Jak działa propafenon?
Propafenon należy do grupy leków przeciwarytmicznych klasy IC, które stabilizują pracę serca. Działa głównie poprzez blokowanie kanałów sodowych w komórkach mięśnia sercowego, co spowalnia przewodzenie impulsów elektrycznych w sercu. Dzięki temu rytm serca staje się bardziej regularny i kontrolowany. Dodatkowo, propafenon wykazuje słabe działanie blokujące receptory beta-adrenergiczne, co także wpływa na uspokojenie pracy serca123.
Wskazania do stosowania propafenonu
Propafenon jest stosowany w leczeniu wybranych zaburzeń rytmu serca, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 12 lat. Wskazania mogą się różnić w zależności od postaci leku (tabletki powlekane lub roztwór do wstrzykiwań) oraz drogi podania4567.
Wskazania u dorosłych
U dorosłych propafenon jest przeznaczony do leczenia objawowych zaburzeń rytmu serca, które mogą powodować poważne dolegliwości lub stanowić zagrożenie dla życia. Wskazania obejmują:
- Częstoskurcz węzłowy – szybkie bicie serca spowodowane nieprawidłową pracą węzła przedsionkowo-komorowego457.
- Częstoskurcz nadkomorowy u pacjentów z zespołem Wolffa-Parkinsona-White’a (WPW) – zaburzenie, w którym obecne są dodatkowe drogi przewodzenia impulsów w sercu457.
- Napadowe migotanie przedsionków – nieregularne i często szybkie bicie przedsionków serca, które pojawia się i znika457.
- Ciężka, objawowa tachyarytmia komorowa – szybki rytm serca pochodzący z komór, który może być groźny dla życia i wymaga pilnego leczenia457.
- Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie terapii propafenonem konieczne jest monitorowanie pracy serca za pomocą EKG oraz kontrola ciśnienia krwi.
- Lek ten może wywoływać nowe zaburzenia rytmu lub nasilać już istniejące, dlatego niezbędna jest stała kontrola lekarska.
- Propafenon nie jest zalecany u pacjentów z poważną chorobą serca o podłożu strukturalnym.
- Może wpływać na pracę wszczepionego stymulatora serca – w takim przypadku konieczne może być dostosowanie ustawień urządzenia.
- Lek należy stosować z ostrożnością u osób z astmą oraz z niewydolnością nerek lub wątroby.
Wskazania u dzieci
Propafenon może być stosowany u dzieci powyżej 12 lat w tych samych wskazaniach co u dorosłych, czyli w leczeniu określonych tachyarytmii nadkomorowych oraz ciężkich zaburzeń rytmu komorowego. Nie jest przeznaczony do stosowania u dzieci poniżej 12. roku życia56.
- U dzieci powyżej 12 lat: wskazania obejmują częstoskurcz węzłowy, częstoskurcz nadkomorowy w zespole WPW, napadowe migotanie przedsionków oraz ciężką tachyarytmię komorową56.
- U dzieci poniżej 12 lat: propafenon nie jest zalecany do stosowania56.
Różnice w postaci leku i drodze podania
Propafenon jest dostępny w formie tabletek powlekanych oraz roztworu do wstrzykiwań. Wskazania do stosowania są takie same w przypadku obu postaci leku, jednak roztwór do wstrzykiwań może być stosowany w sytuacjach wymagających szybkiego działania, na przykład w szpitalu6.
Stosowanie u osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek
U osób starszych oraz u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ mogą oni być bardziej narażeni na działania niepożądane. Zaleca się ścisłą kontrolę parametrów życiowych i regularne badania kontrolne podczas terapii89.
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Częstoskurcz węzłowy | Tak | Tak | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Częstoskurcz nadkomorowy (WPW) | Tak | Tak | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Napadowe migotanie przedsionków | Tak | Tak | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
| Ciężka tachyarytmia komorowa | Tak | Tak | Nie | Tak, z ostrożnością | Tak, z ostrożnością |
- Propafenon nie jest odpowiedni dla każdego – nie powinien być stosowany u osób z istotną chorobą strukturalną serca ani u dzieci poniżej 12 lat.
- Może powodować nowe zaburzenia rytmu serca, dlatego wymaga stałej kontroli lekarskiej.
- W trakcie leczenia konieczne są regularne badania EKG i ocena ogólnego stanu zdrowia.
- W przypadku współistniejących schorzeń, jak astma czy niewydolność nerek, stosowanie propafenonu wymaga szczególnej ostrożności.
Propafenon w leczeniu zaburzeń rytmu serca – podsumowanie
Propafenon jest skutecznym lekiem stosowanym w kontrolowaniu określonych zaburzeń rytmu serca u dorosłych oraz dzieci powyżej 12 lat. Jego zastosowanie obejmuje głównie szybkie arytmie nadkomorowe i niektóre poważne zaburzenia rytmu komorowego, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia lub życia. Lek działa stabilizująco na pracę serca, jednak wymaga starannego monitorowania i nie jest przeznaczony dla każdego pacjenta. Szczególną uwagę należy zachować u osób starszych oraz pacjentów z dodatkowymi schorzeniami, takimi jak niewydolność nerek czy wątroby. Propafenon nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat oraz osób z poważnymi chorobami serca o podłożu strukturalnym4567.


















