiouracyl jest preferowany w pierwszym trymestrze ciąży, ponieważ przenika przez łożysko w mniejszym stopniu niż tiamazol i uznaje się go za bezpieczniejszy dla płodu w tym okresie10. Tiamazol może powodować wady rozwojowe u dziecka, zwłaszcza jeśli jest stosowany w pierwszym trymestrze11. W kolejnych trymestrach można rozważyć zmianę leku na tiamazol, ale zawsze po indywidualnej ocenie sytuacji.
  • Kobiety karmiące piersią: Oba leki mogą być stosowane, ale w jak najmniejszych skutecznych dawkach, a dziecko powinno być monitorowane pod kątem funkcji tarczycy2324.
  • Kierowcy: Propylotiouracyl nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów25. Tiamazol również nie ma istotnego wpływu na prowadzenie pojazdów, jednak u niektórych osób może powodować zawroty głowy — w takim przypadku należy zachować ostrożność26.
  • Osoby z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby: W obu przypadkach może być konieczna modyfikacja dawkowania lub szczególna ostrożność podczas stosowania leków2122.
Ważne dla bezpieczeństwa:

  • Oba leki mogą powodować ciężkie działania niepożądane, takie jak uszkodzenie wątroby lub poważne zaburzenia krwi (agranulocytoza).
  • W trakcie leczenia konieczna jest regularna kontrola badań laboratoryjnych, zwłaszcza morfologii krwi i parametrów wątrobowych.
  • Niektóre objawy, takie jak gorączka, ból gardła, złe samopoczucie, mogą wymagać natychmiastowej konsultacji lekarskiej i wykonania badań.
  • Leki te wymagają ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i czasu leczenia.

Porównanie najważniejszych cech – tabela

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Propylotiouracyl Nadczynność tarczycy, choroba Gravesa-Basedowa, przygotowanie do operacji, przełom tarczycowy Powyżej 6. roku życia Lek z wyboru w I trymestrze; ostrożnie w pozostałych Brak istotnego wpływu
Tiamazol Nadczynność tarczycy, przygotowanie do operacji, leczenie profilaktyczne przy ekspozycji na jod Powyżej 3. roku życia Może powodować wady wrodzone; niezalecany w I trymestrze Możliwe zawroty głowy

7510258612269271128

Propylotiouracyl i tiamazol – wybór leku zależny od sytuacji

Propylotiouracyl i tiamazol to leki o podobnym działaniu, ale z istotnymi różnicami, które wpływają na wybór terapii w konkretnych przypadkach. Propylotiouracyl jest często preferowany u kobiet w ciąży w pierwszym trymestrze oraz w ciężkich przypadkach nadczynności tarczycy, natomiast tiamazol jest częściej wybierany u dzieci powyżej 3. roku życia i dorosłych poza okresem ciąży. Ostateczny wybór leku powinien być zawsze dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, wieku, stanu zdrowia oraz innych czynników ryzyka. Wspólna cecha obu substancji to konieczność regularnej kontroli laboratoryjnej i ścisłego przestrzegania zaleceń lekarskich w celu zapewnienia bezpieczeństwa terapii.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się propylotiouracyl od tiamazolu?

Propylotiouracyl dodatkowo hamuje przemianę tyroksyny do trijodotyroniny i jest preferowany w ciąży; tiamazol nie wykazuje tego działania i nie jest zalecany w I trymestrze ciąży.

Który lek jest bezpieczniejszy w ciąży?

Propylotiouracyl uznaje się za bezpieczniejszy w pierwszym trymestrze ciąży; tiamazol może powodować wady wrodzone, zwłaszcza przy stosowaniu na początku ciąży.

Czy oba leki można stosować u dzieci?

Propylotiouracyl stosuje się u dzieci powyżej 6 lat, tiamazol u dzieci powyżej 3 lat. U młodszych dzieci leki nie są zalecane.

Jakie są główne przeciwwskazania do stosowania tych leków?

Przeciwwskazaniami są m.in. nadwrażliwość na lek, zaburzenia krwi (np. agranulocytoza), poważne choroby wątroby oraz niektóre choroby współistniejące.

REKLAMA