Poliheksanid – działania niepożądane i skutki uboczne

Działania niepożądane poliheksanidu – ogólna charakterystyka

Poliheksanid jest substancją czynną wykorzystywaną w kroplach do oczu, stosowaną głównie w leczeniu zakażeń oka. Jak każdy lek, także i ten może powodować działania niepożądane, choć nie występują one u wszystkich pacjentów¹. Najczęściej obserwowane objawy są łagodne, jednak w niektórych przypadkach mogą pojawić się poważniejsze reakcje. Warto pamiętać, że częstość i rodzaj działań niepożądanych mogą zależeć od indywidualnych cech pacjenta, dawki, czasu stosowania, a także od obecności innych chorób lub przyjmowanych leków¹.

W przypadku poliheksanidu stosowanego w kroplach do oczu najczęstsze działania niepożądane to ból oka i przekrwienie oka, natomiast poważniejsze powikłania, takie jak perforacja rogówki czy przeszczep rogówki, występują znacznie rzadziej¹. Warto podkreślić, że pewne działania niepożądane mogą być związane także z obecnością fosforanów w składzie kropli, szczególnie u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki².

Zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z przyjmowaniem substancji leczniczych. Działania niepożądane nie muszą wystąpić u każdego, ale należy być świadomym ich możliwości i odpowiednio reagować na niepokojące objawy¹.

Bardzo częste działania niepożądane (≥ 1/10)

• Ból oka – uczucie bólu lub dyskomfortu w obrębie oka, które może pojawić się podczas stosowania kropli¹.
• Przekrwienie oka – zaczerwienienie spojówek, widoczne jako „czerwone oko”¹.

Częste działania niepożądane (≥ 1/100 do < 1/10)

• Perforacja rogówki – poważne uszkodzenie rogówki, które może wymagać natychmiastowej pomocy medycznej¹.
• Pogorszenie widzenia – zauważalne obniżenie ostrości wzroku¹.
• Wrzodziejące zapalenie rogówki – stan zapalny rogówki, któremu towarzyszy powstawanie owrzodzeń¹.
• Ubytki nabłonka rogówki – powierzchowne uszkodzenia warstwy rogówki, mogące powodować dyskomfort¹.
• Nacieki na rogówce – zmiany w obrębie rogówki, które mogą wpływać na widzenie¹.
• Punkcikowate zapalenie rogówki – drobne zmiany zapalne na powierzchni rogówki¹.
• Rozdarcie – mechaniczne uszkodzenie tkanek oka¹.
• Przekrwienie spojówki – zaczerwienienie białka oka¹.
• Zapalenie oka – ogólne określenie stanu zapalnego w obrębie oka¹.
• Podrażnienie oka – uczucie pieczenia, swędzenia lub dyskomfortu¹.
• Światłowstręt – nadwrażliwość na światło¹.
• Brodawki spojówki – drobne wypukłości na spojówce oka¹.
• Świąd oka – uczucie swędzenia w obrębie oka¹.
• Wydzielina w oku – obecność płynnej lub lepkiej wydzieliny¹.
• Obrzęk oka – widoczne powiększenie i opuchlizna wokół oka¹.
• Uczucie obecności ciała obcego – wrażenie, jakby w oku znajdowało się coś obcego¹.
• Dyskomfort w oku – ogólne poczucie niewygody w obrębie oka¹.
• Suchość oka – uczucie suchości i pieczenia¹.
• Zapalenie spojówki – stan zapalny błony pokrywającej białko oka¹.
• Zakażenie oka – pojawienie się objawów infekcji¹.
• Nasilenie stanu – pogorszenie objawów choroby podstawowej¹.
• Ból w miejscu podania – uczucie bólu po aplikacji kropli¹.
• Dyskomfort w miejscu podania – uczucie niewygody bezpośrednio po zastosowaniu leku¹.
• Nietolerancja produktu – pojawienie się objawów uniemożliwiających dalsze stosowanie leku¹.
• Świąd w miejscu podania – swędzenie bezpośrednio po podaniu kropli¹.
• Przetrwały ubytek nabłonka – długotrwałe uszkodzenie warstwy ochronnej oka¹.
• Objawy toksyczności na różne substancje – objawy świadczące o podrażnieniu lub uszkodzeniu tkanek¹.
• Przeszczep rogówki – w niektórych przypadkach konieczność wykonania zabiegu przeszczepienia rogówki¹.

Bardzo rzadkie działania niepożądane (< 1/10 000)

• Zwapnienie rogówki – poważne powikłanie, które może wystąpić u pacjentów ze znacznym uszkodzeniem rogówki i stosujących krople zawierające fosforany².

Możliwość zgłaszania działań niepożądanych

Każde podejrzenie działania niepożądanego po zastosowaniu poliheksanidu należy zgłosić do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do producenta. Takie zgłoszenia pozwalają na stałe monitorowanie bezpieczeństwa leków i pomagają w szybkim wykrywaniu nowych zagrożeń².

Podsumowanie działań niepożądanych poliheksanidu

Poliheksanid stosowany w kroplach do oczu najczęściej wywołuje łagodne działania niepożądane, takie jak ból i przekrwienie oka, ale w niektórych przypadkach mogą pojawić się także poważniejsze powikłania, na przykład perforacja rogówki lub zwapnienie rogówki. Częstość i rodzaj objawów mogą zależeć od indywidualnych predyspozycji pacjenta oraz stopnia uszkodzenia oka. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów po zastosowaniu kropli należy zwrócić się po pomoc do specjalisty, a każde podejrzenie działania niepożądanego zgłosić odpowiednim instytucjom¹².

Tabela: Działania niepożądane poliheksanidu według układów narządowych i częstości występowania

¹²