Co to jest prasugrel i jak działa?
Prasugrel należy do grupy leków przeciwzakrzepowych, które hamują agregację, czyli zlepianie się płytek krwi. Działanie to pomaga zapobiegać powstawaniu niebezpiecznych zakrzepów, które mogą prowadzić do zawału serca lub udaru mózgu. Lek stosowany jest u dorosłych pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi, takimi jak niestabilna dławica piersiowa czy zawał mięśnia sercowego, szczególnie gdy poddawani są oni przezskórnym interwencjom wieńcowym (PCI).12
Prasugrel jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg i 10 mg, które zawierają chlorowodorek prasugrelu lub jego benzenosulfonian, w zależności od preparatu.34
Przeciwwskazania bezwzględne – kiedy nie stosować prasugrelu?
Istnieją sytuacje, w których stosowanie prasugrelu jest całkowicie zabronione, ponieważ może prowadzić do poważnych powikłań:
- Nadwrażliwość na prasugrel lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku – może wywołać reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, które są groźne dla życia.56
- Czynne patologiczne krwawienie – obecność krwawienia w organizmie (np. z przewodu pokarmowego, mózgu) stanowi poważne zagrożenie, ponieważ prasugrel zwiększa ryzyko nasilenia krwawienia.56
- Udar mózgu lub przemijający napad niedokrwienny (TIA) w wywiadzie – stosowanie prasugrelu u takich pacjentów może zwiększać ryzyko poważnych powikłań krwotocznych.56
- Ciężka niewydolność wątroby (stopień C w klasyfikacji Child-Pugh) – u pacjentów z ciężkimi problemami wątrobowymi lek jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.56
Przeciwwskazania względne – kiedy stosować prasugrel z ostrożnością?
W niektórych przypadkach stosowanie prasugrelu jest możliwe, ale wymaga dokładnej oceny ryzyka przez lekarza:
- Pacjenci w wieku 75 lat i starsi – u tych osób ryzyko krwawienia jest zwiększone, dlatego nie zaleca się stosowania dawki 10 mg. Zamiast tego stosuje się dawkę 5 mg, ale leczenie należy rozpocząć tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko.78
- Pacjenci o masie ciała poniżej 60 kg – podobnie jak w przypadku osób starszych, stosuje się niższą dawkę, aby zmniejszyć ryzyko krwawień.78
- Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby o umiarkowanym nasileniu – brak wystarczających danych, ale może występować zwiększone ryzyko krwawienia, dlatego należy zachować ostrożność.910
- Pacjenci przyjmujący jednocześnie inne leki zwiększające ryzyko krwawienia – np. doustne leki przeciwzakrzepowe, klopidogrel, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) czy leki fibrynolityczne.78
- Pacjenci poddawani planowym zabiegom chirurgicznym – prasugrel należy odstawić co najmniej 7 dni przed zabiegiem, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia podczas i po operacji.1112
- Pacjenci z nieznaną anatomią tętnic wieńcowych – w takich przypadkach należy dokładnie rozważyć korzyści i ryzyko, szczególnie gdy może być konieczna pilna operacja pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG).1112
Ostrożność w stosowaniu prasugrelu
Choć prasugrel nie jest przeciwwskazany w wielu sytuacjach, to jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności w niektórych grupach pacjentów:
- Pacjenci w wieku powyżej 75 lat – większe ryzyko krwawień, w tym krwawień śmiertelnych. Zaleca się stosowanie niższej dawki i dokładną ocenę korzyści i ryzyka.9
- Pacjenci z masą ciała poniżej 60 kg – podobne zalecenia jak powyżej.7
- Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek i wątroby – ograniczone dane, dlatego należy zachować ostrożność i monitorować pacjenta.9
- Pacjenci z ryzykiem krwawień – stosowanie prasugrelu wymaga oceny, czy korzyści przeważają nad ryzykiem powikłań krwotocznych.13
- Pacjenci poddawani planowanym zabiegom chirurgicznym – lek należy odstawić z wyprzedzeniem, aby uniknąć powikłań.11
Podsumowanie: Prasugrel – kiedy jest bezpieczny?
Prasugrel to skuteczny lek zmniejszający ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi. Jego stosowanie jest jednak związane z ryzykiem krwawień, które może być szczególnie niebezpieczne u niektórych grup pacjentów, takich jak osoby starsze, o niskiej masie ciała, z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby oraz u osób z aktywnym krwawieniem czy przebytym udarem mózgu. W takich sytuacjach prasugrel jest przeciwwskazany lub wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka przez lekarza. Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi przeciwwskazań i przestrzegali zaleceń dotyczących dawkowania oraz informowali lekarza o wszelkich niepokojących objawach podczas leczenia.5815
| Przeciwwskazanie | Typ |
|---|---|
| Nadwrażliwość na prasugrel lub substancje pomocnicze | Przeciwwskazane |
| Czynne patologiczne krwawienie | Przeciwwskazane |
| Udar mózgu lub przemijający napad niedokrwienny (TIA) w wywiadzie | Przeciwwskazane |
| Ciężka niewydolność wątroby (stopień C w klasyfikacji Child-Pugh) | Przeciwwskazane |
| Wiek ≥ 75 lat | Należy zachować ostrożność |
| Masę ciała < 60 kg | Należy zachować ostrożność |
| Zaburzenia czynności nerek lub wątroby o umiarkowanym nasileniu | Należy zachować ostrożność |
| Przyjmowanie leków zwiększających ryzyko krwawienia | Należy zachować ostrożność |
| Planowane zabiegi chirurgiczne (odstawienie leku na 7 dni przed zabiegiem) | Należy zachować ostrożność |


















