Ogólne zasady dawkowania prawastatyny

Prawastatyna jest dostępna w postaci tabletek do stosowania doustnego. Zazwyczaj przyjmuje się ją raz dziennie, najlepiej wieczorem, niezależnie od posiłku12. Dostępne dawki to 10 mg, 20 mg oraz 40 mg. Standardowa dawka dla dorosłych w leczeniu podwyższonego cholesterolu (hipercholesterolemii) mieści się w zakresie od 10 mg do 40 mg raz na dobę12. Efekt działania leku można zaobserwować już po tygodniu stosowania, a pełny efekt po około czterech tygodniach. W trakcie terapii należy regularnie kontrolować poziom lipidów we krwi i w razie potrzeby modyfikować dawkę12.

  • Tabletki można dzielić na pół, co pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki34.
  • Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych to 40 mg12.
  • W prewencji chorób sercowo-naczyniowych stosuje się zwykle dawkę 40 mg na dobę12.
Ważne: Prawastatyna może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami obniżającymi cholesterol, np. z żywicami wiążącymi kwasy żółciowe lub w preparatach złożonych z fenofibratem. W przypadku terapii skojarzonej, schemat dawkowania może być inny, a niektóre połączenia leków są przeciwwskazane w określonych schorzeniach nerek i wątroby. Warto zawsze dokładnie przestrzegać zaleceń dotyczących odstępów czasowych pomiędzy przyjmowaniem różnych leków oraz informować lekarza o wszystkich stosowanych preparatach56.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Dzieci i młodzież

  • Dzieci w wieku 8–13 lat z rodzinną hipercholesterolemią: zalecana dawka to 10–20 mg raz na dobę. Nie badano stosowania wyższych dawek w tej grupie wiekowej78.
  • Młodzież w wieku 14–18 lat: dawka od 10 do 40 mg raz na dobę78.
  • Nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania prawastatyny u dzieci poniżej 8 lat78.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych nie ma potrzeby rutynowej zmiany dawki w stosunku do dorosłych, chyba że występują dodatkowe czynniki ryzyka (np. choroby nerek, inne schorzenia przewlekłe)78. W takich przypadkach lekarz może zalecić ostrożność i indywidualną ocenę dawkowania.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

  • U pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę59.
  • Lekarz może dostosować dawkę w zależności od wyników badań krwi.
  • W przypadku preparatów złożonych (np. prawastatyna z fenofibratem), lek jest przeciwwskazany przy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny < 60 ml/min), a przy łagodnych zaburzeniach nie wymaga się zmiany dawki10.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

  • W umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach czynności wątroby zalecana dawka początkowa to 10 mg na dobę59.
  • Przy ciężkiej niewydolności wątroby prawastatyna oraz preparaty złożone są przeciwwskazane111213.
  • Przy łagodnych zaburzeniach nie jest konieczna modyfikacja dawki w przypadku preparatów złożonych10.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią

  • Prawastatyna nie powinna być stosowana w okresie ciąży i karmienia piersią111213.

Pacjenci po przeszczepach

  • U osób po przeszczepie narządów, które przyjmują leki immunosupresyjne, zalecana dawka początkowa to 20 mg na dobę78.
  • W razie potrzeby dawkę można ostrożnie zwiększyć do maksymalnie 40 mg na dobę, zawsze pod ścisłą kontrolą lekarza78.

Zmiany dawkowania w zależności od wskazania

Dawkowanie prawastatyny zależy od przyczyny jej stosowania:

  • Leczenie hipercholesterolemii: od 10 do 40 mg raz na dobę12.
  • Prewencja pierwotna i wtórna chorób sercowo-naczyniowych: zazwyczaj 40 mg na dobę12.
  • Po przeszczepach: początkowo 20 mg na dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg78.
  • Leczenie skojarzone z fenofibratem (preparat Pravafenix): jedna kapsułka zawierająca 40 mg prawastatyny i 160 mg fenofibratu raz na dobę, podczas posiłku wieczornego6. W tej terapii nie stosuje się u dzieci i młodzieży.
Warto wiedzieć:

  • W przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami, np. żywicami wiążącymi kwasy żółciowe, prawastatynę należy przyjmować godzinę przed lub co najmniej cztery godziny po przyjęciu żywicy59.
  • Niektóre leki, takie jak cyklosporyna, mogą wymagać szczególnej ostrożności i powolnego zwiększania dawki prawastatyny59.
  • W przypadku braku skuteczności po 3 miesiącach terapii skojarzonej (np. z fenofibratem), leczenie należy przerwać6.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

Maksymalna zalecana dawka prawastatyny dla dorosłych to 40 mg na dobę12. Przekroczenie tej dawki nie zwiększa skuteczności leku, a może zwiększać ryzyko działań niepożądanych. W przypadku przedawkowania brak jest specyficznego antidotum – stosuje się leczenie objawowe141516.

  • Nie należy samodzielnie zwiększać dawki leku bez konsultacji z lekarzem.
  • W razie podejrzenia przedawkowania należy natychmiast zgłosić się do lekarza.

Prawastatyna – bezpieczne dawkowanie w różnych grupach pacjentów

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (hipercholesterolemia) 10–40 mg raz na dobę, doustnie, najlepiej wieczorem
Prewencja chorób sercowo-naczyniowych 40 mg raz na dobę
Dzieci 8–13 lat (hipercholesterolemia rodzinna) 10–20 mg raz na dobę
Młodzież 14–18 lat (hipercholesterolemia rodzinna) 10–40 mg raz na dobę
Osoby starsze Dawka jak u dorosłych, ostrożność przy dodatkowych czynnikach ryzyka
Pacjenci z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek/wątroby Początkowo 10 mg raz na dobę
Po przeszczepie (z immunosupresją) 20 mg raz na dobę, można zwiększyć do 40 mg
Kobiety w ciąży i karmiące Przeciwwskazane
Leczenie skojarzone (np. Pravafenix – z fenofibratem) 1 kapsułka (40 mg prawastatyny + 160 mg fenofibratu) raz na dobę podczas posiłku wieczornego
Dzieci poniżej 8 lat Nie zaleca się

12785961013

Pytania i odpowiedzi

Jak długo można stosować prawastatynę?

Czas leczenia ustala lekarz. W wielu przypadkach jest to terapia długoterminowa, a skuteczność i bezpieczeństwo regularnie się kontroluje12.

Czy można stosować prawastatynę u dzieci?

Tak, u dzieci od 8. roku życia z hipercholesterolemią rodzinną – dawka 10–20 mg (8–13 lat) i 10–40 mg (14–18 lat) raz na dobę78.

Czy prawastatynę można stosować w ciąży?

Nie. Prawastatyna jest przeciwwskazana w ciąży i podczas karmienia piersią111213.

Jakie jest maksymalne dozwolone dawkowanie prawastatyny?

Maksymalna dawka dobowa to 40 mg12.

Co zrobić, jeśli mam chorobę nerek lub wątroby?

Przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach nerek lub wątroby dawka początkowa to 10 mg na dobę. W ciężkich przypadkach niektóre preparaty są przeciwwskazane5910.