Dawkowanie pomalidomidu – podstawowe informacje

Pomalidomid dostępny jest w postaci twardych kapsułek do stosowania doustnego w różnych dawkach (1 mg, 2 mg, 3 mg, 4 mg)123. Lek przyjmuje się zwykle raz na dobę o tej samej porze dnia, kapsułki należy połykać w całości, popijając wodą, niezależnie od posiłków456.

Standardowe schematy dawkowania u dorosłych

  • Pomalidomid w połączeniu z deksametazonem: Zalecana dawka początkowa to 4 mg pomalidomidu raz na dobę przez 21 dni w każdym 28-dniowym cyklu. Deksametazon podaje się w dawce 40 mg raz na dobę w dniach 1, 8, 15 i 22 każdego cyklu789. Leczenie kontynuuje się do momentu progresji choroby lub wystąpienia nieakceptowalnych działań niepożądanych.
  • Pomalidomid w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem: Zalecana dawka początkowa pomalidomidu to 4 mg raz na dobę w dniach 1–14 każdego 21-dniowego cyklu. Schemat podawania bortezomibu i deksametazonu jest złożony i zależy od cyklu leczenia1011:
    • W cyklach 1–8: pomalidomid codziennie od dnia 1 do 14, bortezomib w dniach 1, 4, 8, 11, deksametazon w dniach 1, 2, 4, 5, 8, 9, 11, 12.
    • W cyklach 9 i kolejnych: pomalidomid codziennie od dnia 1 do 14, bortezomib w dniach 1 i 8, deksametazon w dniach 1, 2, 8, 9.
Ważne: Dawka pomalidomidu może być modyfikowana w przypadku działań niepożądanych, takich jak obniżenie liczby białych krwinek (neutropenia) lub płytek krwi (trombocytopenia). W razie poważnych skutków ubocznych lekarz może czasowo przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę o 1 mg na dobę, a jeśli po obniżeniu dawki do 1 mg działania niepożądane nadal się utrzymują, konieczne jest zakończenie terapii121314.

Nowy cykl leczenia można rozpocząć tylko wtedy, gdy liczba neutrofili wynosi co najmniej 1 x 109/l, a liczba płytek krwi co najmniej 50 x 109/l1516.

Modyfikacje dawkowania w przypadku działań niepożądanych

  • Neutropenia: W przypadku znacznego spadku liczby neutrofili lub gorączki neutropenicznej leczenie należy przerwać, a po poprawie wznowić w dawce obniżonej o jeden poziom (np. z 4 mg na 3 mg)1214.
  • Trombocytopenia: W przypadku znacznego spadku liczby płytek krwi, podobnie jak w przypadku neutropenii, dawkę należy obniżyć lub przerwać leczenie1214.
  • Reakcje skórne: Wysypka 2–3. stopnia może wymagać przerwania lub zakończenia leczenia. Wysypka 4. stopnia lub ciężkie reakcje alergiczne są wskazaniem do trwałego zakończenia terapii1214.
  • Interakcje z innymi lekami: W przypadku stosowania silnych inhibitorów CYP1A2 (np. cyprofloksacyna, enoksacyna, fluwoksamina) dawkę pomalidomidu należy zmniejszyć o połowę1718.

Dawkowanie pomalidomidu w szczególnych grupach pacjentów

  • Dzieci i młodzież: Nie zaleca się stosowania pomalidomidu u osób poniżej 18 roku życia w leczeniu szpiczaka mnogiego192021. W badaniach klinicznych nie wykazano korzyści w innych wskazaniach onkologicznych u dzieci.
  • Osoby starsze (w podeszłym wieku): U pacjentów powyżej 75 lat nie ma potrzeby modyfikowania dawki pomalidomidu. Natomiast dawka deksametazonu jest niższa: 20 mg raz na dobę w dniach 1, 8, 15 i 22 cyklu (w schemacie z samym deksametazonem) lub 10 mg w cyklach z bortezomibem222123.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Nie jest wymagane dostosowanie dawki pomalidomidu, także u osób dializowanych. Kapsułkę należy przyjąć po zakończeniu hemodializy w dniu zabiegu192024.
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Nie jest konieczne dostosowanie dawki początkowej pomalidomidu u pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (zgodnie z klasyfikacją Child-Pugh). W tej grupie pacjentów zaleca się jednak ścisłą obserwację i w razie potrzeby zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia192024.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią: Pomalidomid jest przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet mogących zajść w ciążę, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Lek nie powinien być także stosowany w czasie karmienia piersią2526.
Ważne dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby:

  • U pacjentów z niewydolnością nerek nie jest wymagane dostosowanie dawki pomalidomidu, jednak w dniu hemodializy kapsułkę należy przyjąć po zabiegu.
  • U osób z zaburzeniami czynności wątroby nie trzeba zmieniać dawki początkowej, ale zaleca się ścisłe monitorowanie pod kątem działań niepożądanych i w razie potrzeby zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia.
  • Kobiety w ciąży nie mogą przyjmować pomalidomidu ze względu na ryzyko poważnych wad wrodzonych u dziecka.

Dawkowanie w zależności od wskazania

  • Szpiczak mnogi oporny lub nawrotowy (pomalidomid + deksametazon): 4 mg pomalidomidu raz na dobę w dniach 1–21 cyklu 28-dniowego.
  • Szpiczak mnogi – połączenie z bortezomibem i deksametazonem: 4 mg pomalidomidu raz na dobę w dniach 1–14 cyklu 21-dniowego.

Maksymalna dawka dobowa i ryzyko przedawkowania

  • W praktyce klinicznej dawka początkowa to 4 mg raz na dobę. W badaniach klinicznych pomalidomid podawano w jednorazowej dawce nawet 50 mg u zdrowych ochotników oraz 10 mg/dobę przez dłuższy czas u chorych, bez poważnych działań niepożądanych. Jednak toksyczność może pojawić się przy wyższych dawkach, a głównym zagrożeniem jest znaczne obniżenie liczby krwinek (mielosupresja)2728.
  • Pomalidomid jest usuwany z organizmu podczas hemodializy2728.
  • W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe i podtrzymujące2728.

Pomalidomid – podsumowanie schematów dawkowania

Grupa pacjentów Schemat dawkowania
Dorośli (szpiczak mnogi – pomalidomid + deksametazon) 4 mg raz na dobę w dniach 1–21 cyklu 28-dniowego, deksametazon 40 mg w dniach 1, 8, 15, 2289
Dorośli (szpiczak mnogi – pomalidomid + bortezomib + deksametazon) 4 mg raz na dobę w dniach 1–14 cyklu 21-dniowego, w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem według specjalnego schematu1011
Pacjenci w podeszłym wieku (>75 lat) Jak dorośli, ale deksametazon w niższej dawce: 20 mg (schemat z samym deksametazonem) lub 10 mg (schemat z bortezomibem)2223
Dzieci i młodzież Nie zaleca się / przeciwwskazane w szpiczaku mnogim1920
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Nie jest wymagane dostosowanie dawki. Przy hemodializie – przyjmować po zabiegu1920
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby Nie jest wymagane dostosowanie dawki początkowej, ale konieczne jest monitorowanie i ewentualne dostosowanie w trakcie leczenia1920
Kobiety w ciąży/karmiące piersią Przeciwwskazane2529

Pomalidomid – skuteczne i bezpieczne dawkowanie w szpiczaku mnogim

Dawkowanie pomalidomidu jest ściśle ustalone i uzależnione od wskazania, wieku pacjenta oraz obecności innych chorób. Najczęściej stosuje się 4 mg raz dziennie w cyklach 21- lub 28-dniowych, z modyfikacją schematu w zależności od terapii skojarzonej. Dawki mogą być zmniejszane przy pojawieniu się działań niepożądanych. Pacjenci z niewydolnością nerek lub wątroby nie wymagają zmiany dawki początkowej, ale powinni być monitorowani w trakcie leczenia. Pomalidomid nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży w leczeniu szpiczaka mnogiego. Zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza oraz nie przekraczać przepisanej dawki1019721.

Pytania i odpowiedzi

Jakie jest standardowe dawkowanie pomalidomidu u dorosłych?

Zazwyczaj 4 mg raz na dobę przez 21 dni w cyklu 28-dniowym, w połączeniu z deksametazonem lub 14 dni w cyklu 21-dniowym w połączeniu z bortezomibem i deksametazonem12.

Czy dawkę pomalidomidu trzeba zmieniać u osób starszych?

Nie ma potrzeby zmiany dawki pomalidomidu, ale deksametazon stosuje się w niższej dawce u osób powyżej 75 lat34.

Jak postępować, gdy wystąpią działania niepożądane (np. spadek liczby krwinek)?

Lekarz może czasowo przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę pomalidomidu o 1 mg. Przy utrzymujących się działaniach niepożądanych po dawce 1 mg należy zakończyć leczenie56.

Czy pomalidomid można stosować u dzieci?

Nie zaleca się stosowania pomalidomidu u dzieci i młodzieży w leczeniu szpiczaka mnogiego78.

Czy pomalidomid wymaga dostosowania dawki przy niewydolności nerek?

Nie, nie jest konieczna zmiana dawki, nawet u osób dializowanych. Kapsułkę należy przyjąć po dializie910.