Ogólne zasady dawkowania prawastatyny
Prawastatyna jest dostępna w postaci tabletek do stosowania doustnego. Zazwyczaj przyjmuje się ją raz dziennie, najlepiej wieczorem, niezależnie od posiłku12. Dostępne dawki to 10 mg, 20 mg oraz 40 mg. Standardowa dawka dla dorosłych w leczeniu podwyższonego cholesterolu (hipercholesterolemii) mieści się w zakresie od 10 mg do 40 mg raz na dobę12. Efekt działania leku można zaobserwować już po tygodniu stosowania, a pełny efekt po około czterech tygodniach. W trakcie terapii należy regularnie kontrolować poziom lipidów we krwi i w razie potrzeby modyfikować dawkę12.
- Tabletki można dzielić na pół, co pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki34.
- Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 40 mg12.
- W prewencji chorób sercowo-naczyniowych stosuje się zwykle dawkę 40 mg na dobę12.
Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów
Dzieci i młodzież
- Dzieci w wieku 8–13 lat z rodzinną hipercholesterolemią: zalecana dawka to 10–20 mg raz na dobę. Nie badano stosowania wyższych dawek w tej grupie wiekowej78.
- Młodzież w wieku 14–18 lat: dawka od 10 do 40 mg raz na dobę78.
- Nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania prawastatyny u dzieci poniżej 8 lat78.
Pacjenci w podeszłym wieku
U osób starszych nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawki w stosunku do dorosłych, chyba że występują dodatkowe czynniki ryzyka (np. choroby nerek, inne schorzenia przewlekłe)78. W takich przypadkach lekarz może zalecić ostrożność i indywidualną ocenę dawkowania.
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
- U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę59.
- Lekarz może dostosować dawkę w zależności od wyników badań krwi.
- W przypadku preparatów złożonych (np. prawastatyna z fenofibratem), lek jest przeciwwskazany przy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min), a przy łagodnych zaburzeniach nie wymaga się zmiany dawki10.
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby
- W umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach czynności wątroby zalecana dawka początkowa to 10 mg na dobę59.
- Przy ciężkiej niewydolności wątroby prawastatyna oraz preparaty złożone są przeciwwskazane111213.
- Przy łagodnych zaburzeniach nie jest konieczna modyfikacja dawki w przypadku preparatów złożonych10.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią
Pacjenci po przeszczepach
- U osób po przeszczepie narządów, które przyjmują leki immunosupresyjne, zalecana dawka początkowa to 20 mg na dobę78.
- W razie potrzeby dawkę można ostrożnie zwiększyć do maksymalnie 40 mg na dobę, zawsze pod ścisłą kontrolą lekarza78.
Zmiany dawkowania w zależności od wskazania
Dawkowanie prawastatyny zależy od przyczyny jej stosowania:
- Leczenie hipercholesterolemii: od 10 do 40 mg raz na dobę12.
- Prewencja pierwotna i wtórna chorób sercowo-naczyniowych: zazwyczaj 40 mg na dobę12.
- Po przeszczepach: początkowo 20 mg na dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg78.
- Leczenie skojarzone z fenofibratem (preparat Pravafenix): jedna kapsułka zawierająca 40 mg prawastatyny i 160 mg fenofibratu raz na dobę, podczas posiłku wieczornego6. W tej terapii nie stosuje się u dzieci i młodzieży.
- W przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami, np. żywicami wiążącymi kwasy żółciowe, prawastatynę należy przyjmować godzinę przed lub co najmniej cztery godziny po przyjęciu żywicy59.
- Niektóre leki, takie jak cyklosporyna, mogą wymagać szczególnej ostrożności i powolnego zwiększania dawki prawastatyny59.
- W przypadku braku skuteczności po 3 miesiącach terapii skojarzonej (np. z fenofibratem), leczenie należy przerwać6.
Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania
Maksymalna zalecana dawka prawastatyny dla dorosłych to 40 mg na dobę12. Przekroczenie tej dawki nie zwiększa skuteczności leku, a może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania brak jest specyficznego antidotum – stosuje się leczenie objawowe141516.
- Nie należy samodzielnie zwiększać dawki leku bez konsultacji z lekarzem.
- W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zgłosić się do lekarza.
Prawastatyna – bezpieczne dawkowanie w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Schemat dawkowania |
|---|---|
| Dorośli (hipercholesterolemia) | 10–40 mg raz na dobę, doustnie, najlepiej wieczorem |
| Prewencja chorób sercowo-naczyniowych | 40 mg raz na dobę |
| Dzieci 8–13 lat (hipercholesterolemia rodzinna) | 10–20 mg raz na dobę |
| Młodzież 14–18 lat (hipercholesterolemia rodzinna) | 10–40 mg raz na dobę |
| Osoby starsze | Dawka jak u dorosłych, ostrożność przy dodatkowych czynnikach ryzyka |
| Pacjenci z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek/wątroby | Początkowo 10 mg raz na dobę |
| Po przeszczepie (z immunosupresją) | 20 mg raz na dobę, można zwiększyć do 40 mg |
| Kobiety w ciąży i karmiące | Przeciwwskazane |
| Leczenie skojarzone (np. Pravafenix – z fenofibratem) | 1 kapsułka (40 mg prawastatyny + 160 mg fenofibratu) raz na dobę podczas posiłku wieczornego |
| Dzieci poniżej 8 lat | Nie zaleca się |


















